Giá trị dinh dưỡng của củ đậu

Trong những ngày thời tiết nắng nóng, cơ thể con người rất dễ rơi vào tình trạng mất nước và mệt mỏi. Lúc này, củ đậu nổi lên như một lựa chọn tối ưu nhờ vị thanh mát và nguồn nước dồi dào. Theo các nghiên cứu, thành phần của loại củ này chiếm khoảng 86 đến 90 phần trăm là nước, cùng một lượng nhỏ protein khoảng 1,46 phần trăm và tinh bột là 2,4 phần trăm. Đặc biệt, củ đậu hầu như không chứa chất béo, khiến nó trở thành thực phẩm lành mạnh cho những ai muốn kiểm soát cân nặng.

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, khẳng định củ đậu rất thích hợp để bổ sung vào thực đơn mùa hè. Ngoài việc cung cấp lượng nước cần thiết để giải khát, loại củ này còn mang lại các dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể mà không chứa quá nhiều đường. Chính nhờ đặc điểm này, nhiều người đã lựa chọn củ đậu như một món ăn vặt an toàn, ít qua chế biến và gần như không sử dụng chất bảo quản, thay thế hoàn hảo cho các loại đồ ăn nhanh chế biến sẵn.

Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Việt Hoàng, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh, chia sẻ rằng củ đậu không chỉ là món ăn vặt giòn mát mà còn được xem là lựa chọn lý tưởng cho sức khỏe. Với hàm lượng calo thấp và không chứa chất béo, đây là thực phẩm giúp hạn chế tích tụ năng lượng dư thừa. Không chỉ dừng lại ở đó, củ đậu còn chứa nhiều chất chống oxy hóa quan trọng như vitamin C, vitamin E, selen và beta-carotene, giúp ngăn ngừa tổn thương tế bào hiệu quả. Một củ đậu nặng 400 gam có thể đáp ứng đủ nhu cầu vitamin C cho một người trưởng thành trong ngày.

Bên cạnh giá trị dinh dưỡng, củ đậu còn được đánh giá cao trong y học cổ truyền. Theo các tài liệu chuyên môn, củ đậu có tính mát và vị ngọt, mang lại công dụng thanh nhiệt, giải độc và nhuận tràng rất tốt. Nhờ chứa nhiều chất xơ, việc bổ sung củ đậu trong khẩu phần ăn hàng ngày giúp cải thiện hoạt động của hệ tiêu hóa, giảm đáng kể tình trạng táo bón. Chất xơ này cũng góp phần hỗ trợ đường ruột khỏe mạnh, đồng thời giúp giảm cholesterol xấu và ổn định huyết áp, từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ.

Lưu ý quan trọng khi dùng củ đậu

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, việc sử dụng củ đậu không đúng cách có thể tiềm ẩn những nguy cơ không đáng có đối với sức khỏe. Lương y Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y thành phố Hà Nội, đưa ra lời khuyên rằng khác với các loại củ dùng làm rau khác, củ đậu nên được ưu tiên ăn sống trực tiếp để giữ trọn vẹn nguồn vitamin và khoáng chất quý giá vốn có. Tuy nhiên, khi ăn trực tiếp, người dùng cần đặc biệt chú ý khâu vệ sinh. Do củ đậu phát triển dưới đất nên phải rửa sạch hoàn toàn lớp đất cát và tạp chất bên ngoài, đồng thời gọt bỏ hoàn toàn lớp vỏ trước khi thưởng thức.

Cần lưu ý rằng tuyệt đối không sử dụng những củ đậu đã bị dập nát. Những củ này rất dễ bị nhiễm ký sinh trùng và vi khuẩn gây hại, có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng về đường tiêu hóa. Đối với những ai muốn thay đổi khẩu vị, có thể dùng củ đậu để nấu canh hoặc làm nem, nhưng các chuyên gia vẫn khuyến khích nên ăn tươi, mới thu hoạch để đảm bảo chất lượng. Việc chế biến ở nhiệt độ cao thường làm giảm đáng kể các dưỡng chất tự nhiên có trong loại củ này.

Một sai lầm phổ biến mà nhiều người hay mắc phải là chấm muối khi ăn củ đậu để tăng hương vị. PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm cảnh báo đây là hành động không nên làm. Bản thân củ đậu đã có hàm lượng natri tự nhiên nhất định, việc chấm thêm muối dễ khiến cơ thể rơi vào tình trạng thừa muối, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, đặc biệt là với người có vấn đề về huyết áp. Bà cũng nhấn mạnh người dân không nên tùy tiện sử dụng các bộ phận khác của cây củ đậu, nhất là phần hạt, để chữa bệnh hay tăng cường sức khỏe nếu chưa có sự chỉ dẫn từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.

Nếu muốn áp dụng các bài thuốc dân gian từ củ đậu, cần thực hiện theo hướng dẫn của người có chuyên môn như lương y Bùi Đắc Sáng. Chẳng hạn, để giải độc rượu, có thể cắt nhỏ củ đậu trộn với đường cát để ăn. Để làm đẹp, có thể dùng nước ép củ đậu thoa lên da giúp giảm thâm, mờ tàn nhang và chống nẻ. Tuy nhiên, việc sử dụng hạt củ đậu để chữa ghẻ hoặc các bệnh ngoài da cần được thực hiện đúng cách, tuyệt đối không tự ý áp dụng bừa bãi để tránh tác dụng phụ không mong muốn.