Nhật Bản chính thức mở cửa 'kho vũ khí' lớn nhất lịch sử
Việc dỡ bỏ phần lớn rào cản xuất khẩu vũ khí được kỳ vọng sẽ thúc đẩy đầu tư vào công nghệ và sản xuất quốc phòng tại Nhật Bản, đồng thời giúp các doanh nghiệp nội địa bắt kịp xu hướng tăng chi tiêu quân sự toàn cầu.
Nhật Bản đã dỡ bỏ phần lớn các rào cản đối với xuất khẩu vũ khí, mở đường cho việc bán khí tài ra nước ngoài lần đầu tiên kể từ sau Thế chiến II.
Nội các của Thủ tướng Sanae Takaichi phê duyệt các sửa đổi đối với quy định xuất khẩu quốc phòng, qua đó mở rộng thị trường cho doanh nghiệp trong ngành công nghiệp vũ khí. Trước đây, các công ty chỉ được phép xuất khẩu thiết bị quân sự phục vụ những hoạt động như cứu hộ, vận tải, cảnh báo, giám sát và rà phá thủy lôi.
“Những quyết định này nhằm bảo đảm an ninh của Nhật Bản, đồng thời đóng góp hơn nữa cho hòa bình và ổn định của khu vực cũng như cộng đồng quốc tế trong bối cảnh môi trường an ninh biến động nhanh chóng”, Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara phát biểu tại cuộc họp báo sau khi công bố quyết định. “Song song đó, Chính phủ sẽ tiếp tục duy trì các nguyên tắc nền tảng của một quốc gia hòa bình đã được xây dựng suốt hơn 80 năm kể từ khi chiến tranh kết thúc”.
Theo quy định mới, Nhật Bản vẫn duy trì kiểm soát đối với việc xuất khẩu vũ khí sát thương tới các quốc gia đang có xung đột. Tuy nhiên, các ngoại lệ có thể được chấp thuận nếu việc xuất khẩu được đánh giá là phục vụ lợi ích quốc gia.
Chỉ 6 tháng sau khi nhậm chức, bà Takaichi - người có lập trường cứng rắn về an ninh - đã nhanh chóng thúc đẩy việc gia tăng vai trò quân sự của Nhật Bản, bao gồm tăng chi tiêu quốc phòng và định vị nước này trở thành một nhân tố lớn trên thị trường quốc phòng toàn cầu.
Những quy định mới được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tokyo ký thỏa thuận bán tàu chiến hiện đại cho Australia - thương vụ xuất khẩu vũ khí sát thương đầu tiên của Nhật Bản kể từ sau chiến tranh. Nhà thầu chính của hợp đồng này, Mitsubishi Heavy Industries, đứng thứ 32 toàn cầu về doanh thu từ lĩnh vực quốc phòng trong năm 2024, theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm.
Chính phủ Nhật kỳ vọng thỏa thuận trên sẽ mở ra làn sóng hợp đồng xuất khẩu mới trong lĩnh vực quốc phòng, khi các doanh nghiệp tìm cách tận dụng xu hướng gia tăng chi tiêu quân sự toàn cầu thông qua đầu tư vào nghiên cứu – phát triển và sản xuất. Các quan chức cũng kỳ vọng chính sách mới sẽ thúc đẩy doanh nghiệp trong nước bắt kịp ở những lĩnh vực công nghệ quốc phòng then chốt, bao gồm máy bay không người lái quân sự - loại vũ khí đã chứng minh hiệu quả trong các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông.
Theo quy định xuất khẩu mới, các quốc gia được phép mua vũ khí sát thương của Nhật sẽ bị giới hạn ở những nước đã ký thỏa thuận với Tokyo về bảo vệ thông tin mật liên quan đến thiết bị và công nghệ này. Hiện Nhật Bản đã ký kết thỏa thuận như vậy với 17 quốc gia, bao gồm một số nước châu Âu, Đông Nam Á, cùng với UAE, Ấn Độ và Mỹ.
