Khi nhắc đến những công trình vĩ đại của Mỹ, đập Hoover luôn được xem là biểu tượng của kỹ thuật xây dựng hiện đại. Không chỉ là một dự án xây dựng quy mô lớn, công trình này còn góp phần quan trọng trong việc thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội của khu vực miền Tây Nam nước Mỹ trong thế kỷ XX.

Ý tưởng xây dựng một con đập lớn trên sông Colorado được đề xuất từ năm 1922. Đến tháng 3/1931, Chính phủ Mỹ chính thức triển khai dự án và giao cho tập đoàn Six Companies thi công.

Để phục vụ công trình, một thị trấn hoàn toàn mới mang tên Boulder City được xây dựng cách khu vực thi công khoảng 9,6km, làm nơi ăn ở cho hàng nghìn công nhân. Đồng thời, hệ thống hạ tầng quy mô lớn cũng được gấp rút hoàn thiện, bao gồm tuyến đường cao tốc dài 7 dặm và tuyến đường sắt dài 33 dặm nối với mạng lưới của Union Pacific.

Trong quá trình thi công, dòng sông Colorado được chuyển hướng qua 4 đường hầm lớn, mỗi hầm có đường kính khoảng 15m. Đây là bước then chốt để tạo điều kiện xây dựng phần thân đập.

Công trình được thiết kế theo dạng các khối bê tông thẳng đứng, liên kết với nhau bằng hệ thống khóa đặc biệt, tạo thành kết cấu vững chắc như một “bộ xếp hình khổng lồ”. Tổng thể đập bao gồm khoảng 215 khối bê tông, với kích thước thay đổi từ thượng lưu xuống hạ lưu.

Công việc xây dựng diễn ra trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Nhiều công nhân phải đu dây trên vách đá để khoan và xử lý bề mặt, đối mặt với nguy cơ tai nạn cao. Theo thống kê, khoảng 21.000 người đã tham gia xây dựng, trong đó 96 người thiệt mạng do các tai nạn lao động như ngã, nổ mìn, đá rơi hay tai nạn thiết bị.

Tháng 9/1935, đập Hoover chính thức hoàn thành, là con đập cao nhất thế giới thời điểm đó, với chiều cao khoảng 220m (cao gấp khoảng 1,7 lần đập thủy điện Hòa Bình của Việt Nam). Công trình cần tới 6,6 triệu tấn xi măng, số lượng này đủ để trải nhựa một con đường cao tốc tiêu chuẩn từ San Francisco đến New York City. Ước tính, trọng lượng của đập hơn 6,6 triệu tấn, lượng bê tông dùng cho con đập này đủ để xây dựng một tuyến đường hai làn từ Seattle đến Miami. 

Hệ thống tháp lấy nước cao tới 120m đóng vai trò dẫn nước vào các tuabin phát điện. Tổng cộng 17 tổ máy thủy điện của đập có khả năng cung cấp điện cho khoảng 1,3 triệu hộ gia đình tại các bang California, Nevada và Arizona.

Tổng kinh phí xây dựng công trình vào thời điểm đó khoảng 49 triệu USD, tương đương khoảng 760 triệu USD theo giá trị hiện nay (hơn 20.000 tỷ đồng).

Đập Hoover không chỉ là công trình thủy điện mà còn là hệ thống điều tiết nước quan trọng. Công trình có khả năng tưới tiêu cho khoảng 2 triệu mẫu đất nông nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp tại khu vực khô hạn.

Hồ chứa Mead của dự án đập Hoover cũng là hồ nhân tạo lớn nhất nước Mỹ đã tạo ra nguồn cung nước ổn định, đồng thời mở ra tiềm năng phát triển du lịch cho toàn vùng. Các chuyên gia nhận định, đập Hoover là một trong những yếu tố then chốt giúp thúc đẩy quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa tại miền Tây Nam nước Mỹ trong thế kỷ XX.

Năm 1985, đập Hoover được công nhận là Di tích Lịch sử Quốc gia. Đến năm 1994, Hiệp hội Kỹ sư Xây dựng Mỹ đã vinh danh công trình là một trong “7 kỳ quan kỹ thuật xây dựng hiện đại” của nước này. Hiện nay, mỗi năm có khoảng 7 triệu lượt khách tham quan đập Hoover, khu vực hồ Mead thu hút gần 10 triệu du khách.

Có thể nói, đập Hoover không chỉ mang giá trị kinh tế, nơi đây còn trở thành biểu tượng của trí tuệ kỹ thuật và ý chí chinh phục thiên nhiên của con người trong thời kỳ hiện đại.