Từ lâu, dân gian đã truyền tai nhau câu nói: “Ăn lươn mùa hè, ăn sâm mùa đông”. Nghe có phần phóng đại, tuy nhiên thực tế lươn lại là một trong những thực phẩm giàu dinh dưỡng hàng đầu, thường được ví như “nhân sâm dưới nước” nhờ hàm lượng protein, vitamin và khoáng chất dồi dào.

Vào đầu mùa hè, lươn thường đạt độ béo ngon nhất sau quá trình tích lũy năng lượng. Thịt lươn mềm, ngọt, ít chất béo nhưng giàu đạm chất lượng cao, vì vậy rất phù hợp cho những người thường xuyên mệt mỏi, suy nhược hoặc cần phục hồi thể lực.

Vì sao lươn được ví như “nhân sâm dưới nước”?

Không giống nhiều loại thịt đỏ dễ gây cảm giác nặng bụng trong những ngày nắng nóng, lươn có hàm lượng chất béo thấp nhưng lại giàu protein, vitamin A, vitamin B12, sắt, kẽm, phốt pho cùng nhiều axit amin thiết yếu cho cơ thể.

Theo BS.CKII Huỳnh Tấn Vũ, giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Đại học Y Dược TP.HCM, lươn là nguồn thực phẩm giàu protein chất lượng cao cùng nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng như vitamin A, vitamin B12, sắt và kẽm. Chuyên gia này cho biết lươn từ lâu đã được xem là thực phẩm bồi bổ, hỗ trợ phục hồi thể trạng cho người mệt mỏi, suy nhược hoặc cần tăng cường dinh dưỡng sau thời gian lao động cường độ cao.

Chính vì vậy, lươn được nhiều người lựa chọn vào mùa hè – thời điểm cơ thể dễ mất nước, giảm cảm giác ngon miệng và thường xuyên rơi vào trạng thái uể oải. Nhờ chứa nhiều sắt, vitamin A và vitamin B12, lươn góp phần hỗ trợ quá trình tạo máu, duy trì làn da khỏe mạnh và giúp cơ thể hạn chế tình trạng xanh xao, thiếu sức sống. Bên cạnh đó, thịt lươn khá ít chất béo, nếu chế biến đúng cách như hấp, nấu canh hoặc hầm thì vẫn phù hợp với những người đang kiểm soát cân nặng.

Dinh dưỡng từ lươn cho các nhóm đối tượng

Trong y học cổ truyền, lươn được xem là thực phẩm có tác dụng bồi bổ cơ thể, hỗ trợ tăng cường sinh lực và cải thiện thể trạng. Với hàm lượng dinh dưỡng cao, lươn phù hợp để bổ sung cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau trong mùa hè, đồng thời giúp cải thiện thể lực, giảm mệt mỏi và tăng cường dinh dưỡng tổng thể.

Nam giới thường xuyên mệt mỏi nên ăn lươn: Nhiều nam giới hiện nay thường xuyên thức khuya, làm việc kéo dài, ít vận động khiến cơ thể suy giảm năng lượng. Lươn cung cấp nguồn protein dồi dào giúp duy trì khối cơ, hỗ trợ phục hồi thể lực và giảm cảm giác mệt mỏi sau những ngày làm việc căng thẳng. Bên cạnh đó, lượng kẽm và vitamin nhóm B trong lươn cũng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe nam giới.

Lợi ích của lươn đối với phụ nữ: Lươn chứa nhiều sắt, vitamin A và vitamin B12 – những dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu và duy trì làn da khỏe mạnh. Việc bổ sung đầy đủ giúp hạn chế tình trạng xanh xao, thiếu sức sống, đồng thời hỗ trợ duy trì vẻ ngoài tươi tắn. Ngoài ra, thịt lươn ít chất béo nên phù hợp với người muốn kiểm soát cân nặng nếu chế biến đúng cách như hấp, nấu canh hoặc hầm.

Người lớn tuổi cũng nên bổ sung lươn: Lươn có kết cấu thịt mềm, dễ nhai và dễ tiêu hóa hơn nhiều loại thịt khác. Thực phẩm này còn chứa lecithin – thành phần tham gia vào cấu tạo tế bào thần kinh. Một số nghiên cứu cho thấy lecithin hỗ trợ hoạt động não bộ, trong khi vitamin A giúp duy trì thị lực và tăng cường miễn dịch. Vì vậy, lươn là lựa chọn phù hợp cho người cao tuổi có thể trạng yếu hoặc ăn uống kém trong mùa hè.

Những món ngon từ lươn thích hợp cho mùa hè

Cháo lươn Nghệ An: Cháo lươn Nghệ An được nấu theo cách khá khác so với cháo miền Bắc. Gạo được nấu nguyên hạt, hầm đến khi nhừ rồi tự nở bung, không xay nhuyễn. Lươn sau khi làm sạch được luộc vừa chín tới, gỡ bỏ xương rồi xào với hành tăm cho dậy mùi. Người Nghệ An thường dùng thêm bột nghệ hoặc màu điều nên cháo có màu vàng đẹp mắt, hương vị đậm đà, rất phù hợp để thưởng thức khi thời tiết se lạnh.

Súp lươn: Súp lươn là món ăn hấp dẫn với cách chế biến đơn giản nhưng đậm vị. Lươn được xào sơ với hành tỏi, màu điều và chút gia vị cay, sau đó ninh cùng nước xương để tạo vị ngọt tự nhiên. Khi ăn, súp được kết hợp cùng hành, rau răm và có thể dùng kèm bánh mì nóng hoặc bánh đa Đô Lương, tạo nên hương vị đậm chất miền Trung.

Miến lươn: Miến lươn gồm hai dạng là miến nước và miến xào. Nước dùng được ninh từ xương lươn, thêm gừng đập dập để tạo vị thơm và khử mùi tanh, sau đó hớt bọt cho nước trong. Miến ăn kèm khi còn nóng, thêm chút ớt bột sẽ dậy vị. Với miến xào, lươn được xào chín rồi trộn cùng miến và gia vị, rắc thêm rau răm, hành phi, tạo nên món ăn đậm đà và hấp dẫn.

Lươn xúc bánh đa: Món ăn tuy đơn giản nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ trong khâu nêm nếm. Lươn được xào mềm, thấm gia vị cay nhẹ, ăn cùng bánh đa Đô Lương (Nghệ An) tạo cảm giác tròn vị. Ngoài ra, món này cũng thường được dùng như món nhắm trong các bữa ăn gia đình.

Lươn om chuối đậu: Đây là món ăn phù hợp hơn khi thời tiết chuyển lạnh, giúp làm ấm cơ thể. Lươn được cắt khúc, om cùng chuối xanh, đậu phụ và gia vị tạo nên hương vị đậm đà, thơm nức mũi. Món ăn thường dùng kèm rau sống như tía tô, hoa chuối, giá đỗ và nên ăn nóng để giữ trọn hương vị, tránh bị tanh khi nguội.

Ăn lươn cần lưu ý điều gì?

Dù giàu dinh dưỡng, lươn không phải thực phẩm có thể sử dụng tùy ý với số lượng lớn. Các chuyên gia khuyến cáo lươn cần được chế biến chín kỹ để hạn chế nguy cơ nhiễm ký sinh trùng hoặc vi khuẩn gây hại.

Ngoài ra, những người đang bị sốt, viêm họng cấp hoặc có bệnh lý cần hạn chế thực phẩm giàu đạm nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng. Trung bình, chỉ nên ăn từ 2–3 bữa lươn mỗi tuần và kết hợp đa dạng thực phẩm để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng lâu dài.

Giữa vô số món ăn mùa hè, lươn không phải thực phẩm đắt đỏ nhất, nhưng lại là một trong những lựa chọn giàu dinh dưỡng đáng chú ý. Nếu đang tìm kiếm một món ăn vừa ngon miệng vừa giúp cơ thể khỏe khoắn, giảm mệt mỏi trong những ngày nắng nóng, lươn chắc chắn là lựa chọn không nên bỏ qua.