Rủi ro đứt gãy nguồn cung tại "điểm nóng" Hormuz

Thị trường năng lượng toàn cầu vừa trải qua những giờ phút biến động mạnh sau khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công nhằm vào Iran ngày 28/2. Sự kiện này ngay lập tức gây đình trệ hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường thủy chiến lược nằm giữa Oman và Iran. Đây là huyết mạch nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman và biển Arab, nơi luân chuyển hơn 14 triệu thùng dầu thô mỗi ngày trong năm qua, tương đương một phần ba tổng xuất khẩu nhiên liệu bằng đường biển của thế giới.

Theo ông Ajay Parmar, Giám đốc năng lượng và lọc hóa dầu tại ICIS, hầu hết các chủ tàu chở dầu, tập đoàn dầu khí lớn và các nhà giao dịch đã tạm dừng vận chuyển qua eo Hormuz sau khi Tehran phát đi cảnh báo. Nhà kinh tế Jorge Leon từ Rystad phân tích, dù có thể chuyển một phần dòng chảy qua đường ống Đông - Tây của Arab Saudi và UAE, việc đóng cửa eo Hormuz vẫn khiến nguồn cung toàn cầu hụt khoảng 8-10 triệu thùng mỗi ngày.

Trong phiên giao dịch OTC (giao dịch trực tiếp ngoài sàn) ngày 1/3, giá dầu Brent đã tăng 10% lên mức 80 USD/thùng. Dù mức giá OTC thường mang tính chất tham khảo do thanh khoản thấp và không có cơ chế khớp lệnh công khai, nhưng nó phản ánh kỳ vọng và sự lo ngại cực độ của giới giao dịch. Trước đó, kết phiên 27/2, dầu Brent đã đạt 73 USD/thùng – mức cao nhất kể từ tháng 7/2025. Giới phân tích từ RBC và Rabobank nhận định, giá có thể mở cửa tuần mới ở mức gần 100 USD và giữ vững trên ngưỡng 90 USD trong ngắn hạn.

Áp lực điều chỉnh giá xăng dầu trong nước

Biến động "nóng" từ thị trường thế giới đang tạo ra sức ép lớn lên giá bán lẻ xăng dầu tại Việt Nam. Theo dữ liệu từ Bộ Công Thương, thị trường tuần qua (20/2 - 25/2/2026) vốn đã chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như chính sách thuế nhập khẩu của Mỹ, tồn kho dầu thô tăng và xung đột Nga - Ukraine kéo dài.

Trong kỳ điều chỉnh gần nhất ngày 26/2/2026, giá xăng dầu trong nước đã ghi nhận mức tăng mạnh so với đầu năm. Cụ thể:

Xăng RON 95-III: Hiện có giá 20.151 đồng/lít, tăng 1.591 đồng/lít so với kỳ đầu tiên của năm (8/1/2026).

Xăng E5 RON 92: Đạt mức 19.523 đồng/lít, tăng 1.290 đồng/lít.

Nhóm dầu: Ghi nhận mức tăng cao hơn, trong đó dầu Diesel tăng 2.218 đồng/lít, dầu hỏa tăng 1.910 đồng/lít và dầu Mazut tăng 2.286 đồng/kg.

Đại diện một doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu nhận định, giá trong nước sẽ biến động sát theo tình hình thế giới. Với diễn biến hiện nay, dự báo trong kỳ điều hành tới, giá xăng RON 95-III có thể tăng thêm khoảng 220 đồng/lít, xăng E5 RON 92 tăng khoảng 200 đồng/lít và dầu Diesel tăng khoảng 50 đồng/lít. Đáng chú ý, trong kỳ điều hành tuần qua, cơ quan quản lý không thực hiện trích lập hay chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá (BOG) đối với tất cả các mặt hàng.

Trước bối cảnh nguồn cung từ Trung Đông bất ổn, các nhà máy lọc dầu châu Á đang phải đánh giá lại dự trữ và tìm kiếm nguồn cung thay thế. Theo công ty tư vấn Kpler, Ấn Độ có thể chuyển hướng sang dầu từ Nga để bù đắp thiếu hụt. Trong khi đó, nhóm OPEC+ dù đã đồng ý tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 4, nhưng con số này chỉ chiếm chưa đầy 0,2% nhu cầu toàn cầu, quá khiêm tốn để có thể hạ nhiệt thị trường trong giai đoạn căng thẳng địa chính trị hiện nay.