Xử lý phản ánh minh bạch và sự tương thích cao của các dòng xe lưu hành

Tại tọa đàm "E10 - Nền tảng cho thị trường nhiên liệu sinh học phát triển bền vững" do báo Báo Xây dựng tổ chức chiều 13/7, Tiến sĩ Đặng Tất Thành, đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công thuộc Bộ Công Thương, cho biết xăng E10 đã chính thức có mặt trên thị trường được hơn 1 tháng. Trong khoảng thời gian này, Bộ Công Thương có tiếp nhận một số phản ánh, kiến nghị từ phía người tiêu dùng qua các kênh thông tin chính thức, chủ yếu là hộp thư điện tử nhằm đảm bảo nguồn số liệu tin cậy để đánh giá.

Quy trình tiếp nhận và xử lý thông tin được Bộ thực hiện một cách nhanh chóng và khách quan theo bốn nguyên tắc cốt lõi. Đầu tiên, chỉ ghi nhận phản ánh qua kênh chính thức để có nguồn dữ liệu tin cậy. Thứ hai, tuyệt đối không bỏ sót kiến nghị nào của người dân cũng như doanh nghiệp, đồng thời chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn, doanh nghiệp đầu mối, nhà máy lọc hóa dầu, nhà sản xuất phương tiện và các hiệp hội để truy xuất nguồn gốc, kiểm tra chất lượng nhiên liệu và đánh giá kỹ thuật phương tiện. Thứ ba, mọi kết luận đưa ra đều dựa trên cơ sở khoa học cùng các nghiên cứu trong và ngoài nước. Cuối cùng, kết quả kiểm tra được công bố công khai, minh bạch để người dân yên tâm sử dụng. Nhờ cách làm chặt chẽ này, số lượng phản ánh liên quan đến xăng E10 đã giảm dần theo thời gian, cho thấy người tiêu dùng không còn nhiều băn khoăn khi lựa chọn loại nhiên liệu này.

Sự yên tâm của người tiêu dùng còn được củng cố bởi đánh giá kỹ thuật từ các nhà sản xuất ô tô. Ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban Truyền thông của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), khẳng định hiệp hội đã tham gia góp ý và đồng hành cùng cơ quan quản lý nhà nước ngay từ khâu xây dựng tiêu chuẩn, lộ trình. Qua rà soát từ các hãng thành viên, phần lớn các mẫu xe đang lưu hành trên thị trường hiện nay đều tương thích tốt với xăng E10. Cụ thể, các dòng xe sản xuất từ năm 2005 trở lại đây đều hoàn toàn tương thích với loại xăng sinh học này. Đối với các xe đời cũ sản xuất trước năm 2005 sử dụng bộ chế hòa khí, do có thể tồn tại một số chi tiết phi kim loại chưa được thiết kế để làm việc lâu dài với ethanol nên có nguy cơ bị lão hóa hoặc ăn mòn. VAMA đã tăng cường truyền thông, khuyến nghị và sẵn sàng hỗ trợ khách hàng đưa những dòng xe cũ này đến các đại lý chính hãng để kiểm tra, tư vấn kỹ thuật nhằm chuyển đổi sử dụng một cách an toàn nhất.

Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật đồng bộ và quy trình kiểm soát nghiêm ngặt

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật của phương tiện, chất lượng xăng E10 lưu thông trên thị trường được kiểm soát chặt chẽ bởi hệ thống văn bản pháp lý toàn diện. Ông Nguyễn Văn Khôi, Trưởng ban Tiêu chuẩn thuộc Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), nhấn mạnh xăng dầu là mặt hàng chiến lược có tác động sâu rộng đến kinh tế và đời sống nên công tác quản lý chất lượng đã được thực hiện nghiêm ngặt suốt hơn 20 năm qua. Hệ thống Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) liên tục được cập nhật, từ quy chuẩn đầu tiên năm 2009 cho đến các lần sửa đổi vào năm 2015, 2022 và gần đây nhất là năm 2026 nhằm nâng mức ethanol, thúc đẩy lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 theo chỉ đạo của Chính phủ.

Để hiểu rõ hơn về cơ chế quản lý, ông Khôi đã phân biệt hai hệ thống văn bản pháp lý đang áp dụng hiện nay là Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN). Trong đó, TCVN là những quy định mang tính định hướng công nghệ, khuyến khích áp dụng và là căn cứ để các nhà đầu tư đấu thầu hay đàm phán công nghệ. Ngược lại, QCVN có tính chất bắt buộc áp dụng đối với tất cả các doanh nghiệp từ khâu sản xuất, nhập khẩu, pha chế cho đến phân phối và tiêu thụ, quy định các ngưỡng tối thiểu nhằm kiểm soát an toàn, chất lượng và bảo vệ môi trường.

Đối với xăng sinh học, chất lượng được kiểm soát đồng bộ từ nguyên liệu đầu vào cho đến sản phẩm đầu ra. Nguyên liệu ethanol nhiên liệu (E100) và biodiesel (B100) đều có bộ tiêu chuẩn TCVN riêng biệt. Nếu như xăng E5 được kiểm soát chặt chẽ bằng 12 chỉ tiêu kỹ thuật thì xăng E10 đã được bổ sung đầy đủ các quy định cụ thể tại QCVN 1:2022 và bản Sửa đổi 1:2026 QCVN 1:2022 với khoảng 20 thông số kỹ thuật được kiểm định bằng nhiều phương pháp thử nghiệm chính xác. Do xăng dầu thuộc danh mục hàng hóa có rủi ro cao và có khả năng gây mất an toàn, quy trình tiền kiểm được áp dụng bắt buộc. Điều này có nghĩa là toàn bộ sản phẩm nhập khẩu hoặc trước khi đưa ra thị trường đều phải trải qua đánh giá sự phù hợp nghiêm ngặt. Chỉ những lô sản phẩm đáp ứng hoàn toàn các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật mới được phép lưu thông, tạo nền tảng vững chắc để người tiêu dùng hoàn toàn yên tâm khi sử dụng xăng sinh học E10.