Thị trường mới - cơ hội mới

Thị trường xuất khẩu nông sản Việt Nam đang chứng kiến một giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ, không chỉ ở sản lượng mà còn ở giá trị, định hình lại vị thế trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Kết quả ấn tượng trong 7 tháng đầu năm 2025 cho thấy sự vươn lên mạnh mẽ của các ngành hàng chủ lực. Cụ thể, nông sản đạt kim ngạch 21,5 tỷ USD (tăng 17%), lâm sản đạt 10,4 tỷ USD (tăng 8,6%), thủy sản đạt 6,1 tỷ USD (tăng 13,8%), và sản phẩm chăn nuôi đạt 339,2 triệu USD (tăng 22,1%).

Sự tăng trưởng này không chỉ đến từ các thị trường truyền thống như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản mà còn ghi nhận những bước tiến ngoạn mục ở các thị trường mới và tiềm năng. Đáng chú ý, xuất khẩu sang châu Âu tăng 49%, đạt 4,3 tỷ USD, chứng tỏ sự đón nhận tích cực của thị trường khó tính này. Bên cạnh đó, xuất khẩu sang Trung Đông và châu Phi cũng ghi nhận mức tăng lần lượt là 10,9% và 8,9%, mở ra nhiều cơ hội mới đầy hứa hẹn.

Trong 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Mỹ đã đạt hơn 261,6 triệu USD (Ảnh minh họa)

Trong số các mặt hàng, rau quả nổi lên như một điểm sáng với tốc độ tăng trưởng vượt bậc, đặc biệt là tại thị trường Hoa Kỳ. Theo ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Mỹ đã đạt hơn 261,6 triệu USD, tăng tới 66% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, thị trường này đòi hỏi khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội, buộc các doanh nghiệp Việt phải chuyển đổi mạnh mẽ, đầu tư vào công nghệ chế biến sâu và xây dựng chuỗi sản xuất đạt chuẩn quốc tế.

Tương tự, cà phê cũng giữ vững vị thế chủ lực với giá xuất khẩu kỷ lục, có thời điểm lên tới 5.850 USD/tấn trong niên vụ 2024-2025. Với 1,1 triệu tấn cà phê được xuất khẩu trong 7 tháng, tăng 66%, các doanh nghiệp đang tích cực mở rộng sang thị trường Trung Quốc để giảm phụ thuộc và tận dụng tiềm năng tăng trưởng to lớn.

Ngành hàng gạo, dù đối mặt với tình trạng giá giảm 19%, vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ với 5,5 triệu tấn xuất khẩu (tương đương 2,8 tỷ USD), giữ vững vị thế là một trong những nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới.

Trong khi đó, ngành thủy sản đang đối mặt với những thách thức từ chính sách thuế của Mỹ và tình trạng tồn kho cao tại Trung Quốc. Tuy nhiên, theo bà Tô Thị Tường Lan, Phó tổng Thư ký VASEP, các doanh nghiệp đang tích cực tìm kiếm thị trường mới tại ASEAN, Nam Mỹ và Trung Đông, đồng thời kỳ vọng vào sự phục hồi của các thị trường trọng điểm trong những tháng cuối năm.

Cần đẩy mạnh chế biến sâu, nâng tầm giá trị sản phẩm (Ảnh minh họa)

Đẩy mạnh chế biến sâu, nâng tầm giá trị sản phẩm

Để hiện thực hóa mục tiêu 65 tỷ USD và tiến tới 70 tỷ USD, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, ngành nông nghiệp Việt Nam hiện đang tập trung vào các chiến lược đột phá, chuyển đổi từ tư duy "tăng sản lượng" sang "nâng cao giá trị". Theo Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường Ngô Hồng Phong, đây là giai đoạn đòi hỏi sự chủ động ứng phó với rào cản kỹ thuật và biến động thị trường.

Về lâu dài, chiến lược trọng tâm sẽ là xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung đạt chuẩn quốc tế, ứng dụng công nghệ cao và đẩy mạnh chế biến sâu. Cụ thể, với thị trường Hoa Kỳ, cần tìm giải pháp tiêu thụ sản phẩm chế biến và đàm phán chia sẻ chi phí thuế. Đối với Trung Quốc, việc đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch, đáp ứng yêu cầu về bao bì và truy xuất nguồn gốc là yếu tố then chốt.

Với thị trường EU đầy tiềm năng nhưng cũng không kém phần thách thức, việc gỡ "thẻ vàng" IUU (đánh bắt bất hợp pháp), phát triển thủy sản nuôi và rau quả, đồng thời tận dụng lợi thế từ Hiệp định EVFTA là những ưu tiên hàng đầu. Tham tán nông nghiệp Trần Văn Công nhấn mạnh, cần xây dựng các vùng sản xuất đạt chuẩn EU, giảm thiểu chi phí logistics và tăng cường xây dựng thương hiệu quốc gia.

Các thị trường khác như Nhật Bản, Hàn Quốc, ASEAN và Trung Đông cũng được đặc biệt chú trọng. Tại Nhật Bản, mục tiêu là gia tăng sản phẩm chế biến chất lượng cao. Ở Hàn Quốc, ngành thủy sản, gỗ, lâm sản và trái cây được kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh. Tại ASEAN, tiềm năng tiêu thụ rau quả tươi, thủy sản và sản phẩm chăn nuôi còn rất lớn. Đặc biệt, thị trường Halal tại Trung Đông với quy mô khoảng 2.000 tỷ USD đang mở ra cơ hội vàng cho nông sản Việt Nam nếu đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về sản phẩm.

Số liệu xuất khẩu đầy ấn tượng của ngành nông nghiệp Việt Nam trong thời gian qua là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng nghỉ của toàn ngành. Để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và đạt được các mục tiêu tham vọng, sẽ cần sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các doanh nghiệp và cơ quan quản lý, cùng với chiến lược tiếp cận thị trường linh hoạt, sáng tạo và bền vững.

Chè Việt Nam đứng Top 5 xuất khẩu thế giới nhưng vẫn loay hoay ở “vùng trũng” giá rẻ

Philippines tạm dừng nhập khẩu gạo: Xuất khẩu Việt Nam vẫn giữ nhịp tăng

Mỹ hoãn áp thuế hàng Trung Quốc thêm 90 ngày: Thị trường “thở phào” nhưng chưa hết lo âu