Sản xuất sạch, tiêu dùng thật: “Khiên chắn” bảo vệ thương hiệu Việt từ gốc
Khi thương hiệu Việt bước sâu hơn vào thị trường toàn cầu, bảo vệ uy tín không thể chỉ bắt đầu khi hàng giả xuất hiện, mà phải được xây dựng từ chất lượng, minh bạch và trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi sản xuất - tiêu dùng.
Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP) Nguyễn Đăng Sinh cho rằng, muốn phát triển thị trường, doanh nghiệp trước hết phải xây dựng được thương hiệu. Trong quá trình đó, duy trì chất lượng sản phẩm, hàng hóa là yêu cầu đặc biệt quan trọng.
Bảo vệ thương hiệu phải bắt đầu từ dây chuyền sản xuất
Theo ông Nguyễn Đăng Sinh, xây dựng thương hiệu không thể tách rời nền tảng pháp lý. Doanh nghiệp muốn sản xuất, kinh doanh hiệu quả cần tuân thủ các quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, Luật Sở hữu trí tuệ và những quy định pháp luật liên quan.
Tuy nhiên, đăng ký và xác lập quyền sở hữu trí tuệ mới chỉ là một phần của “khiên chắn”. Tuyến phòng vệ đầu tiên và quan trọng nhất vẫn nằm ngay trong doanh nghiệp: kiểm soát vật tư, nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất và duy trì chất lượng sản phẩm.
Ông Sinh nhấn mạnh, chất lượng phải được kiểm soát ngay từ nguyên liệu, khâu nuôi trồng và xuyên suốt chuỗi cung ứng từ sản xuất đến tiêu dùng. Công nghệ, chuyển đổi số có thể tạo ra công cụ giám sát hiệu quả hơn, nhưng yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định.
“Thông tin đầu vào phải chuẩn xác, quy trình sản xuất phải minh bạch và cụ thể”, ông Sinh lưu ý. Ngay cả AI hay các công nghệ mới cũng chỉ phát huy giá trị khi dữ liệu do con người cung cấp bảo đảm trung thực và chính xác. Vì vậy, công nghệ không thay thế trách nhiệm mà phải được kết hợp với trí tuệ, đạo đức và trách nhiệm của con người.
Truy xuất nguồn gốc cũng đang trở thành một mắt xích quan trọng trong quá trình này. Theo Chủ tịch VATAP, hệ thống truy xuất có thể tạo ra sự minh bạch, nhưng doanh nghiệp phải tuyệt đối trung thực ngay từ khâu nhập dữ liệu. Nếu dữ liệu ban đầu không chính xác hoặc những thông tin bắt buộc bị bỏ qua, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng khó phát huy ý nghĩa cốt lõi.
Từ “sản xuất sạch” đến “tiêu dùng thật”
Một “khiên chắn” bảo vệ thương hiệu Việt sẽ khó vững chắc nếu trách nhiệm chỉ đặt lên vai doanh nghiệp. Theo ông Nguyễn Đăng Sinh, cần sự chung tay của toàn xã hội, từ VATAP, Hội Khoa học các sản phẩm thiên nhiên Việt Nam, các hiệp hội ngành hàng đến cơ quan quản lý, báo chí, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Nền tảng pháp lý cho cuộc chiến chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu cũng ngày càng được củng cố thông qua Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, Luật Quảng cáo và các quy định về thương mại điện tử. Theo ông Sinh, pháp luật đã quy định trách nhiệm của nhiều chủ thể, từ người bán, người quảng cáo, người livestream đến người tiêu dùng. Vấn đề quan trọng là tuân thủ và thực thi nghiêm túc.
Ở phía doanh nghiệp, một khoảng trống khác cần sớm khắc phục là ý thức chủ động đăng ký và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Không ít doanh nghiệp tập trung phần lớn nguồn lực cho sản xuất, chỉ đến khi phát sinh tranh chấp mới nhận ra thương hiệu hoặc bản quyền của mình chưa được đăng ký. Vì vậy, ông Sinh cho rằng cần tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận việc đăng ký quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và bản quyền.
Cùng với hoàn thiện thể chế và công nghệ, những hoạt động truyền thông xã hội như cuộc thi viết “Vì sự phát triển thương hiệu Việt” cũng được kỳ vọng góp thêm một mắt xích vào hệ sinh thái bảo vệ thương hiệu.
Theo Chủ tịch VATAP, đây là hoạt động thiết thực để lan tỏa nhận thức về xây dựng, bảo vệ và phát triển thương hiệu trong bối cảnh hội nhập; đồng thời khơi dậy trách nhiệm của doanh nghiệp, người tiêu dùng và truyền thông trong chống hàng giả, bảo vệ uy tín hàng Việt.
Xa hơn, câu chuyện “sản xuất sạch, tiêu dùng thật” không chỉ dừng ở việc ngăn chặn một sản phẩm giả trên thị trường. Đó là quá trình tạo dựng niềm tin từ gốc: nguyên liệu được kiểm soát, quy trình minh bạch, dữ liệu truy xuất trung thực, quyền sở hữu trí tuệ được bảo vệ và người tiêu dùng được cung cấp thông tin chính xác.
Khi từng mắt xích cùng thực hiện đúng trách nhiệm, “khiên chắn” bảo vệ thương hiệu Việt mới đủ vững chắc để doanh nghiệp giữ được niềm tin trong nước và tự tin tiến xa hơn trên thị trường toàn cầu.