Siết trách nhiệm nền tảng ngăn bán thuốc và thực phẩm chức năng qua livestream
Hoạt động bán thuốc, sản phẩm liên quan đến thuốc và thực phẩm chức năng qua livestream đang đặt ra nhiều thách thức trong quản lý, bảo vệ người tiêu dùng. Bộ Công Thương sẽ tăng cường kiểm soát, yêu cầu nền tảng xác thực người bán, người livestream và xử lý nhanh các nội dung vi phạm.
Theo bà Lại Việt Anh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử, việc kinh doanh thuốc, các sản phẩm liên quan đến thuốc và thực phẩm chức năng trên môi trường điện tử, đặc biệt thông qua livestream, đang tạo ra nhiều vấn đề cần được kiểm soát chặt chẽ.
Một trong những khó khăn xuất phát từ đặc thù của hình thức livestream khi hoạt động bán hàng có sự tham gia của nhiều chủ thể, gồm người bán, người livestream và nền tảng thương mại điện tử. Người livestream có thể thay đổi địa điểm nhanh chóng, trong khi nguồn hàng lại có thể được tập kết hoặc lưu giữ ở một địa điểm khác. Điều này khiến việc xác minh nguồn hàng, người bán và hàng hóa được giới thiệu trong quá trình phát sóng trở nên phức tạp hơn.
Bên cạnh đó, khung pháp lý đối với hoạt động kinh doanh thuốc và các sản phẩm liên quan đến thuốc vẫn còn những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện. Luật Dược sửa đổi, bổ sung năm 2024 đã quy định một số giới hạn đối với phương thức kinh doanh thuốc, nhưng chưa có quy định cụ thể điều chỉnh hoạt động livestream đối với thuốc và các sản phẩm liên quan.
Để tăng cường quản lý, Bộ Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp hoàn thiện pháp luật và kiểm soát hoạt động kinh doanh thuốc trên các sàn thương mại điện tử. Đáng chú ý, Luật Thương mại điện tử năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, lần đầu tiên đưa ra các quy định riêng đối với hoạt động livestream bán hàng.
Trước đây, các quy định chủ yếu điều chỉnh hoạt động kinh doanh thông qua gian hàng cố định trên nền tảng thương mại điện tử. Với mô hình này, việc lưu vết hoạt động mua bán tương đối thuận lợi. Trong khi đó, livestream có tính chất trực tiếp, diễn ra nhanh và có thể thay đổi địa điểm, khiến việc lưu giữ chứng cứ, dữ liệu giao dịch và xác định chủ thể liên quan gặp nhiều khó khăn.
Theo bà Lại Việt Anh, Luật Thương mại điện tử đã bổ sung quy định nhằm khắc phục khoảng trống này, tạo cơ sở pháp lý để tăng cường kiểm soát hoạt động livestream bán hàng. Một vấn đề quan trọng khác là xác thực điện tử danh tính của người livestream. Theo bà Lại Việt Anh, đây là khâu then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bán hàng trực tiếp trên nền tảng số.
Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử, cùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đã quy định trách nhiệm cụ thể của các chủ thể tham gia hoạt động livestream bán hàng.
Theo đó, nền tảng thương mại điện tử phải xác thực điện tử danh tính của cả người bán và người livestream trước khi phát sóng; có trách nhiệm dừng phát, gỡ bỏ nội dung vi phạm và lưu trữ dữ liệu livestream tối thiểu một năm. Người bán và người livestream phải cung cấp thông tin trung thực về hàng hóa, sản phẩm được giới thiệu và kinh doanh. Nghị định cũng quy định trách nhiệm gỡ bỏ nội dung vi phạm trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Bà Lại Việt Anh cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương đã yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử tăng cường rà soát, hoàn thiện quy trình và biện pháp kiểm duyệt đối với người bán và các sản phẩm, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa hạn chế kinh doanh, kinh doanh có điều kiện.
Trong đó, các nhóm sản phẩm được chú trọng kiểm soát gồm dược phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc lá điếu kinh doanh qua thương mại điện tử và các sản phẩm có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cùng với hoạt động rà soát, Cục Thương mại điện tử đã phối hợp với các nền tảng kiểm tra, gỡ bỏ khoảng 116.000 sản phẩm và xử lý hơn 51.000 gian hàng trên các nền tảng thương mại điện tử. Cơ quan này cũng tiếp nhận hơn 200 lượt phản ánh thông qua đường dây nóng và thư điện tử.
Thời gian tới, Bộ Công Thương dự kiến tập trung vào ba nhóm giải pháp trọng tâm. Trước hết là nâng cao trách nhiệm của các nền tảng trong xác thực người bán, kiểm soát hàng hóa và kịp thời xử lý nội dung vi phạm theo quy định của pháp luật. Cùng với đó, Bộ Công Thương sẽ tăng cường phối hợp với Bộ Y tế và các cơ quan chức năng trong giám sát, xác minh và xử lý hành vi kinh doanh, quảng cáo thuốc không đúng quy định trên môi trường điện tử.
Bộ cũng sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định và chế tài xử lý vi phạm, bảo đảm phù hợp với những yêu cầu mới của Luật Thương mại điện tử. Việc siết quản lý hoạt động livestream bán thuốc, thực phẩm chức năng không chỉ nhằm ngăn chặn hàng hóa vi phạm pháp luật mà còn góp phần nâng cao trách nhiệm của nền tảng, người bán và người livestream, qua đó bảo vệ tốt hơn quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng trong môi trường thương mại điện tử.




