Thực trạng năng lực cạnh tranh hàng Việt

Tại Hội thảo “Hàng Việt Nam chinh phục người tiêu dùng”, đồng thời với lễ ký kết Chương trình “Hợp tác liên kết vùng Thủ đô - phát triển kinh tế tập thể vùng Đồng bằng sông Hồng và lân cận” giai đoạn 2026-2030, các đại biểu đã phân tích thực trạng sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và những hạn chế cần khắc phục. Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành vi tiêu dùng, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của hàng Việt.

Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, giá cả, mẫu mã, an toàn và nguồn gốc xuất xứ, năng lực cạnh tranh của một bộ phận doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất vẫn còn hạn chế. Vì vậy, hàng Việt không chỉ cần được người Việt Nam ưu tiên lựa chọn mà còn phải chinh phục người tiêu dùng bằng chất lượng, uy tín, sự minh bạch, đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh. Tinh thần ưu tiên dùng hàng Việt cần được chuyển hóa thành niềm tin thực chất đối với chất lượng sản phẩm và thương hiệu Việt Nam.

Để đáp ứng yêu cầu của thị trường, nhà sản xuất cần tuân thủ các quy định của hệ thống phân phối hiện đại. Theo bà Phạm Thị Thùy Linh, Giám đốc Đối ngoại và Đầu tư, Tập đoàn Central Retail Việt Nam, các nhà sản xuất cần tuân thủ quy trình an toàn, kiểm soát chặt chẽ chất lượng và bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc. Bên cạnh đó, việc cải tiến mẫu mã, bao bì và xây dựng thương hiệu cũng là những yếu tố quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm.

Cùng với đó, việc các địa phương xây dựng không gian trưng bày, giới thiệu và quảng bá sản phẩm chuyên nghiệp cũng góp phần đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại. Ông Phạm Minh Hiền, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố Bắc Ninh, cho biết địa phương đã phát triển mô hình không gian trưng bày, giới thiệu và quảng bá sản phẩm hợp tác xã tại trụ sở Liên minh Hợp tác xã. Không gian này không chỉ giới thiệu sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề và hàng hóa đặc trưng mà còn kết hợp tham quan, trải nghiệm, quảng bá thương hiệu và kết nối giao thương.

Các sản phẩm được lựa chọn dựa trên chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ, tính đặc trưng và tiềm năng thị trường; đồng thời cung cấp thông tin về chủ thể sản xuất, quy cách, tiêu chuẩn chất lượng và giá bán. Khách tham quan có thể tìm hiểu vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, trải nghiệm sản phẩm khi phù hợp và kết nối trực tiếp với các hợp tác xã.

Giải pháp liên kết vùng và phát triển

Để sản phẩm nội địa vươn xa, cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ nâng cao chất lượng sản xuất, phát triển liên kết vùng đến mở rộng thị trường tiêu thụ. Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” cần tiếp tục đổi mới, hướng tới mục tiêu đưa hàng Việt trở thành lựa chọn được người tiêu dùng toàn cầu tin tưởng và mong muốn sử dụng.

Ông Nguyễn Xuân Lưu - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh, chinh phục người tiêu dùng trước hết phải bắt đầu từ chính người sản xuất. Doanh nghiệp cần tạo dựng niềm tin bằng những sản phẩm thực sự tốt, có chất lượng ổn định, sức hấp dẫn và giá trị riêng. Khi hàng thật, hàng tốt đủ sức chinh phục người tiêu dùng, những sản phẩm giả, hàng nhái sẽ dần bị đào thải. Đây cũng là nền tảng để hình thành mối liên kết bền chặt giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng trong nước cũng như quốc tế.

Hà Nội có nhu cầu tiêu dùng rất lớn nhưng khả năng tự cung ứng thực phẩm còn hạn chế, do đó việc kết nối với các địa phương lân cận có ý nghĩa quan trọng. Liên kết vùng cần có sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp sản xuất, nhà bán buôn và hệ thống phân phối.

Từ thực tiễn làm việc với các doanh nghiệp phân phối lớn, Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Lưu cho rằng cần tháo gỡ những vướng mắc trong lưu thông hàng hóa, như bố trí khung giờ hợp lý cho xe vận chuyển vào thành phố, bảo đảm hàng hóa được đưa đến các siêu thị, điểm bán đúng thời gian, tránh ùn tắc và giảm nguy cơ hư hỏng. Đồng thời, cần nâng cao tính ổn định của hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt, bởi những gián đoạn trong thanh toán có thể ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm khách hàng, uy tín của nhà bán lẻ và thương hiệu sản phẩm.

Bên cạnh đó, cần tăng cường truyền thông, quảng bá hàng hóa giữa Hà Nội và các tỉnh trong vùng. Các địa phương cần chủ động tổ chức ngày hội, tuần lễ giới thiệu đặc sản vùng miền tại Hà Nội, đồng thời hỗ trợ quảng bá sản phẩm Thủ đô tại các địa phương lân cận. Qua đó, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao uy tín, giá trị thương hiệu cho sản phẩm.

Đáng chú ý, liên kết vùng cần được triển khai từ quy hoạch sản xuất, tổ chức vùng nguyên liệu đến chế biến, phân phối và tiêu dùng. Những địa phương có điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng phù hợp cần phát huy lợi thế sản xuất các mặt hàng nông sản chủ lực, hình thành chuỗi cung ứng gắn với doanh nghiệp chế biến, nhà phân phối và người tiêu dùng. Cách làm này giúp rút ngắn khoảng cách vận chuyển, giảm chi phí, hạn chế lãng phí và nâng cao chất lượng hàng hóa.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho rằng, với cơ chế phát triển vùng Thủ đô, Hà Nội và các địa phương cần tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực hạ tầng, môi trường, khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ trong sản xuất nông nghiệp và thực phẩm. Việc tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết sẽ giúp phát huy lợi thế từng địa phương, tạo nguồn cung ổn định, nâng cao hiệu quả, hạn chế tình trạng ép giá, chèn giá trong quá trình tiêu thụ.

Các địa phương, tổ chức đoàn thể và doanh nghiệp cũng cần quan tâm bảo đảm nguồn cung, chất lượng hàng hóa và bình ổn thị trường dịp cuối năm, Tết. Việc chủ động kế hoạch cung ứng, hỗ trợ người lao động tiếp cận nguồn thu nhập sớm hơn để mua sắm góp phần kích cầu tiêu dùng, giảm áp lực tăng giá vào thời điểm cao điểm.