Một streamer Trung Quốc có biệt danh “Hammer” bị cơ quan chức năng điều tra sau khi tự ý cải tạo đảo Qiaomuwan, xây dựng nhiều hạng mục, cắm cờ và đặt tên đảo theo biệt danh của mình để phục vụ livestream, thu hút người xem và nhận tiền ủng hộ.

Theo CCTV News, thời gian gần đây, Hammer gây chú ý trên mạng xã hội Trung Quốc với loạt video mang nội dung “cải tạo đảo hoang” tại Qiaomuwan - đảo không có người cư trú thuộc huyện Tượng Sơn, thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang.

Trong các video, Hammer bắt đầu bằng việc cải tạo một ngôi nhà cũ trên đảo, mở đường, kéo điện, lắp đặt hệ thống nước, đèn chiếu sáng và khoanh vùng nuôi gia cầm. Người này còn ghi hình quá trình vận chuyển vật liệu xây dựng bằng tàu ra đảo để phục vụ việc sửa chữa.

Một trong những căn nhà được cải tạo với nhiều hạng mục mới. Mặt ngoài được sửa sang, lát đường, trồng cây, dựng hàng rào kính và bố trí thành khu vực có tầm nhìn ra biển. Bên trong có giường, ghế sofa, bàn billiard và máy chơi game. Hệ thống điện năng lượng mặt trời được lắp đặt để phục vụ sinh hoạt và vận hành các thiết bị.

Những hình ảnh về cuộc sống trên đảo được đăng tải liên tục, tạo sức hút với cộng đồng mạng. Từ việc cải tạo nhà, mở đường đến nuôi gia cầm, các hoạt động trên đảo đều trở thành nội dung livestream.

Khi lượng người theo dõi tăng lên, Hammer bắt đầu vận động khán giả đóng góp tiền và vật liệu. Theo cơ quan chức năng, người xem có thể bỏ tiền để “mua quyền đặt tên” cho các phòng hoặc “nhận nuôi” gia cầm trên đảo. Với những khoản đóng góp đạt mức nhất định, streamer treo băng rôn tại các vị trí dễ nhìn trên đảo để ghi nhận người ủng hộ.

Hammer sau đó còn tự ý đổi tên Qiaomuwan thành “đảo Hammer” và cắm lá cờ mang tên này trên đảo. Người này mời những người đóng góp nhiều tiền cùng các streamer khác lên đảo tham quan, qua đó tiếp tục tạo nội dung cho các buổi phát sóng.

Theo lời Hammer trong các buổi livestream, khi lượng người theo dõi đạt mức kỳ vọng, người này dự định sử dụng địa điểm trên để livestream bán hải sản.

Hoạt động của streamer bị cơ quan chức năng chú ý sau khi người dân trình báo vào tháng 5. Cục Hải cảnh Ninh Ba sau đó tiến hành kiểm tra và xác minh tình trạng pháp lý của đảo Qiaomuwan.

Theo cán bộ Cục Hải cảnh Ninh Ba, khi lực lượng chức năng lần đầu lên đảo đã phát hiện 2 streamer đang tổ chức hoạt động livestream. Nội dung chủ yếu xoay quanh việc cải tạo các công trình trên đảo, lắp đặt tấm pin năng lượng mặt trời và xây khu vực nuôi gia cầm.

Sau khi kiểm tra với các cơ quan liên quan, lực lượng chức năng xác định Qiaomuwan là đảo không có người cư trú theo quy định pháp luật và thuộc sở hữu Nhà nước. Hammer chưa nộp hồ sơ xin sử dụng đảo, đồng thời chưa được cấp quyền sử dụng hợp pháp. Theo cơ quan chức năng, các hoạt động cải tạo công trình, xây dựng, tổ chức kinh doanh và khai thác đảo của streamer đều có dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật.

Ông Tang Xiaofeng - chuyên gia nghiên cứu pháp luật biển thuộc Viện Nghiên cứu Đông Hải (Đại học Ninh Ba) cho biết theo Luật Bảo vệ hải đảo của Trung Quốc, đảo không có người cư trú được xác định dựa trên tình trạng đăng ký hộ khẩu. Những hòn đảo không có địa chỉ đăng ký cư trú thuộc nhóm đảo không người.

Theo chuyên gia, đảo không người thuộc sở hữu Nhà nước. Vì vậy, việc một hòn đảo không có cư dân sinh sống không đồng nghĩa với việc đây là khu vực vô chủ để cá nhân tự do chiếm dụng hoặc xây dựng.

Theo quy định được chuyên gia viện dẫn, đối với đảo không người chưa được phê duyệt khai thác, sử dụng, hiện trạng của đảo phải được duy trì. Các hoạt động như xây dựng, sản xuất, du lịch và những hành vi làm thay đổi hiện trạng đều bị hạn chế theo quy định pháp luật.

Trong trường hợp có nhu cầu khai thác, sử dụng đảo không người thuộc diện được phép, tổ chức, cá nhân phải thực hiện thủ tục xin cấp phép với cơ quan có thẩm quyền. Hồ sơ phải được thẩm định trước khi cơ quan quản lý xem xét, phê duyệt.

Chuyên gia cũng cho rằng việc tự ý cải tạo Qiaomuwan, đặt tên đảo, cắm cờ và tổ chức hoạt động livestream mang tính thương mại có thể khiến streamer phải đối mặt với các biện pháp xử lý theo quy định.

Theo thông tin được CCTV News dẫn từ chuyên gia, người vi phạm trong trường hợp này có thể bị phạt từ 20.000 đến 200.000 nhân dân tệ (khoảng 77 - 774 triệu đồng). Các khoản thu liên quan đến hoạt động livestream, quảng cáo, bán hàng hoặc hoạt động thu phí từ việc đưa người lên đảo cũng có thể bị xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.

Theo cơ quan chức năng Chiết Giang, địa bàn quản lý có diện tích vùng biển khoảng 55.000km² với 4.350 hòn đảo, trong đó 4.128 đảo là đảo không có người cư trú (chiếm gần 95%).

Việc quản lý nhóm đảo này gặp nhiều khó khăn do các đảo phân bố phân tán, điều kiện thời tiết và biển phức tạp, hoạt động tuần tra bằng phương tiện trên biển mất nhiều thời gian. Tín hiệu liên lạc tại một số khu vực cũng thiếu ổn định, ảnh hưởng đến việc sử dụng các phương tiện kỹ thuật để giám sát.

Theo ông Liang Qing - Phó Cục trưởng Cục Hải cảnh Chiết Giang, các hành vi vi phạm trên đảo thường diễn ra khá kín đáo, khiến lực lượng chức năng gặp khó khăn trong việc phát hiện và xác định.

Để tăng cường quản lý, lực lượng hải cảnh Chiết Giang triển khai các đợt kiểm tra định kỳ bằng tàu tuần tra và thiết bị bay không người lái, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan xử lý những hành vi xây dựng trái phép, cải tạo làm thay đổi địa hình, địa mạo đảo.

Cơ quan này cho biết từ năm 2025 đến nay đã phát hiện 3 vụ cải tạo, xây dựng trái phép trên các đảo không người, với tổng số tiền phạt hành chính 180.000 nhân dân tệ (697 triệu đồng).

Ông Qiao Zhen - Cục trưởng Cục Hải cảnh Ninh Ba, cảnh báo những người hoạt động trên mạng xã hội cần tìm hiểu quy định pháp luật trước khi quay và đăng tải các nội dung liên quan đến đảo không người. Người dân khi phát hiện hành vi vi phạm có thể báo cho cơ quan chức năng để được xử lý theo quy định.

Giáo sư Cai Huiwen (Khoa Khoa học và Công nghệ biển, Đại học Hải dương Chiết Giang) cho rằng việc bảo vệ đảo không người có ý nghĩa đối với cả hệ sinh thái trên đảo và hệ sinh thái biển xung quanh.

Theo bà Cai Huiwen, duy trì tính toàn vẹn của hệ sinh thái đảo giúp bảo vệ thảm thực vật nguyên sinh, môi trường sống của các loài sinh vật và nguồn tài nguyên thực vật trên đảo. Khi một hòn đảo bị phá hủy hoặc thay đổi đáng kể, những tác động này có thể ảnh hưởng đến mối liên hệ sinh học giữa đảo với vùng biển xung quanh, từ đó tác động đến sự cân bằng của hệ sinh thái ven bờ.