Nguy cơ suy giảm sức khỏe do bỏ bữa sáng ngày Tết

Theo đánh giá của các chuyên gia y tế, việc đồng hồ sinh học của cơ thể bị thay đổi trong kỳ nghỉ dài ngày sẽ tác động theo chiều hướng bất lợi đến sức khỏe. PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, hiện là Giám đốc Trung tâm khám tư vấn phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì thuộc Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết trong dịp nghỉ Tết kéo dài, nhiều người thường có thói quen ngủ nướng. Điều này đồng nghĩa với việc bỏ hoặc quên ăn bữa sáng, thậm chí ăn gộp hai bữa thành một, từ đó làm tăng nguy cơ tăng cân và ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa.

Bác sĩ Hưng cảnh báo đây đều là những thói quen xấu, tác động tiêu cực đến sức khỏe nói chung và hệ tiêu hóa nói riêng. Đặc biệt, việc bỏ ăn sáng với suy nghĩ có thể giúp giảm cân trên thực tế lại khiến nguy cơ tăng cân hiện hữu rõ rệt hơn. Khi con người bỏ bữa sáng, đồng thời ngủ nhiều và ít vận động, đến lúc thức dậy muộn bụng sẽ rơi vào trạng thái rất đói. Tình trạng này kích thích nhu cầu ăn vặt nhiều hơn, đồng thời khiến bữa ăn tiếp theo nạp lượng thực phẩm lớn hơn bình thường. Như vậy, dù có bỏ bữa nhưng tổng năng lượng nạp vào cơ thể không hề giảm, và chính điều này làm gia tăng nguy cơ tăng cân.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề cân nặng, bác sĩ Hưng còn cảnh báo việc không ăn sáng sẽ khiến cơ thể thiếu nguồn cung cấp năng lượng cần thiết. Khi đó, cơ thể buộc phải tự huy động lượng đường và protein dự trữ, làm cho làn da bị khô và mất đi dưỡng chất. Hệ quả là da xuất hiện nhiều nếp nhăn hơn, đồng thời những người nhịn ăn sáng vô tình đẩy nhanh quá trình lão hóa. Đối với những người có bệnh lý nền mãn tính, các cơn đói buổi sáng còn dễ khiến họ rơi vào tình trạng tụt huyết áp, đau dạ dày và làm gia tăng nguy cơ viêm loét dạ dày.

Những hệ lụy kể trên không chỉ xuất phát từ cảm giác đói nhất thời mà còn liên quan trực tiếp đến các cơ chế sinh lý bên trong cơ thể khi thói quen ăn uống bị phá vỡ. Nguyên nhân là do dạ dày, dù có hay không có thức ăn, vẫn tiết dịch vị đều đặn. Khi không có gì để tiêu hóa, dịch vị sẽ tác động trực tiếp lên niêm mạc dạ dày và gây tổn thương nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc bỏ bữa có thể ảnh hưởng đến nhịp sinh học của cơ thể. Khi nhịp sinh học bị gián đoạn, nguy cơ mắc các bệnh như đái tháo đường, tăng huyết áp và các bệnh tim mạch cũng theo đó gia tăng.

Duy trì lối sống lành mạnh và thực đơn đủ dưỡng chất

Để đảm bảo sức khỏe trong dịp nghỉ Tết dài ngày, bác sĩ Hưng khuyến cáo mỗi người cần duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh tương tự như khi còn đi làm hoặc đi học. Theo đó, nên cố gắng đi ngủ và thức dậy đúng giờ, đồng thời duy trì vận động thường xuyên, phù hợp với tình trạng sức khỏe. Thời gian vận động tối thiểu được khuyến nghị là ít nhất 30 phút mỗi ngày. Riêng về ăn uống, dù là kỳ nghỉ Tết, mỗi người vẫn cần duy trì chế độ ăn lành mạnh, trong đó đặc biệt lưu ý không được bỏ bữa sáng ở bất kỳ đối tượng nào.

Trong những ngày Tết, việc chuẩn bị bữa sáng không nhất thiết phải quá cầu kỳ mà có thể linh hoạt theo nhu cầu và điều kiện của mỗi người. Các món truyền thống như bánh chưng, bánh tẻ, hoặc cơm, bún, phở đều có thể sử dụng cho bữa sáng. Tuy nhiên, bác sĩ Hưng lưu ý rằng dù lựa chọn món ăn nào, mọi người cũng cần chú ý cân đối năng lượng nạp vào cơ thể. Chẳng hạn, khi ăn bánh chưng, chỉ nên dùng khoảng 1/8 chiếc cho bữa sáng vì đây là loại thực phẩm có hàm lượng năng lượng cao và vẫn cần kết hợp với các thực phẩm khác.

Trong trường hợp lựa chọn bún, miến hoặc phở, cần bổ sung thêm rau xanh và hoa quả chín để tăng cường chất xơ, vitamin và khoáng chất thiết yếu, giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Theo bác sĩ Hưng, một bữa ăn lành mạnh, dù là buổi sáng, buổi trưa hay buổi tối, đều cần đảm bảo tính đa dạng. Bữa ăn phải đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng cơ bản, bao gồm chất béo, chất đạm, chất đường bột và chất xơ.

Chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh rằng mỗi người cần luôn ghi nhớ một nguyên tắc quan trọng: dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng không được bỏ bữa sáng, kể cả với những người đang có mục tiêu giảm cân. Việc duy trì đầy đủ các bữa ăn trong ngày, với lượng thực phẩm vừa đủ và cân bằng các nhóm chất, chính là “chìa khóa vàng” giúp bảo vệ sức khỏe. Nhờ đó, mỗi cá nhân có thể tận hưởng trọn vẹn những ngày vui xuân đón Tết bên gia đình và người thân mà không phải lo ngại về các biến chứng bệnh tật.