Ngày 25/3, tại TP. Hồ Chí Minh, Sở Công Thương Thành phố đã phối hợp cùng các cơ quan liên quan tổ chức cuộc họp quan trọng về Đề án thí điểm niêm yết và giao dịch thịt heo trên Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV). Đây là bước đi chiến lược nhằm tổ chức lại thị trường thịt heo theo hướng hiện đại, công khai và minh bạch.

Giải bài toán thiếu minh bạch và hệ lụy từ khâu trung gian

Tại cuộc họp, đại diện Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh đã chỉ rõ những hạn chế bám rễ lâu nay trên thị trường thịt heo. Hiện tại, thị trường vẫn đang tồn tại tình trạng thiếu minh bạch về giá, chuỗi cung ứng trải qua quá nhiều khâu trung gian khiến giá thành bị đẩy cao, trong khi chất lượng và việc truy xuất nguồn gốc lại cực kỳ khó kiểm soát.

Đáng chú ý, TP. Hồ Chí Minh hiện là thị trường tiêu thụ thịt heo lớn nhất cả nước. Với sản lượng tiêu thụ trung bình từ 13.000 đến 14.000 con mỗi ngày, tổng giá trị giao dịch mỗi năm đạt hơn 25.000 tỷ đồng. Quy mô thị trường khổng lồ này đòi hỏi một phương thức giao dịch chuyên nghiệp hơn để tránh các tác động tiêu cực từ bên ngoài và sự biến động thất thường của thị trường tự do.

Mô hình giao dịch dự kiến trên sàn MXV sẽ tập trung vào sản phẩm heo mảnh sau giết mổ. Để được niêm yết, sản phẩm phải đáp ứng khắt khe các tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn thực phẩm. Theo Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam, phương thức thí điểm này được xây dựng trên nguyên tắc tự nguyện, vận hành song song với phương thức truyền thống. Điều này giúp đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật mà không làm đứt gãy hay gián đoạn chuỗi cung ứng hiện hữu.

Truy xuất nguồn gốc là "chìa khóa" để chuẩn hóa thị trường

Một trong những nội dung trọng tâm được các sở, ngành và doanh nghiệp thảo luận là việc triển khai đồng bộ các giải pháp về truy xuất nguồn gốc. Đây được xem là yếu tố then chốt nhằm đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối khi đưa mặt hàng thịt heo lên sàn giao dịch. Việc gắn niêm yết giá với thông tin truy xuất không chỉ nâng cao chất lượng giao nhận, đảm bảo an toàn thực phẩm mà còn là cơ sở để điều tiết cung – cầu, từng bước hình thành mặt bằng giá tham chiếu cho toàn thị trường.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, nhấn mạnh yêu cầu phải tổ chức lại thị trường theo hướng công khai. Theo đó, các chủ thể tham gia như doanh nghiệp hay thương lái vẫn được tạo điều kiện hoạt động nhưng phải theo hướng chuẩn hóa, công khai minh bạch về cả chất lượng và giá cả. Điều này giúp nâng cao hiệu quả vận hành và quan trọng nhất là bảo vệ lợi ích hợp pháp của người chăn nuôi, giúp họ không còn bị ép giá.

Trong bối cảnh thị trường hàng hóa chịu nhiều tác động từ các yếu tố ngoại cảnh, việc giao dịch qua sàn được coi là giải pháp quan trọng để ổn định thị trường. Để đề án sớm đi vào thực tiễn, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đề nghị Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, đặc biệt chú trọng công tác truyền thông. Mục tiêu là để người chăn nuôi hiểu, tiếp cận và chủ động tham gia giao dịch qua sàn, từ đó nâng cao tính chuyên nghiệp cho ngành hàng thịt heo của Việt Nam.