Các Hiệp hội doanh nghiệp Indonesia cảnh báo tình trạng mất điện gần đây tại đảo Java có thể gây gián đoạn hoạt động sản xuất công nghiệp, làm suy yếu chuỗi cung ứng và ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của nhà đầu tư, trong bối cảnh Chính phủ đang nỗ lực ổn định nguồn cung điện sau khi nhiều nhà máy điện rơi vào tình trạng thiếu than.

Những lo ngại này xuất hiện sau khi Tổng thống Indonesia, Prabowo Subianto, triệu tập lãnh đạo Tập đoàn Điện lực Nhà nước PLN tới Phủ Tổng thống hôm thứ Hai(22/6) để xử lý hàng loạt sự cố mất điện xảy ra tại nhiều khu vực trên đảo Java - trung tâm kinh tế và công nghiệp lớn nhất của Indonesia.

Các đợt mất điện, được cho là xuất phát từ tình trạng thiếu nguồn cung than và các sự cố kỹ thuật tại một số nhà máy điện, đã ảnh hưởng đến nhiều khu vực như vùng Đại Jakarta, Cianjur, Semarang và một số địa phương trên đảo Madura. Sự cố này làm lộ rõ những điểm yếu trong chuỗi cung ứng điện của Indonesia dù quốc gia này là một trong những nhà sản xuất than lớn nhất thế giới.

Ông Erwin Aksa, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Indonesia (Kadin), cho biết các đợt mất điện có thể gây ra những hệ lụy kinh tế đáng kể bởi Java là trung tâm của các ngành sản xuất, thương mại và dịch vụ của đất nước.

Theo Kadin, các doanh nghiệp sản xuất, ngành thực phẩm - đồ uống, dệt may, logistics, trung tâm dữ liệu và nhiều doanh nghiệp nhỏ đã ghi nhận những gián đoạn trong hoạt động kinh doanh.

“Các doanh nghiệp không chỉ mất thời gian sản xuất mà còn phải gánh thêm chi phí vận hành do buộc phải sử dụng máy phát điện và các nguồn năng lượng dự phòng để duy trì hoạt động”, ông Erwin cho biết.

Kadin hiện đang thu thập dữ liệu từ các doanh nghiệp trên cả nước trước khi đưa ra ước tính về tác động kinh tế trên phạm vi toàn quốc. Những thiệt hại được ghi nhận bao gồm việc ngừng sản xuất, chậm giao hàng, đứt gãy chuỗi cung ứng và gia tăng chi phí vận hành.

Các Hiệp hội ngành nghề cũng cảnh báo rằng nếu tình trạng mất điện kéo dài, công suất hoạt động của các nhà máy có thể suy giảm, đe dọa tiến trình phục hồi sản xuất công nghiệp của Indonesia.

Ông Fajar Budiyono, Tổng Thư ký Hiệp hội Công nghiệp Olefin, Hương liệu và Nhựa Indonesia (Inaplas), cho biết các nhà sản xuất nhựa đặc biệt dễ bị tổn thương vì nhiều nhà máy phải vận hành liên tục 24 giờ mỗi ngày.

Theo ông, các nhà máy kết nối với hệ thống điện trung thế và cao thế thường hoạt động không ngừng nghỉ và có thể mất từ ba đến bảy ngày để khởi động lại hoàn toàn sau khi bị ngừng hoạt động, dẫn đến thiệt hại tài chính đáng kể.

Các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa cũng nằm trong nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Việc gián đoạn sản xuất thường buộc doanh nghiệp phải loại bỏ một phần nguyên liệu và bán thành phẩm đang trong quá trình chế biến, làm gia tăng lãng phí và giảm hiệu quả sản xuất.

Ngành nhựa hạ nguồn của Indonesia gần đây đã nâng tỷ lệ sử dụng công suất lên khoảng 60-65%. Tuy nhiên, ông Fajar cảnh báo rằng các sự cố mất điện kéo dài có thể xóa bỏ những kết quả phục hồi này. “Nếu tình trạng này tiếp diễn, tỷ lệ sử dụng công suất vừa mới phục hồi sẽ suy giảm trở lại. Về lâu dài, điều này sẽ ảnh hưởng đến sức mua của người tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế”, ông nói.

Hiệp hội Người sử dụng lao động Indonesia (Apindo) đã kêu gọi Chính phủ tăng cường độ tin cậy của hệ thống điện quốc gia thông qua việc rà soát toàn diện các yếu tố như công suất dự phòng, độ ổn định của các nhà máy điện, mạng lưới truyền tải và hệ thống ứng phó khẩn cấp.

Các tổ chức doanh nghiệp cũng đề nghị PLN cung cấp cảnh báo sớm và thông tin minh bạch hơn cho khách hàng công nghiệp, giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, chuẩn bị nguồn nguyên liệu và giảm thiểu thiệt hại.

Một phần nguyên nhân dẫn đến các sự cố gần đây được cho là do thiếu hụt nguồn than nhiệt lượng trung bình sử dụng cho các nhà máy điện. Hằng năm, PLN cần khoảng 154 triệu tấn than, nhưng hiện mới ký được các hợp đồng cung ứng khoảng 134 triệu tấn, tạo ra khoảng thiếu hụt lên tới 20 triệu tấn.

Để giải quyết vấn đề, Chính phủ Indonesia đã thành lập một lực lượng đặc nhiệm nhằm bảo đảm nguồn cung than cho các nhà máy điện. Đồng thời, nước này cũng đang xem xét điều chỉnh chính sách nghĩa vụ cung ứng cho thị trường nội địa (DMO), theo đó các doanh nghiệp khai thác than phải bán than cho PLN với mức giá trần 70 USD/tấn - thấp hơn đáng kể so với giá trên thị trường quốc tế.

Các lãnh đạo doanh nghiệp nhận định sự cố lần này là lời nhắc nhở rằng cơ sở hạ tầng điện ổn định không chỉ đóng vai trò thiết yếu đối với hoạt động sản xuất công nghiệp mà còn là yếu tố then chốt để duy trì sức hấp dẫn đầu tư của Indonesia.

“Đối với các nhà đầu tư, tính ổn định và cơ sở hạ tầng đáng tin cậy là những yếu tố cực kỳ quan trọng. Độ tin cậy của hệ thống điện quốc gia là một yếu tố chiến lược để duy trì năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Indonesia cũng như niềm tin của các nhà đầu tư”, ông Erwin nhấn mạnh.