Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) vừa công bố một nghiên cứu mới cho thấy quốc gia này có cơ hội chấm dứt sự phụ thuộc vào nguồn lithium nhập khẩu từ nước ngoài. Theo đó, vùng lòng đất thuộc khu vực Appalachia được xác định đang lưu trữ một khối lượng lớn "vàng trắng" - thuật ngữ chỉ loại khoáng sản đóng vai trò không thể thay thế trong ngành sản xuất pin lithium-ion cho xe điện, thiết bị điện tử và các hệ thống lưu trữ năng lượng.

Các chuyên gia từ USGS ước tính có khoảng 2,3 triệu tấn lithium chưa được phát hiện nhưng hoàn toàn có thể đem lại hiệu quả khai thác kinh tế đang nằm ở độ sâu từ 100 đến 300 mét dưới lòng đất Appalachia. 

Nếu đối chiếu với mức nhập khẩu của năm ngoái, nguồn tài nguyên này đủ để đáp ứng nhu cầu cho nước Mỹ trong vòng 328 năm. Xét về quy mô sản xuất, khối lượng lithium kể trên tương đương lượng nguyên liệu chế tạo pin cho khoảng 130 triệu chiếc xe điện, hoặc duy trì chuỗi sản xuất máy tính xách tay trong hàng nghìn năm.

Ông Ned Mamula, Giám đốc USGS cho biết: "Nghiên cứu cho thấy Appalachia có đủ lithium để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đang tăng nhanh."

Giám đốc USGS đánh giá phát hiện này mang ý nghĩa chiến lược đối với an ninh khoáng sản của Mỹ. Cách đây 3 thập kỷ, Mỹ từng giữ vị trí quốc gia sản xuất lithium đứng đầu thế giới. Kết quả khảo sát mới tại Appalachia đang mở ra cơ hội để nước này giành lại vị thế năm xưa.

Nguồn khoáng sản tại Appalachia phân bố trên diện rộng và được chia thành hai vùng rõ rệt theo bản đồ của USGS. Vùng miền nam với tâm điểm là hai bang North Carolina và South Carolina sở hữu khoảng 1,43 triệu tấn; còn vùng miền bắc gồm các bang Maine, New Hampshire và Vermont lưu trữ khoảng 900.000 tấn.

Về mặt địa chất, các dải lithium tại đây có niên đại rất cổ xưa, được hình thành từ hơn 250 triệu năm trước cùng thời điểm xuất hiện của các dãy núi. Quá trình kiến tạo với áp suất và nhiệt độ cao đã làm tan chảy một phần vỏ Trái Đất, hình thành nên các dòng magma giàu lithium. Theo thời gian, dòng magma này kết tinh thành các mạch pegmatit chứa khoáng sản.

Phát hiện của USGS xuất hiện trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới đang chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt. Hiện tại, Úc đang dẫn đầu thế giới về sản lượng khai thác lithium. Trong khi đó, Trung Quốc đứng ở vị trí thứ hai về khai thác nhưng lại nắm quyền kiểm soát tới 60% công suất tinh luyện dòng khoáng sản này trên toàn cầu, tạo ra ưu thế lớn trong chuỗi cung ứng pin.

Cơ quan điều tra địa chất này cũng dự báo năng lực sản xuất lithium toàn cầu có thể tăng gấp đôi trong vòng 3 năm tới. Tại châu Âu, các quốc gia đang đẩy mạnh tốc độ đầu tư. Trong đó, Phần Lan đã trở thành cái tên đầu tiên thiết lập được chuỗi sản xuất lithium khép kín từ khâu khai thác đến tinh luyện, thông qua dự án trị giá 783 triệu euro của công ty Keliber Oy.

Trái ngược với bức tranh tăng tốc của thế giới, hoạt động khai thác tại Mỹ hiện vẫn ở mức rất hạn chế. Nước này hiện chỉ có duy nhất một mỏ lithium đang hoạt động là Silver Peak Mine đặt tại bang Nevada.

Các kế hoạch mở rộng ngành công nghiệp này tại Mỹ cũng đối mặt với nhiều lực cản. Gần đây nhất, các tổ chức môi trường đã tiến hành đệ đơn khởi kiện pháp lý nhằm ngăn chặn dự án khoan thăm dò tại bang Oregon. Đây là nơi công ty HiTech Minerals đã được chính phủ liên bang cấp phép để triển khai 168 điểm khoan trên khu vực đất công có diện tích rộng hơn 2.900 ha.

Bên cạnh mỏ pegmatit ở Appalachia, dữ liệu từ USGS cho biết nước Mỹ còn một nguồn tài nguyên khác tại khu vực Smackover Formation (phía tây nam bang Arkansas). Nơi đây được dự đoán chứa khoảng 5 đến 19 triệu tấn lithium nằm trong các bể nước muối, tuy nhiên tỷ lệ có thể đưa vào khai thác thương mại hiện vẫn chưa được xác định rõ ràng.