Từ mảnh đất quê nhà đến cơ nghiệp tiền tỷ

Trên 10,5 ha đất ở xã Sơn Thành, ông Hoàng Văn Nhiêu xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp với cao su, mì, cỏ cùng bò sinh sản, đà điểu, heo nái. Các loại cây trồng, vật nuôi được bố trí bổ trợ nhau, tạo nguồn thu ổn định hơn. Sau khi trừ chi phí, mô hình mang về cho gia đình ông hơn 1,5 tỷ đồng mỗi năm.

Nhưng điều đáng chú ý không chỉ nằm ở khoản thu nhập này. Từ thực tế sản xuất, ông Nhiêu nhận thấy nhiều hộ nghèo, cận nghèo có đất nhưng thiếu vốn và tư liệu sản xuất. Ông phối hợp với Hội Nông dân xã rà soát các hộ khó khăn, hỗ trợ 32 con bò đực giống, tổng trị giá 640 triệu đồng.

Những con bò được luân chuyển qua các hộ dân, tạo nguồn vốn quay vòng. Một lần hỗ trợ vì thế có thể mở ra cơ hội sinh kế cho nhiều gia đình.

Tại xã Ea Na, ông Trương Minh Vũ chọn hướng phát triển khác. Bên cạnh sản xuất cà phê, ông kinh doanh cây giống và vật tư nông nghiệp. Sự kết hợp này giúp gia đình đa dạng nguồn thu, đồng thời tạo thêm việc làm cho người dân địa phương.

Mỗi năm, mô hình mang lại khoảng 2,2 tỷ đồng sau khi trừ chi phí. Cơ sở của ông tạo việc làm thường xuyên cho 6 lao động với thu nhập bình quân khoảng 7 triệu đồng/người/tháng và việc làm thời vụ cho khoảng 55 lao động nông thôn.

Ở xã Xuân Phước, ông La Mo Nõn tổ chức sản xuất 33 ha theo phương châm “lấy ngắn nuôi dài”, gồm 13 ha mía và 20 ha keo. Nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật và tính toán thời gian thu hoạch, mô hình đem lại thu nhập hơn 1 tỷ đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 30 lao động.

Ba mô hình, ba cách đi nhưng đều cho thấy một điều: đất đai chỉ là điểm khởi đầu. Cách tổ chức sản xuất mới quyết định giá trị tạo ra.

Khi người nông dân biết tính toán

Ngày trước, làm nông thường được hiểu đơn giản là có đất, có giống, có vốn rồi chờ đến mùa thu hoạch. Nhưng trong một nền nông nghiệp ngày càng gắn chặt với thị trường, cách làm ấy không còn đủ. Người nông dân phải tính nhiều hơn.

Tính cây gì phù hợp. Tính thời điểm xuống giống. Tính chi phí đầu vào. Tính đầu ra. Tính khả năng liên kết. Và quan trọng hơn, phải tính xem sản phẩm của mình sẽ tạo ra giá trị gì sau khi rời khỏi ruộng, vườn.

Đó là lý do những mô hình như của ông Nhiêu, ông Vũ hay ông Nõn không chỉ đáng chú ý bởi thu nhập tiền tỷ. Điều đáng nói hơn là cách họ nhìn sản xuất nông nghiệp như một hoạt động kinh doanh. Sự thay đổi này đang diễn ra trên diện rộng.

Giai đoạn 2021 - 2026, toàn tỉnh có hơn 1,19 triệu lượt hộ nông dân đăng ký danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp. Bình quân mỗi năm có 238.696 hộ đăng ký, vượt 22% kế hoạch.

Qua bình xét, mỗi năm có khoảng 143.500 hộ đạt danh hiệu, chiếm 60,11%. Trong đó, bình quân hằng năm có 403 hộ đạt danh hiệu cấp Trung ương, 24.660 hộ cấp tỉnh và 118.437 hộ cấp xã.

So với giai đoạn 2016 - 2021, số lượt hộ đăng ký tăng hơn 21.000 lượt, số hộ đạt danh hiệu tăng hơn 16.800 lượt. Thu nhập bình quân của các hộ sản xuất, kinh doanh giỏi tăng từ 1,5 - 3 lần.

Theo ông Võ Văn Dũng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân tỉnh, phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi đã tạo động lực để nông dân thay đổi tư duy, nâng cao hiệu quả sản xuất và từng bước hình thành các mối liên kết.

Làm giàu cho mình, tạo giá trị cho cộng đồng

Một nông dân sản xuất giỏi hôm nay không chỉ được nhìn qua thu nhập của gia đình. Ở ông Nhiêu, thành quả từ sản xuất trở thành nguồn lực hỗ trợ các hộ khó khăn. Ông Nõn cũng hỗ trợ tiền mặt, hiện vật không tính lãi cho hơn 20 hộ dân có thêm điều kiện đầu tư sản xuất.

Những việc làm ấy cho thấy một tầng giá trị khác của phong trào nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi: người làm tốt không chỉ tự mình đi lên mà còn kéo những người xung quanh cùng đi lên.

Các cấp Hội Nông dân đang đẩy mạnh hỗ trợ nông dân tiếp cận khoa học công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng hợp tác xã, tổ hợp tác, quảng bá sản phẩm và mở rộng thị trường. Mục tiêu vì thế không chỉ là tạo thêm những hộ có thu nhập tiền tỷ.

Quan trọng hơn là hình thành một lớp nông dân có kiến thức, biết làm kinh tế, biết liên kết và chủ động hơn trước thị trường.

Khi ấy, người nông dân không còn chỉ đứng ở cuối chuỗi, bán những gì mình sản xuất ra. Họ từng bước tham gia sâu hơn vào quá trình tạo dựng giá trị cho nông sản.

Từ mảnh vườn, trang trại đến một cơ nghiệp; từ một hộ gia đình đến một cộng đồng cùng phát triển, hành trình ấy đang tạo nên diện mạo mới cho nông nghiệp Đắk Lắk. Đất vẫn là nơi bắt đầu. Nhưng tư duy mới mới là thứ quyết định người nông dân có thể đi được bao xa.