Miễn phí sách giáo khoa toàn quốc từ năm học 2029–2030: Học sinh mượn – trả, giảm gánh nặng chi phí
Chính sách miễn phí sách giáo khoa trên phạm vi toàn quốc đang được xây dựng theo hướng Nhà nước bảo đảm kinh phí, học sinh mượn sách để sử dụng và hoàn trả sau mỗi năm học. Dự kiến, lộ trình triển khai đồng loạt sẽ bắt đầu từ năm học 2029–2030.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Nghị định quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và lộ trình miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Việc xây dựng Nghị định nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cũng như các quy định của pháp luật về bảo đảm quyền học tập của người dân. Đồng thời, đây được xem là cơ sở pháp lý để triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ người học, góp phần giảm chi phí học tập và tăng cường công bằng trong tiếp cận giáo dục.
Theo nội dung dự thảo, chính sách miễn phí sách giáo khoa được thiết kế theo hướng Nhà nước cấp ngân sách để trang bị sách cho các cơ sở giáo dục. Thay vì phát miễn phí để học sinh sở hữu lâu dài, sách sẽ được tổ chức cho mượn theo từng năm học hoặc học kỳ, sử dụng trong thời gian quy định và hoàn trả sau khi kết thúc.
Cách tiếp cận này không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, hạn chế lãng phí. Sách giáo khoa được xác định là tài sản công, do đó việc quản lý, cấp phát và thu hồi sẽ được thực hiện theo quy chế chặt chẽ tại các nhà trường.
Theo lộ trình đề xuất, chính sách sẽ được triển khai đồng loạt trên phạm vi toàn quốc từ năm học 2029–2030. Với những địa phương có điều kiện thuận lợi, việc miễn phí sách giáo khoa có thể được thực hiện sớm hơn, đặc biệt ưu tiên khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và những nơi còn khó khăn nhằm bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng.
Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của người sử dụng sách. Trong trường hợp làm mất hoặc hư hỏng do nguyên nhân chủ quan, học sinh phải thực hiện bồi hoàn theo quy định, có thể bằng cách thay thế sách mới hoặc thanh toán theo giá trị tương ứng.
Bên cạnh đó, các quy định liên quan cũng nhấn mạnh việc không để phát sinh các khoản thu trái quy định như phí đặt cọc, phí bảo quản hay các hình thức thu không đúng mục đích, nhằm bảo đảm đúng tinh thần miễn phí.
Chính sách miễn phí sách giáo khoa được kỳ vọng là bước đi quan trọng trong lộ trình đổi mới giáo dục, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 mọi học sinh đều có điều kiện tiếp cận tài liệu học tập cơ bản, góp phần thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công.
