Giá xoài tăng cao khiến nhiều người tiêu dùng bất ngờ

Càng gần Tết Nguyên đán, không khí mua sắm tại các chợ truyền thống và hệ thống siêu thị trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh càng trở nên náo nhiệt. Năm nay, xoài cát Hòa Lộc trở thành tâm điểm chú ý khi liên tục lập đỉnh giá mới, khiến không ít người tiêu dùng ngỡ ngàng. Theo khảo sát thực tế tại các cửa hàng trái cây trong thành phố, hiện giá xoài cát Hòa Lộc loại 1 giao trong khoảng từ 22 đến 28 tháng Chạp phổ biến ở mức 150.000–200.000 đồng/kg. Đây được xem là mức giá thuộc nhóm cao nhất trong các loại trái cây nội địa phục vụ thị trường Tết năm nay. Nhiều người tiêu dùng cho biết họ thực sự “giật mình” khi hỏi mua những trái xoài lớn, trọng lượng trên 0,5 kg để trưng mâm ngũ quả, bởi mức giá vượt xa dự tính ban đầu.

Tại một siêu thị trên đường Thảo Điền, thuộc phường An Khánh, chị Hòa – phụ trách ngành hàng trái cây – cho biết xoài cát Hòa Lộc loại 1, trọng lượng từ 400–600 gram/trái, dáng thuôn dài, vị ngọt đậm, đang được niêm yết ở mức 194.000 đồng/kg. Theo chị Hòa, mức giá này đã tăng khoảng 33% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi nguồn cung luôn trong tình trạng khan hiếm. Thực tế này khiến hàng về đến đâu tiêu thụ hết đến đó, nhất là khi nhu cầu biếu tặng tăng cao. Trong khi đó, xoài loại 2 với kích thước nhỏ hơn hoặc có đốm đen trên vỏ được bán với giá khoảng 150.000 đồng/kg, song lượng hàng nhập về cũng rất hạn chế khi mỗi ngày siêu thị chỉ tiêu thụ khoảng 100 kg do nguồn cung từ nhà vườn không ổn định.

Không chỉ tại siêu thị, tình trạng giá cao và khan hàng cũng diễn ra tương tự ở các cửa hàng trái cây nhỏ lẻ trong khu dân cư trên toàn thành phố. Chị Nguyễn Thị Loan, chủ cửa hàng trái cây trên đường Lê Đức Thọ, phường An Hội Đông, cho biết năm nay cửa hàng chỉ dám nhập xoài cát Hòa Lộc loại 2 để bán với giá 120.000–140.000 đồng/kg. Theo chị Loan, mức giá này đã tăng khoảng 20% so với dịp Tết năm trước và được xem là mức tăng rất mạnh. Chị nhận định không chỉ xoài cát Hòa Lộc mà ngay cả xoài Cát Chu cũng đang rơi vào tình trạng khan hiếm nguồn cung nghiêm trọng, khiến giá các loại xoài đồng loạt tăng cao, gây khó khăn cho cả người bán lẫn người mua trong mùa mua sắm năm nay.

Đại diện Công ty cổ phần Quản lý và Kinh doanh chợ tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức cho biết giá sỉ xoài cát Hòa Lộc loại 1 hiện dao động quanh mức 130.000 đồng/kg. So với Tết năm ngoái, mức giá sỉ này đã cao hơn tới 50.000 đồng/kg – mức chênh lệch rất lớn trong lịch sử kinh doanh tại chợ. Với chi phí đầu vào tăng cao như hiện nay, đơn vị quản lý chợ nhận định dư địa giảm giá ở khâu bán lẻ gần như không còn, dù sức mua có thể biến động. Ngoài ra, việc xuất khẩu thuận lợi sang các thị trường quốc tế cũng khiến một phần sản lượng đạt chuẩn được ưu tiên cho thị trường nước ngoài, thay vì tiêu thụ nội địa.

Tại xã Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh, anh Phạm Văn Chánh – một chủ vườn xoài lâu năm – cho biết giá xoài cát Hòa Lộc bán tại vườn hiện đã vượt mốc 100.000 đồng/kg. Theo anh Chánh, năm nay xoài thất mùa, số vườn có trái trúng dịp Tết rất ít, trong khi hàng đẹp loại 1 trở nên đặc biệt khan hiếm. Anh chia sẻ thêm, việc tìm được những trái xoài đạt chuẩn về kích thước và hình thức để cung cấp cho thương lái là thách thức lớn đối với người trồng xoài, do thời tiết cực đoan đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất của toàn khu vực.

Cũng tại xã Cần Giờ, chủ vườn xoài cô Nguyệt cho biết giá xoài Tết hiện được báo ở mức 120.000 đồng/kg đối với hàng loại 1 phục vụ nhu cầu trưng Tết. Mức giá này đã tăng mạnh so với mức 90.000 đồng/kg chỉ vài ngày trước đó, khi áp lực nhu cầu thị trường bắt đầu tăng nhanh vào giai đoạn cận Tết. Tuy nhiên, cô Nguyệt cho rằng dù giá tại vườn tăng cao, các chủ vườn vẫn phải đối mặt với tình trạng sản lượng sụt giảm, khiến doanh thu tổng thể không tăng tương xứng. Đây là thực trạng chung mà nhiều nhà vườn trồng xoài tại địa phương đang phải gánh chịu trong mùa vụ nhiều khó khăn năm nay.

Giải pháp thích ứng khi nguồn cung sụt giảm mạnh mẽ

Nguyên nhân cốt lõi khiến giá xoài cát Hòa Lộc tăng cao đột biến được xác định là do sản lượng vụ Tết sụt giảm nghiêm trọng trên diện rộng. Ông Nguyễn Bình Phương, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Quản lý và Kinh doanh Chợ nông sản Thủ Đức, phân tích rằng sản lượng xoài cát Hòa Lộc vụ Tết năm nay giảm khoảng 20–30%. Nguyên nhân chính đến từ việc năm nay có tháng nhuận, kết hợp điều kiện thời tiết không thuận lợi, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình xử lý ra hoa và sinh trưởng của cây. Các chủ vựa tại chợ đầu mối đã làm việc sớm với nhà vườn và dự báo giá sỉ xoài loại 1 tại chợ năm nay có thể lên tới 120.000 đồng/kg, cao hơn khoảng 40.000 đồng/kg so với Tết năm ngoái.

Tại vùng trồng xoài trọng điểm ở Đồng Tháp, tình hình sản lượng phục vụ thị trường Tết cũng không mấy khả quan. Ông Nguyễn Thực, Giám đốc Hợp tác xã Xoài cát Hòa Lộc, cho biết lượng cung ứng ra thị trường năm nay chỉ đạt khoảng 30% so với năm trước do thất mùa trên diện rộng. Riêng đơn vị này chỉ có khoảng 10 tấn xoài phục vụ Tết và hiện đang bán với giá 120.000 đồng/kg đối với hàng loại 1 đạt chuẩn. Theo ông Thực, trong những ngày sát Tết, giá xoài cát Hòa Lộc nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng thêm khoảng 10.000 đồng/kg do nguồn cung khan hiếm, trong khi nhu cầu của người dân vẫn ở mức rất cao.

Cũng tại Đồng Tháp, bà Nguyễn Thị Hồng – chủ vườn xoài hơn một ha tại xã Mỹ Xương – cho biết sản lượng của gia đình bà năm nay giảm khoảng 20–30% so với năm trước. Thời tiết bất lợi từ năm ngoái khiến nhiều vườn trồng lớn không kịp cho trái đúng vụ Tết, dù đã áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật. Do nguồn cung thiếu hụt, giá thu mua tại vườn hiện dao động từ 100.000–120.000 đồng/kg đối với hàng loại 1 và khoảng 70.000 đồng/kg đối với hàng loại 2. Đây là mức giá thu mua cao kỷ lục trong nhiều năm canh tác xoài cát Hòa Lộc của gia đình bà, phản ánh rõ tình trạng khan hiếm của thị trường.

Mặc dù giá bán ở mức cao, chất lượng xoài năm nay lại được các nhà vườn và tiểu thương đánh giá tích cực. Theo ghi nhận từ người trồng, dù số lượng trái ít nhưng mẫu mã đẹp, cơm dày và vị ngọt ổn định hơn so với nhiều mùa vụ trước. Tại Cần Giờ, các nhà vườn lâu năm cho biết dù giá hàng loại 1 tăng mạnh, song chất lượng vượt trội hơn hẳn so với những mùa mất mùa trước đây – thời điểm giá cao nhưng chất lượng không đồng đều. Chính yếu tố chất lượng được đảm bảo đã giúp xoài cát Hòa Lộc tiếp tục giữ sức hút đối với nhóm khách hàng có nhu cầu biếu tặng hoặc trưng bày sang trọng trong dịp Tết cổ truyền.

Để thích ứng với mặt bằng giá leo thang, thị trường ghi nhận sự phân hóa rõ rệt trong lựa chọn của người tiêu dùng. Nhiều khách hàng có ngân sách vừa phải đã chuyển sang các sản phẩm thay thế như xoài Cát Chu hoặc xoài keo vỏ vàng, với mức giá dễ tiếp cận hơn, dao động từ 40.000–70.000 đồng/kg. Bên cạnh đó, việc lựa chọn xoài loại 2 với kích thước nhỏ hơn hoặc lỗi nhẹ về hình thức cũng được xem là giải pháp hợp lý nhằm cân đối chi tiêu. Những loại xoài này thường có giá chỉ bằng 50–60% so với hàng loại 1, giúp người tiêu dùng tiết kiệm ngân sách mà vẫn có xoài ngon sử dụng trong gia đình.

Sức mua hiện tại được ghi nhận tăng khoảng 20% so với ngày thường, song vẫn thấp hơn so với giai đoạn cận Tết năm ngoái do tâm lý thận trọng trong chi tiêu. Chị Loan cho biết nếu năm trước cửa hàng bán được khoảng 200 kg/ngày thì hiện nay chỉ đạt khoảng 150 kg/ngày. Dù vậy, các tiểu thương và đầu mối kinh doanh vẫn kỳ vọng sức mua sẽ tăng mạnh sau ngày 23 tháng Chạp, khi người dân bắt đầu chuẩn bị mâm ngũ quả chính thức. Trong bối cảnh nguồn cung khó có thể cải thiện trong ngắn hạn, giới chuyên gia nhận định giá xoài cát Hòa Lộc loại 1 có thể chạm ngưỡng 250.000 đồng/kg vào những ngày sát Tết Nguyên đán tới.