Ùn ứ hơn 1.300 phương tiện chở nông sản tại cửa khẩu do vướng kiểm tra an toàn thực phẩm
Hơn 1.300 phương tiện chở nông sản, thực phẩm đang bị ùn ứ tại các cửa khẩu đường bộ và đường thủy do chưa có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm theo quy định mới. Tình trạng này không chỉ khiến doanh nghiệp đối mặt nguy cơ thiệt hại lớn mà còn tiềm ẩn rủi ro về an toàn, an ninh khu vực cửa khẩu trong thời điểm cận Tết Nguyên đán.
Theo Cục Hải quan, hàng hóa thực phẩm nhập khẩu qua các cửa khẩu, đặc biệt tại khu vực biên giới, chủ yếu là nông sản, hoa quả tươi sống dễ hư hỏng hoặc các mặt hàng bánh kẹo, thực phẩm có hạn sử dụng ngắn ngày. Việc không được thông quan kịp thời có thể gây thiệt hại rất lớn cho doanh nghiệp, phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi, cũng như nguy cơ bị phạt do chậm giao hàng theo hợp đồng.
Trong thông cáo phát đi chiều 31-1, Cục Hải quan cho biết theo thống kê nhanh, riêng ngày 30-1, tại các cửa khẩu biên giới đường bộ và đường thủy đang tồn hơn 1.300 phương tiện, gồm xe tải và ghe, thuyền chở nông sản tươi sống, thực phẩm chưa có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm để được thông quan theo quy định.
Cụ thể, tại cửa khẩu quốc tế Kim Thành (Lào Cai), khoảng 300 xe chở rau, củ, quả tươi sống và bánh kẹo đang chờ kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm. Trong khi đó, tại cửa khẩu Hoa Lư (Đồng Nai), có 251 xe chở sắn lát, chuối cũng rơi vào tình trạng tương tự, phải nằm chờ tại khu vực cửa khẩu.
Theo Cục Hải quan, nguyên nhân chính khiến hàng hóa chưa thể thông quan là do các đơn vị thực hiện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm, theo quy định tại Nghị định số 46 năm 2026, đang tạm ngưng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các lô hàng thực phẩm nhập khẩu có nguồn gốc từ thực vật và động vật.
Mặc dù nghị định này có quy định chuyển tiếp đối với việc tự công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm, song hiện vẫn chưa có quy định chuyển tiếp cụ thể đối với trình tự, thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu. Điều này khiến cơ quan chức năng chưa có cơ sở để ban hành thông báo kết quả xác nhận thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu, dẫn đến ách tắc trong khâu thông quan.
Bên cạnh thiệt hại kinh tế cho doanh nghiệp, tình trạng ùn ứ phương tiện kéo dài còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, an ninh trật tự tại khu vực cửa khẩu, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm trước Tết Nguyên đán, khi lưu lượng người và phương tiện qua lại gia tăng.
Để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc nêu trên, ngày 31-1, Cục Hải quan đã có công văn hỏa tốc kiến nghị Bộ Y tế, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm ban hành hướng dẫn cụ thể nhằm giải quyết khó khăn, hạn chế thiệt hại cho doanh nghiệp và tránh tình trạng ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu.
Đồng thời, Cục Hải quan cũng chỉ đạo các Chi cục Hải quan khu vực tăng cường ứng trực, theo dõi sát tình hình và sẵn sàng thực hiện ngay thủ tục thông quan cho hàng hóa khi các bộ, ngành chuyên môn có biện pháp tháo gỡ, hướng dẫn cụ thể theo thẩm quyền.
