Nguy cơ phá sản do dòng tiền cạn kiệt

Theo tài liệu phục vụ Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, sức khỏe tài chính của Công ty cổ phần Nước giải khát Chương Dương (mã chứng khoán: SCD) đang ở mức "báo động đỏ". Tính đến hết năm 2025, doanh nghiệp đã ghi nhận chuỗi 5 năm thua lỗ liên tiếp với tổng số lỗ lũy kế xấp xỉ 350 tỷ đồng.

Tình trạng kinh doanh dưới giá vốn kéo dài đã bào mòn toàn bộ nguồn lực của doanh nghiệp. Cụ thể, kết thúc quý I năm nay, dù doanh thu đạt 63 tỷ đồng nhưng công ty vẫn báo lỗ gần 11 tỷ đồng. Tổng tài sản hiện ghi nhận gần 622 tỷ đồng, trong khi nợ phải trả đã vọt lên 790 tỷ đồng, khiến vốn chủ sở hữu âm 168 tỷ đồng.

Đánh giá về thực trạng này, Chủ tịch HĐQT Tan Teck Chuan Lester thẳng thắn nhận định: "Với việc bị âm vốn chủ sở hữu, dòng tiền hoạt động suy giảm nặng nề do liên tục thua lỗ, ban điều hành đánh giá công ty sẽ không đủ tiền để duy trì hoạt động tới hết năm nay".

Sự suy yếu của "vua sá xị" một thời bắt nguồn từ áp lực cạnh tranh khốc liệt. Từ sau giai đoạn hoàng kim 2009-2016, hệ thống phân phối của Chương Dương dần rệu rã trước sự bành trướng của các tập đoàn đa quốc gia vốn có tiềm lực tài chính và chiến lược marketing áp đảo. Bên cạnh đó, biến động địa chính trị tại Trung Đông khiến chi phí nguyên vật liệu và logistics tăng cao, tiếp tục "bào mỏng" biên lợi nhuận vốn đã eo hẹp của doanh nghiệp.

Quyết sách bán mình để tìm đường sinh tồn

Trước nguy cơ phá sản hiện hữu, Ban lãnh đạo Sá xị Chương Dương đã đề xuất phương án tái cấu trúc mạnh mẽ: chuyển nhượng nhà máy Nhơn Trạch 3 và các tài sản liên quan, bao gồm cả thương hiệu Saxi nổi tiếng.

Đối tác dự kiến tiếp nhận là F&N Ventures (công ty con thuộc hệ sinh thái Thai Beverage của tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi) với mức giá đề xuất 93 tỷ đồng. Đây được xem là "phao cứu sinh" cấp thiết để doanh nghiệp cải thiện năng lực tài chính và khả năng tự chủ dòng tiền. Hội đồng quản trị cho biết, điều kiện tiên quyết là bên mua phải thanh toán ngay 35% giá trị hợp đồng để công ty có kinh phí duy trì hoạt động tối thiểu.

Dù thị trường nước giải khát nội địa vẫn tăng trưởng 5-6% mỗi năm, đặc biệt là xu hướng sản phẩm tốt cho sức khỏe (ít đường hoặc không đường), nhưng lãnh đạo Chương Dương thừa nhận đơn vị hiện không còn đủ nguồn lực để đầu tư phát triển theo kịp thị hiếu này.

Định vị lại thương hiệu: Từ nước giải khát sang bất động sản

Một trong những thông tin đáng chú ý nhất trong kế hoạch tái cấu trúc lần này là định hướng thay đổi hoàn toàn ngành nghề kinh doanh cốt lõi. Ban lãnh đạo cho biết, sau khi hoàn tất thoái vốn mảng nước giải khát, Sá xị Chương Dương có thể được tái định vị thành một doanh nghiệp kinh doanh bất động sản.

Cụ thể, công ty sẽ tập trung khai thác và vận hành các quỹ đất hiện hữu tại những vị trí đắc địa ở trung tâm TP.HCM và tỉnh Bình Dương. Việc chuyển hướng sang lĩnh vực nhà đất được kỳ vọng sẽ mang lại bức tranh tài chính sáng sủa hơn, giúp doanh nghiệp tận dụng lợi thế về tài sản cố định sẵn có thay vì tiếp tục bù lỗ cho mảng sản xuất vốn đã mất đi lợi thế cạnh tranh.

Từng là biểu tượng của ngành đồ uống miền Nam với sản phẩm sá xị “con cọp”, việc Chương Dương phải bán đi thương hiệu tâm huyết để rẽ hướng sang bất động sản là một minh chứng rõ nét cho sự khốc liệt của thị trường và bài học về sự chậm chân trong việc đổi mới mô hình quản trị.