Na Uy đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng Rogfast - đường hầm đường bộ dưới biển dài khoảng 27 km nối Randaberg và Bokn thuộc hạt Rogaland. Công trình được thiết kế với độ sâu tối đa 392 m dưới mực nước biển và dự kiến đưa vào khai thác trong năm 2033.

Là một phần của tuyến cao tốc châu Âu E39, Rogfast sẽ thay thế tuyến phà qua vịnh Boknafjord, giúp rút ngắn khoảng 40 phút thời gian di chuyển giữa hai thành phố Stavanger và Bergen, đồng thời nâng cao tính ổn định và an toàn cho hoạt động giao thông tại khu vực bờ biển phía tây Na Uy.

Sau khi hoàn thành, Rogfast được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài nhất và sâu nhất thế giới. Dự án có tổng vốn đầu tư 20,6 tỷ kroner Na Uy (khoảng 56.200 tỷ đồng), bao gồm hai ống hầm song song, hệ thống lối thoát hiểm, các đường dốc, khoang kỹ thuật, giếng thông gió và các nút giao được đào trực tiếp trong lòng núi đá.

Rogfast là mắt xích quan trọng trong kế hoạch hiện đại hóa tuyến E39 nối Kristiansand với Trondheim. Tuyến đường này đi qua khu vực có địa hình phức tạp với nhiều vịnh hẹp, đảo và núi, nơi người dân và doanh nghiệp hiện vẫn phụ thuộc vào các tuyến phà để di chuyển. Việc hình thành tuyến đường bộ cố định dưới Boknafjord được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể khả năng lưu thông của người dân, hàng hóa và các dịch vụ trong khu vực.

Một trong những hạng mục phức tạp nhất của dự án nằm dưới đảo Kvitsøy, nơi sẽ xây dựng hai vòng xuyến ngầm quy mô lớn cùng hệ thống đường dốc, khoang kỹ thuật và giếng đứng kết nối với hệ thống thông gió và an toàn. Tổ hợp này được bố trí ở độ sâu khoảng 250 m dưới lòng đảo, đóng vai trò kết nối Kvitsøy với hai ống hầm chính và điều tiết lưu lượng phương tiện thông qua nút giao hai tầng hoàn toàn nằm trong lòng đá.

Để rút ngắn thời gian thi công, các đội xây dựng đồng thời đào hầm từ ba hướng gồm Randaberg, Bokn và Kvitsøy. Tuy nhiên, phương án này đòi hỏi công tác khảo sát và đo đạc phải đạt độ chính xác rất cao nhằm bảo đảm các đoạn hầm gặp nhau đúng vị trí theo thiết kế.

Điều kiện địa chất dưới Boknafjord cũng đặt ra nhiều thách thức cho dự án. Các kỹ sư phải thi công qua nhiều lớp đá có đặc tính khác nhau trong môi trường có áp lực nước lớn và nhiều đứt gãy địa chất. Kết quả khảo sát cho thấy khu vực này tồn tại các khe nứt, đới đá yếu hình thành từ hoạt động núi lửa, dịch chuyển kiến tạo kéo dài hàng triệu năm, cùng các lớp đá phiến sét đen giàu graphite gần đảo Kvitsøy.

Theo Viện Địa kỹ thuật Na Uy (NGI), loại đá này có thể mất ổn định khi tiếp xúc với không khí và nước, buộc đơn vị thi công phải áp dụng các giải pháp khoan đào, chống thấm và gia cố kết cấu nghiêm ngặt. NGI hiện chịu trách nhiệm kiểm định độc lập toàn bộ quá trình đào hầm, gia cố nền đá, chống thấm và hồ sơ kỹ thuật của bốn gói thầu chính.

Yếu tố an toàn cũng được đặt lên hàng đầu trong thiết kế Rogfast. Hai ống hầm riêng biệt sẽ được kết nối bằng các lối thoát hiểm, cho phép sơ tán người và phương tiện sang ống hầm còn lại khi xảy ra sự cố, đồng thời giúp duy trì lưu thông trong quá trình bảo trì hoặc xử lý tai nạn.

Hệ thống thông gió hiện đại cũng được thiết kế để cung cấp không khí tươi và kiểm soát khói trong trường hợp hỏa hoạn, đáp ứng yêu cầu vận hành của một công trình có chiều dài gần 27 km và độ sâu gần 400 m dưới mực nước biển.

Theo kế hoạch hiện nay, Rogfast sẽ được đưa vào khai thác trong năm 2033, trở thành tuyến kết nối cố định dưới đáy Boknafjord, thay thế hoàn toàn tuyến phà trên đoạn E39 và đánh dấu một cột mốc mới trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng giao thông ngầm trên thế giới.