Nhiều hệ lụy rủi ro khi chậm trễ xác thực thuê bao

Thực thi Thông tư 08/2026/TT-BKHCN là bước đi mạnh mẽ của các cơ quan quản lý nhằm siết chặt tình trạng SIM không chính chủ – nguồn cơn của tin nhắn rác, cuộc gọi rác và hàng loạt chiêu trò lừa đảo trực tuyến nhức nhối thời gian qua. Việc bổ sung xác thực sinh trắc học được đánh giá là một lớp khiên bảo vệ cần thiết, tương tự với cách các tổ chức tài chính đang áp dụng. Điều này giúp ngăn chặn triệt để kịch bản kẻ gian đánh cắp hoặc nhặt được SIM, từ đó cắm vào thiết bị lạ để chiếm đoạt tài khoản ngân hàng, ví điện tử hay lấy mã OTP.

Không chỉ dừng lại ở việc bị chặn chiều gọi đi và tin nhắn, người dùng chưa xác thực thông tin còn phải đối mặt với nguy cơ đứt gãy hàng loạt tiện ích số. Hiện nay, số điện thoại là "chìa khóa" gắn liền với các dịch vụ thiết yếu từ thương mại điện tử, ứng dụng gọi xe, mạng xã hội cho đến các nền tảng dịch vụ công trực tuyến như VNeID, bảo hiểm xã hội hay y tế, giáo dục. Bị thu hồi số điện thoại đồng nghĩa với việc toàn bộ hệ sinh thái giao dịch số của cá nhân sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Lộ trình xử lý và những mốc thời gian cần lưu ý

Theo quy định, không phải toàn bộ người dùng đều phải xác thực lại. Những thuê bao đã dùng số điện thoại đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2 hoặc đăng ký thẻ Căn cước gắn chip sẽ được miễn, trừ khi có thay đổi thiết bị sau ngày 15/6/2026. Nếu thuộc diện bắt buộc, người dùng cần đặc biệt lưu ý các mốc thời gian xử lý vi phạm như sau:

Đối với thuê bao thông thường chưa xác thực sau 15/6, nhà mạng sẽ tiến hành khóa một chiều (gọi và nhắn tin đi). Nếu sau 60 ngày vẫn chưa hoàn tất, thuê bao sẽ bị khóa hai chiều.

Đối với thuê bao thay đổi thiết bị đầu cuối (rút SIM cắm sang máy mới), quy định siết chặt hơn rất nhiều: nếu không xác thực lại sinh trắc học hoặc thông tin chính chủ, thuê bao sẽ bị khóa một chiều chỉ sau 2 giờ. Quá 30 ngày, SIM sẽ bị khóa hai chiều.

Đối với thuê bao bị từ chối sử dụng trên ứng dụng VNeID, người dùng có quỹ thời gian 5 ngày để xác thực lại trước khi bị khóa một chiều, và 60 ngày tiếp theo sẽ bị khóa hai chiều.

Trong cả ba trường hợp trên, nếu sau 5 ngày kể từ thời điểm khóa hai chiều mà người dùng vẫn phớt lờ, nhà mạng có quyền chấm dứt hợp đồng dịch vụ và thu hồi số thuê bao vĩnh viễn.

Đa dạng phương thức xác thực nhanh chóng và tiện lợi

Tính đến đầu tháng 6, vẫn còn hàng chục triệu thuê bao chưa hoàn thành quy định (trong đó Viettel đang tập trung hỗ trợ khoảng 5 triệu thuê bao, VinaPhone còn khoảng 3 triệu thuê bao). Nhằm tránh tình trạng quá tải và gián đoạn dịch vụ, các nhà mạng đã triển khai đồng bộ 4 phương thức xác thực linh hoạt, đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng:

Thứ nhất, người dùng thạo công nghệ có thể tự xác thực trực tuyến hoàn toàn miễn phí ngay tại nhà thông qua ứng dụng định danh quốc gia VNeID. Quá trình đối soát và tích hợp thông tin diễn ra nhanh chóng chỉ trong vài thao tác.

Thứ hai, xác thực trực tuyến qua các ứng dụng chính thức của nhà mạng như My Viettel, My VNPT. Chỉ mất khoảng 3 đến 5 phút, khách hàng có thể hoàn tất việc chụp ảnh giấy tờ và khuôn mặt để cập nhật dữ liệu.

Thứ ba, xác thực trực tiếp tại hệ thống điểm giao dịch của nhà mạng hoặc các chuỗi cửa hàng đối tác được ủy quyền (như Thế Giới Di Động, Điện Máy Xanh...). Người dân chỉ cần mang theo Căn cước công dân và SIM gốc để được nhân viên hỗ trợ tại quầy.

Đặc biệt, để không ai bị bỏ lại phía sau, các nhà mạng đang dồn lực triển khai chiến dịch hỗ trợ tận nhà. Nhóm khách hàng là người cao tuổi, người yếu thế, khó khăn trong đi lại ở vùng sâu vùng xa (chiếm khoảng 30% lượng thuê bao chưa xác thực) có thể gọi điện đến tổng đài chăm sóc khách hàng (như 1800 8098 của Viettel). Nhân viên địa bàn sẽ liên hệ và đến tận nơi hỗ trợ xác thực. Cộng đồng cũng được khuyến nghị dành vài phút kiểm tra và hỗ trợ thao tác giúp ông bà, cha mẹ để đảm bảo mọi thuê bao trong gia đình đều tuân thủ quy định trước giờ G.