Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh và chuỗi cung ứng ngày càng mở rộng, hàng giả, hàng nhái và các sản phẩm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không còn xuất hiện đơn lẻ mà đã trở thành thách thức đối với cả doanh nghiệp, cơ quan quản lý và người tiêu dùng.

Theo Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Thanh Hóa, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng QLTT đã kiểm tra và xử lý 206 vụ việc liên quan đến hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; tổng số tiền xử phạt hơn 2,7 tỷ đồng, trong khi giá trị tang vật và phương tiện vi phạm bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả lên tới hơn 7,7 tỷ đồng. Mặc dù tình hình chưa ở mức bùng phát, song các cơ quan chức năng nhận định nhiều yếu tố phức tạp vẫn đang tiềm ẩn. Những nhóm hàng thường xuyên bị làm giả tiếp tục tập trung ở các ngành có sức tiêu thụ lớn như giày dép, quần áo, túi xách, mỹ phẩm, phụ kiện thời trang, linh kiện điện thoại và hàng tiêu dùng.

Đào tạo năng lực nhận diện – Giải pháp từ gốc

Hội nghị tập huấn năm 2026 thu hút gần 100 công chức thuộc lực lượng QLTT cùng đại diện các sở, ngành, lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh tham dự. Đây không đơn thuần là chương trình phổ biến kiến thức mà còn là hoạt động triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường đấu tranh chống hàng giả và Kế hoạch số 200/KH-UBND của UBND tỉnh Thanh Hóa về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Lãnh đạo Chi cục QLTT Thanh Hóa nhấn mạnh rằng thủ đoạn sản xuất và kinh doanh hàng giả đang thay đổi rất nhanh, đặc biệt trên môi trường số. Điều đó đặt ra yêu cầu lực lượng kiểm soát thị trường phải liên tục cập nhật kiến thức chuyên môn, kỹ năng nhận diện và quy trình xử lý nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới.

Điểm khác biệt của hội nghị năm nay nằm ở sự tham gia trực tiếp của các chủ sở hữu quyền, tập đoàn quốc tế và các đơn vị đại diện pháp lý. Thay vì chỉ phổ biến quy định pháp luật, các chuyên gia đã mang đến những mẫu hàng thật và hàng giả để đối chiếu thực tế, giúp lực lượng thực thi tiếp cận trực quan với các dấu hiệu nhận biết đặc trưng của từng thương hiệu.

Nhiều thương hiệu quốc tế thuộc các lĩnh vực khác nhau được lựa chọn làm tình huống thực hành, từ thiết bị vệ sinh INAX, phụ kiện nội thất BLUM, đến các thương hiệu thời trang như Hermès, Levi's, MLB, Victoria's Secret, Under Armour, On Running; nhóm mỹ phẩm và hàng tiêu dùng gồm L'Oréal, Unilever, Abbott cùng nhiều nhãn hàng quốc tế khác.

Các chuyên gia phân tích chi tiết từng đặc điểm về bao bì, logo, tem chống giả, mã QR, mã vạch, chất liệu, đường may, cấu tạo sản phẩm cũng như những công nghệ bảo mật mà hàng giả rất khó sao chép hoàn toàn. Thông qua việc trực tiếp quan sát và so sánh mẫu vật, lực lượng kiểm soát thị trường có điều kiện nâng cao khả năng phát hiện vi phạm ngay từ khâu kiểm tra ban đầu, giảm sự phụ thuộc vào các bước giám định kéo dài. Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại hội nghị là các quy định mới của Luật Sở hữu trí tuệ cũng như quy trình phối hợp giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp trong thực thi quyền.

Các chuyên gia của VACIP cùng đại diện các công ty luật đã trao đổi nhiều tình huống phát sinh trong thực tế như xử lý hàng giả trên các sàn thương mại điện tử, quy trình lấy mẫu giám định, cơ chế xác minh nhanh với chủ sở hữu quyền và các phương thức phối hợp nhằm rút ngắn thời gian xử lý vi phạm. Theo đại diện VACIP, việc nâng cao năng lực thực thi quyền sở hữu trí tuệ theo hướng chủ động sẽ giúp các cơ quan chức năng bắt kịp sự thay đổi của thị trường, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch hơn cho các doanh nghiệp đầu tư và phát triển thương hiệu tại Việt Nam.

Một trong những điểm đáng chú ý của chương trình là sự phối hợp bền vững giữa VACIP và Chi cục QLTT Thanh Hóa, được duy trì liên tục từ sau khi hai bên ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác vào năm 2015. Mô hình hợp tác này cho thấy cuộc chiến chống hàng giả không thể chỉ dựa vào hoạt động kiểm tra, xử phạt của cơ quan quản lý mà cần sự đồng hành của chính các doanh nghiệp – những đơn vị hiểu rõ nhất công nghệ sản phẩm, hệ thống nhận diện và các phương thức làm giả mới.

Thông qua các khóa đào tạo chuyên sâu, doanh nghiệp không chỉ bảo vệ thương hiệu của mình mà còn góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo dựng môi trường cạnh tranh công bằng.

Hướng tới thị trường minh bạch và phát triển bền vững

Hội nghị tập huấn năm 2026 không chỉ giúp lực lượng quản lý thị trường bổ sung kiến thức chuyên môn mà còn củng cố mạng lưới phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và các chủ sở hữu quyền. Trong bối cảnh hàng giả ngày càng được sản xuất với công nghệ tinh vi và len lỏi trên nhiều kênh phân phối, đặc biệt là thương mại điện tử, việc trang bị kỹ năng nhận diện ngay từ tuyến đầu được xem là giải pháp mang tính nền tảng.

Xa hơn, những chương trình đào tạo như vậy góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng đối với hàng chính hãng và tạo động lực cho các doanh nghiệp đầu tư vào đổi mới sáng tạo, phát triển thương hiệu một cách bền vững.