Trước yêu cầu cấp bách của hoạt động sản xuất và xuất khẩu nông sản, đặc biệt khi vụ thu hoạch sầu riêng tại Tây Nguyên sắp bước vào cao điểm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thiện Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói.

Chiều 13/7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức hội thảo trực tuyến lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương đối với dự thảo nghị quyết. Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, Chính phủ đã thống nhất ban hành nghị quyết để xử lý ngay những vướng mắc trong công tác cấp mã số, trong thời gian chờ sửa đổi toàn diện Nghị định số 38/2026/NĐ-CP về nhập khẩu cây mang theo bầu đất và mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Cùng với nghị quyết mới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hoàn thiện quy trình giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Toàn bộ quy trình cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói sẽ được triển khai theo hình thức trực tuyến ngay từ ngày 15/7.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, việc cải cách nhằm giúp các địa phương có thể triển khai ngay quy trình mới, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm thủ tục đơn giản, khả thi và không phát sinh thêm các bước hành chính không cần thiết.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, việc đổi mới quy trình cấp mã số không chỉ phục vụ yêu cầu của các thị trường nhập khẩu mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đây là nền tảng để xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ, kiểm soát quy trình sản xuất, bảo đảm an toàn thực phẩm cho cả thị trường trong nước và xuất khẩu.

Tại hội thảo, đại diện Bộ Công an đề nghị dự thảo cần quy định rõ thời gian xử lý từng khâu đối với hồ sơ cấp mã số phục vụ xuất khẩu. Ngoài thời hạn giải quyết 10 ngày tại địa phương, cần xác định cụ thể thời gian chuyển hồ sơ lên Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng như thời gian cơ quan đầu mối của bộ gửi danh sách sang cơ quan có thẩm quyền của nước nhập khẩu, nhằm bảo đảm quy trình thông suốt.

Bên cạnh đó, Bộ Công an cũng kiến nghị làm rõ nội dung tiền kiểm và hậu kiểm đối với mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói để các địa phương có cơ sở triển khai thống nhất.

Tiếp thu ý kiến góp ý, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất phương án cấp mã số vùng trồng dựa trên cơ sở dữ liệu đất đai. Đối với những khu đất chưa được cập nhật trong hệ thống, UBND cấp xã sẽ xác nhận vị trí và diện tích để làm căn cứ cấp mã. Giải pháp này vừa bảo đảm tính chính xác trong quản lý, vừa góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển nông nghiệp. Đối với quản lý sau cấp mã, dự thảo quy định tăng cường cơ chế hậu kiểm, yêu cầu đầy đủ biên bản và hồ sơ xác nhận theo quy định, đồng thời bãi bỏ một số thủ tục tiền kiểm không còn cần thiết.

Theo đó, hồ sơ cấp mã số phục vụ tiêu thụ trong nước sẽ được giải quyết trong thời gian khoảng 3 ngày và thực hiện hậu kiểm sau khi cấp. Trong khi đó, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu vẫn phải thực hiện tiền kiểm trước khi cấp, với thời gian xử lý khoảng 10 ngày để đáp ứng đầy đủ yêu cầu của các thị trường nhập khẩu và bảo đảm uy tín nông sản Việt Nam.

Đối với việc chuyển danh sách mã số vùng trồng sang các thị trường nhập khẩu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ quy định rõ trách nhiệm của các đơn vị chuyên môn trong việc tổng hợp và gửi danh sách theo yêu cầu từng nước.

Riêng với thị trường Trung Quốc, Bộ sẽ tiếp tục đàm phán nhằm rút ngắn chu kỳ chuyển danh sách mã số vùng trồng. Theo lãnh đạo Bộ, quy định hiện nay chỉ chuyển danh sách ba tháng một lần chưa phù hợp với chu kỳ thu hoạch của nhiều loại nông sản, nhất là sầu riêng.

Song song với việc hoàn thiện cơ chế cấp mã số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị các địa phương đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu mã số vùng trồng gắn với cơ sở dữ liệu đất đai, đồng thời khuyến khích phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác và các mô hình liên kết sản xuất nhằm hình thành vùng nguyên liệu tập trung, tạo điều kiện xây dựng các mã số vùng trồng quy mô lớn và phát triển thương hiệu nông sản địa phương.

Theo Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt, dự thảo nghị quyết được xây dựng theo hướng đơn giản hóa tối đa thủ tục cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói, giảm thời gian và chi phí tuân thủ, không phát sinh thủ tục hành chính mới, đồng thời vẫn bảo đảm công khai, minh bạch, khả thi và phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế.

Việc cấp mã số sẽ gắn với cơ chế hậu kiểm, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, dự thảo cũng khuyến khích các tổ chức, cá nhân, hợp tác xã và tổ hợp tác liên kết xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, tạo nền tảng phát triển các mã số vùng trồng quy mô lớn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu.