Việt Nam củng cố nền tảng xuất khẩu bằng chiến lược mở rộng và đa dạng hóa thị trường

Tiêu điểm • 08/12/2025 06:38

Trước bối cảnh tăng trưởng thương mại toàn cầu chậm lại và các thị trường truyền thống ngày càng khắt khe, Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược mở rộng thị trường mới, tận dụng mạng lưới FTA và nâng cao năng lực đáp ứng để giữ vững đà xuất khẩu.

Mực, bạch tuộc chế biến sẵn bùng nổ kéo xuất khẩu Việt Nam lập kỷ lục mới Cá điêu hồng chinh phục thị trường sushi Nhật Bản Sầu riêng Việt Nam hướng mốc 4 tỷ USD xuất khẩu trong năm 2025

Xuất khẩu của Việt Nam ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ trong 11 tháng năm 2025, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 839,75 tỷ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ. Xuất khẩu tăng 16,1%, đưa xuất siêu lên mức 20,53 tỷ USD. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, còn Trung Quốc giữ vai trò nguồn cung chính. Tuy nhiên, trong bối cảnh tăng trưởng thương mại toàn cầu chỉ được WTO dự báo đạt 0,9% trong năm 2025, việc giảm phụ thuộc vào một số thị trường lớn trở thành yêu cầu cấp thiết.

Việt Nam củng cố nền tảng xuất khẩu bằng chiến lược mở rộng và đa dạng hóa thị trường

Một trong những hướng đi nổi bật là khai phá các thị trường mới ngoài truyền thống. Khu vực Trung Đông được xem là “vùng tăng trưởng mới” với giá trị nhập khẩu hơn 1.200 tỷ USD mỗi năm, đặc biệt nhu cầu cao về thực phẩm, nông sản, thủy sản, đồ gỗ và hàng tiêu dùng. Các hệ thống bán lẻ lớn tại khu vực này ngày càng quan tâm tới hàng Việt. Sự kiện “Vietnam International Sourcing” diễn ra liên tục 3 năm đã tạo cầu nối hiệu quả, giúp doanh nghiệp Việt tiếp cận trực tiếp thị trường.

Đông Âu cũng nổi lên như khu vực giàu tiềm năng với yêu cầu tiêu chuẩn phù hợp năng lực sản xuất trong nước. Belarus, Hungary, Bulgaria đang tăng nhu cầu nhập khẩu thực phẩm, hàng gia dụng, dệt may và sản phẩm tiêu dùng nhanh. Lợi thế cửa ngõ vào Liên minh Kinh tế Á – Âu tạo điều kiện để hàng Việt thâm nhập sâu hơn vào các thị trường Trung – Đông Âu và Balkan vốn có cạnh tranh vừa phải và biên độ giá ổn định.

Song song mở rộng thị trường, doanh nghiệp Việt cần tăng cường năng lực cạnh tranh. Dù mạng lưới 17 FTA với hơn 60 quốc gia đã tạo nền tảng vững chắc, nhiều ngành chế biến, chế tạo vẫn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu, đối mặt với các biện pháp phòng vệ thương mại và yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao. Việc đầu tư vào công nghệ, chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn xanh trở thành yếu tố sống còn. Các giải pháp như ứng dụng blockchain, sản xuất thân thiện môi trường hay cải tiến bao bì giúp hàng Việt tăng lợi thế.

Về phía cơ quan quản lý, Bộ Công Thương đang ưu tiên mở rộng xuất khẩu sang các thị trường mới như Ấn Độ, Nga, Trung Đông, Mỹ Latinh, đồng thời phát triển công nghiệp hỗ trợ để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu đầu vào. Công tác cảnh báo sớm rủi ro phòng vệ thương mại và hoạt động kết nối giao thương sẽ được thúc đẩy theo hướng thực chất hơn.

Ông Vũ Bá Phú – Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại – cho biết dù Việt Nam đã ký 17 FTA, tỷ trọng hàng hóa tại nhiều thị trường lớn vẫn còn khiêm tốn. Do đó, xúc tiến thương mại tiếp tục tập trung vào Mỹ, EU, Canada, Trung Quốc, Trung Đông và mở rộng tới Nam Á, UAE, châu Phi, Mexico… Kết hợp với việc củng cố mạng lưới xúc tiến thương mại quốc gia, các giải pháp này kỳ vọng giúp doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường và gia tăng kim ngạch xuất khẩu trong thời gian tới.