Trung Quốc bất ngờ ‘giáng đòn’ vào Mỹ trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh
Động thái này diễn ra trong bối cảnh hai bên đang chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump dự kiến vào tháng 5.
Trung Quốc đã khởi động 2 cuộc điều tra nhằm vào hoạt động thương mại của Mỹ, động thái được xem là phản ứng đối với các cuộc điều tra tương tự từ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Động thái diễn ra trong bối cảnh 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh dự kiến diễn ra vào tháng 5.
Thông báo được Bộ Thương mại Trung Quốc đưa ra hôm 27/3, được đánh giá là bước đi “đáp trả tương xứng” với các động thái mà ông Donald Trump triển khai nhằm khôi phục chương trình áp thuế sau khi bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ một phần hồi tháng trước.
“Trung Quốc bày tỏ sự không hài lòng mạnh mẽ và kiên quyết phản đối những hành động này”, người phát ngôn Bộ Thương mại cho hay.
Động thái của Bắc Kinh diễn ra chỉ vài ngày sau khi Nhà Trắng thông báo ông Donald Trump sẽ tới Trung Quốc vào giữa tháng 5 để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh bị trì hoãn trước đó do xung đột của Mỹ với Iran. Quan hệ giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới phần nào ổn định trở lại sau các biện pháp áp thuế trả đũa lẫn nhau trong năm ngoái, dù Bắc Kinh vẫn phát tín hiệu phản đối các hành động mới từ Washington.
Cuộc tấn công nhằm vào Iran - đối tác ngoại giao của Trung Quốc - đã làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ Mỹ - Trung, dù cả 2 bên vẫn nỗ lực duy trì kênh đối thoại. Quan hệ song phương cũng tiếp tục bị phủ bóng bởi các vấn đề kéo dài như thặng dư thương mại lớn của Trung Quốc và việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan.
Mỗi cuộc điều tra mới đều có thời hạn 6 tháng, có thể gia hạn thêm 3 tháng, qua đó tạo cơ sở pháp lý để Bắc Kinh triển khai các biện pháp đáp trả trong tương lai cũng như gia tăng lợi thế trong các cuộc đàm phán.
Một trong hai cuộc điều tra mới công bố hôm 27/3 nhắm vào các biện pháp của Mỹ mà Trung Quốc cho là gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, bao gồm hạn chế hàng hóa Trung Quốc vào thị trường Mỹ, kiểm soát xuất khẩu công nghệ tiên tiến và hạn chế đầu tư song phương trong các lĩnh vực trọng yếu.
Cuộc điều tra còn lại tập trung vào các rào cản thương mại của Mỹ đối với sản phẩm “xanh”, bao gồm hạn chế xuất khẩu hàng hóa năng lượng tái tạo của Trung Quốc sang Mỹ và giới hạn hợp tác công nghệ xanh.
Trước đó trong tháng này, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đã khởi xướng một cuộc điều tra nhằm vào Trung Quốc và 15 nền kinh tế khác liên quan đến cáo buộc dư thừa năng lực sản xuất. Ngày hôm sau, cơ quan này tiếp tục mở một cuộc điều tra riêng đối với 60 nền kinh tế, bao gồm Trung Quốc, về lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa bị cho là liên quan đến lao động cưỡng bức.
Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Wang Wentao hôm 26/3 đã bày tỏ “quan ngại nghiêm trọng” với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer về các cuộc điều tra này.
Trong cuộc gặp tại Cameroon, ông Wang nhấn mạnh thương mại là “trụ cột ổn định” trong quan hệ song phương. Ông kêu gọi Mỹ tránh “cạnh tranh tiêu cực” và thực thi những đồng thuận đạt được trong cuộc gặp trước đó của lãnh đạo 2 nước tại Busan cũng như các cuộc điện đàm sau đó.
