Thành tựu y học Việt Nam tiêu biểu

Kỹ thuật phẫu thuật nội soi tuyến giáp “Dr Lương” được đánh giá là một trong những bước tiến nổi bật của y học Việt Nam, do Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Ngọc Lương, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương nghiên cứu và phát triển. Phương pháp này được triển khai lần đầu vào năm 2003 và dần trở thành niềm tự hào của ngành y tế trong nước.

Kỹ thuật phẫu thuật nội soi điều trị bệnh lý tuyến giáp do PGS.TS.BS Trần Ngọc Lương xây dựng đã được cộng đồng y khoa quốc tế đặt tên là “Công nghệ phẫu thuật nội soi Dr Lương”. Đến năm 2020, Bộ Y tế đã vinh danh đây là một trong 10 thành tựu y học Việt Nam tiêu biểu.

Quá trình nghiên cứu và sáng tạo của PGS.TS Trần Ngọc Lương xuất phát từ trăn trở mang tính nhân văn sâu sắc của người thầy thuốc. Trước đây, phương pháp mổ tuyến giáp truyền thống thường để lại vết sẹo dài từ 8 đến 12 cm ở vùng cổ, ảnh hưởng không nhỏ đến thẩm mỹ và tâm lý người bệnh. Mong muốn giúp bệnh nhân có được sự tự tin sau điều trị đã trở thành động lực để ông tìm kiếm hướng đi mới.

Vào thời điểm cách đây vài thập kỷ, ý tưởng thực hiện phẫu thuật nội soi tuyến giáp từng bị cho là khó khả thi. Nguyên nhân là khu vực cổ không có khoang tự nhiên như ổ bụng hay lồng ngực để đưa thiết bị nội soi vào, trong khi các cấu trúc quan trọng như khí quản, thực quản, dây thần kinh quặt ngược và tuyến cận giáp nằm sát nhau, tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Từ kinh nghiệm tích lũy trong phẫu thuật nội soi ổ bụng, PGS.TS Trần Ngọc Lương đã nghiên cứu và đưa ra giải pháp bơm khí CO2 vào vùng cổ nhằm tạo khoang thao tác an toàn, giúp quá trình bóc tách thuận lợi và quan sát rõ hệ thống mạch máu qua màn hình. Trên cơ sở đó, phương pháp phẫu thuật nội soi tuyến giáp được hình thành với nhiều ưu điểm vượt trội.

Là người đầu tiên thực hiện kỹ thuật này tại Việt Nam và trên thế giới, những ca phẫu thuật ban đầu được ông tiến hành một cách thận trọng, mỗi ca kéo dài từ 3 đến 4 giờ. Sau hàng nghìn ca thực hiện, khi đã hoàn thiện quy trình kỹ thuật, thời gian phẫu thuật hiện được rút ngắn còn khoảng 20 đến 30 phút mỗi ca.

So với phương pháp truyền thống, kỹ thuật nội soi tuyến giáp “Dr Lương” không thực hiện đường rạch tại cổ mà tiếp cận qua vùng nách và ngực với các vết mổ nhỏ, kích thước từ 0,5 đến 1 cm. Cách tiếp cận này giúp hạn chế tối đa sẹo ở vùng cổ, mang lại hiệu quả thẩm mỹ rõ rệt, đặc biệt phù hợp với bệnh nhân nữ.

Một điểm đáng chú ý khác là kỹ thuật này không yêu cầu hệ thống thiết bị chuyên biệt có chi phí cao, qua đó góp phần giảm chi phí điều trị. Hiện nay, chi phí cho một ca phẫu thuật nội soi tuyến giáp tại Việt Nam dao động khoảng 300 đến 400 USD, trong khi tại một số quốc gia phát triển trong khu vực châu Á, mức chi phí có thể lên tới 8.000 đến 10.000 USD.

Trở thành niềm tự hào của y học Việt Nam trên trường quốc tế

Bên cạnh hoạt động chuyên môn, PGS.TS Trần Ngọc Lương cũng chú trọng công tác đào tạo và chuyển giao kỹ thuật. Tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, ông đã tổ chức nhiều khóa đào tạo phẫu thuật nội soi tuyến giáp, góp phần xây dựng đội ngũ bác sĩ kế cận và mở rộng phạm vi ứng dụng của phương pháp này. Hằng năm, ông cùng cộng sự được nhiều bệnh viện trong nước và quốc tế mời thực hiện phẫu thuật trình diễn, đồng thời tham gia giảng dạy, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn.

Thống kê cho thấy, đã có hơn 300 giáo sư, bác sĩ đến từ hơn 27 quốc gia và vùng lãnh thổ như Úc, Singapore, Malaysia, Indonesia, Philippines, Thái Lan, Pakistan, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Bồ Đào Nha… đến Bệnh viện Nội tiết Trung ương để học tập và tiếp nhận kỹ thuật này, sau đó áp dụng vào thực tiễn lâm sàng tại nước sở tại.

Phương pháp “Dr Lương” cũng đã được giới thiệu tại nhiều hội nghị y khoa quốc tế và nhận được sự đánh giá tích cực từ giới chuyên môn. Theo các chuyên gia, kỹ thuật này có nhiều ưu điểm như chi phí hợp lý, thời gian phẫu thuật được rút ngắn, bệnh nhân phục hồi nhanh và hạn chế tổn thương.

Việc được cộng đồng y khoa quốc tế ghi nhận và đánh giá cao cho thấy hiệu quả cũng như ý nghĩa của phương pháp phẫu thuật nội soi tuyến giáp “Dr Lương”, đồng thời góp phần khẳng định vị thế của y học Việt Nam trên bản đồ y khoa thế giới.

Với những đóng góp trong lĩnh vực y học, PGS.TS.BS Trần Ngọc Lương đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều danh hiệu và phần thưởng, trong đó có danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2020, Huân chương Lao động hạng Ba năm 2014, Giải Nhất Giải thưởng Nhân tài đất Việt năm 2014 do Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức, danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân năm 2017 cùng nhiều bằng khen, giấy khen khác.

Tổng hợp

Ảnh: Sưu tầm