Bảo hiểm tiền gửi là cơ chế hoàn trả tiền gửi cho cá nhân, bắt buộc các nhà băng nhận tiền gửi phải tham gia (trừ ngân hàng chính sách). Tuy nhiên, không phải khi ngân hàng gặp khó khăn là bảo hiểm tiền gửi sẽ chi trả ngay. Nghĩa vụ này chỉ phát sinh trong các trường hợp cụ thể: khi Ngân hàng Nhà nước duyệt phương án phá sản của tổ chức tín dụng hoặc ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả; khi tổ chức tín dụng bị kiểm soát đặc biệt bị đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi và có lỗ lũy kế hơn 100% vốn điều lệ; hoặc khi cơ quan quản lý yêu cầu chi trả nhằm đảm bảo an toàn hệ thống, trật tự và an toàn xã hội.

Tăng cường bảo vệ người gửi tiền theo thông lệ quốc tế

Trong suốt 25 năm qua, hạn mức chi trả tối đa của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam mới chỉ được điều chỉnh 3 lần, từ 30 triệu đồng lên 125 triệu đồng. Trong khi đó, GDP bình quân đầu người đã tăng đến 22 lần, khiến chỉ số hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người giảm mạnh, chưa bắt kịp sự phát triển nhanh chóng của kinh tế xã hội và biến động thị trường.

Do đó, việc điều chỉnh lên 350 triệu đồng được nhà điều hành đánh giá là một bước đi cần thiết và "không quá đột biến". Mức mới giúp chỉ số tỷ lệ hạn mức chi trả trên GDP bình quân đầu người đạt 2,8 lần, từng bước tiệm cận với xu hướng toàn cầu (3,3 lần).

Đặc biệt, tính theo hạn mức mới, tỷ lệ người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ sẽ tăng từ 87,6% lên khoảng 93,7% (riêng tại các Quỹ tín dụng nhân dân đạt 80,15%). Con số này hoàn toàn nằm trong khung tối thiểu 90 - 95% theo khuyến nghị của Hiệp hội Bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI) cũng như Chiến lược phát triển bảo hiểm tiền gửi của Việt Nam. Động thái này giúp cải thiện thiết thực các tiêu chí đánh giá, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp tốt hơn cho người gửi tiền.

Củng cố niềm tin khi tiền gửi dân cư vượt mốc 10,5 triệu tỉ đồng

Quyết định nâng hạn mức chi trả diễn ra trong bối cảnh quy mô tiền gửi được bảo hiểm những năm qua biến động rất mạnh: từ khoảng 66.400 tỷ đồng (năm 2000) lên 10,2 triệu tỷ đồng vào cuối năm ngoái. Riêng giai đoạn 2021 - 2025, số dư tiền gửi được bảo hiểm đã tăng gấp rưỡi.

Theo số liệu mới nhất được Ngân hàng Nhà nước công bố, lượng tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng liên tục lập kỷ lục mới. Tính đến cuối tháng 3, tiền gửi của khu vực dân cư tại các tổ chức tín dụng đã đạt trên 10,5 triệu tỉ đồng, tăng gấp đôi sau hơn 4 năm (từ mức 5,2 triệu tỉ đồng cuối năm 2021). Chỉ tính riêng trong quý 1, người dân đã gửi thêm khoảng 200.000 tỉ đồng; và trong vòng một năm qua, con số gửi thêm lên tới hơn 3 triệu tỉ đồng.

Trái ngược với xu hướng của dân cư, tiền gửi của các tổ chức kinh tế lại giảm hơn 1,6 triệu tỉ đồng trong khoảng một năm qua, xuống còn hơn 6 triệu tỉ đồng (giảm 2,69% so với cuối năm 2025). Như vậy, lượng tiền gửi của khu vực dân cư hiện đã vượt xa tiền gửi của các tổ chức kinh tế hơn 4,5 triệu tỉ đồng.

Theo các chuyên gia kinh tế, đà tăng liên tục này cho thấy ngân hàng vẫn là kênh tích trữ tài sản an toàn được nhiều người lựa chọn, giữa lúc thị trường bất động sản, chứng khoán và các kênh đầu tư khác còn nhiều biến động. Trong khi đó, các doanh nghiệp có xu hướng rút tiền để sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc dịch chuyển sang các kênh đầu tư mới.

Việc tăng hạn mức chi trả tối đa lên 350 triệu đồng ở thời điểm này là một "lực đẩy" quan trọng góp phần gia tăng niềm tin của người dân vào hệ thống ngân hàng, giảm nguy cơ rút tiền hàng loạt. Từ đó, giúp ngành ngân hàng duy trì và thu hút thêm nguồn vốn nhàn rỗi từ khu vực dân cư, đảm bảo nguồn cung tín dụng phục vụ cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.