Theo Báo Hà Tĩnh: Toàn tỉnh hiện đang duy trì và phát triển khoảng 13 - 15 ha diện tích canh tác dưa lưới trong nhà màng. Nhờ sở hữu sắc vàng óng ả bắt mắt cùng vị ngọt thanh dịu nhẹ, dưa lưới ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng, không chỉ để thưởng thức trong gia đình mà còn được ưu tiên lựa chọn làm quà biếu tặng. Sự nở rộ của các nhà màng tại nhiều địa phương đang mở ra một hướng đi mới cho nền nông nghiệp ứng dụng kỹ thuật cao, giúp tối ưu hóa giá trị trên cùng một diện tích canh tác.

Đột phá kinh tế từ mô hình nhà màng

Bức tranh nông nghiệp đang có sự chuyển mình mạnh mẽ từ những mô hình liên kết. Lãnh đạo địa phương, ông Lê Văn Hiệp - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Đức Đồng chia sẻ, phong trào trồng dưa tại thôn Sơn Quang khởi phát từ năm 2021 với vỏn vẹn 3 hộ dân. Đến nay, quy mô đã nhân rộng lên tới 10.000m² nhà màng. Chỉ tính riêng sản xuất 3 vụ dưa lưới mỗi năm, nông dân đã thu hoạch khoảng 195 tấn, mang về mức doanh thu ấn tượng lên tới gần 5 tỷ đồng. Ngoài ra, việc kết hợp luân canh các loại rau đậu, dưa chuột không chỉ tận dụng triệt để đất đai mà còn tạo ra nguồn việc làm ổn định cho nhiều lao động trong vùng.

Khảo sát tại các nhà vườn, hiệu quả kinh tế thể hiện qua những con số vô cùng cụ thể. Tại thôn Bình Quang (xã Mai Hoa), khu nhà màng rộng 1.300m² của anh Nguyễn Xuân Kỷ đang tất bật hái quả. Ước tính mỗi năm, mô hình này cung cấp ra thị trường khoảng 26 tấn dưa thương phẩm.

Trong khi đó, sau 5 năm gắn bó với cây trồng này, gia đình anh Nguyễn Doãn Vũ (thôn Sơn Quang, xã Đức Đồng) hiện sở hữu tới 5 nhà màng (1.000m²/nhà). Anh Vũ hạch toán, mỗi vụ chi phí đầu tư và chăm sóc rơi vào khoảng 300 triệu đồng nhưng bù lại, mỗi nhà màng cho năng suất khoảng 5 tấn. Với mức giá bao tiêu ổn định từ thương lái ngay tại vườn là 25.000 đồng/kg sỉ và 35.000 đồng/kg lẻ, anh Vũ khẳng định dưa lưới mang lại biên độ lợi nhuận cao hơn hẳn các cây trồng truyền thống.

Kỹ thuật chăm sóc khắt khe và bài toán gối vụ

Dù mang lại nguồn thu lớn, nhưng để những quả dưa to, đẹp, đạt tiêu chuẩn xuất bán, người nông dân phải tuân thủ quy trình chăm sóc vô cùng nghiêm ngặt. Anh Nguyễn Doãn Vũ cho biết, chu kỳ sinh trưởng của một vụ dưa kéo dài khoảng 70 ngày, đòi hỏi sự tỉ mỉ trong từng công đoạn. Đặc biệt, khâu ấn định thời gian thu hoạch mang yếu tố quyết định, bởi hái sớm hay muộn đều làm giảm chất lượng quả. Đồng tình với quan điểm này, anh Nguyễn Xuân Kỷ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bám sát vườn để đánh giá tốc độ sinh trưởng của từng lứa dưa.

Nhìn nhận về định hướng phát triển bền vững cho giống cây trồng có giá trị kinh tế cao này, ông Phan Văn Huân - Trưởng phòng Trồng trọt (Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh) đưa ra những khuyến cáo quan trọng. Dù dưa lưới đang cho thấy sự thích ứng và hiệu quả tốt trong môi trường nhà màng, song khi người dân có ý định mở rộng diện tích, bài toán tiêu thụ phải được đặt lên hàng đầu. Các nhà vườn cần chủ động tính toán thời gian xuống giống, thực hiện phương pháp "gối vụ" giữa các khu vực trồng để dàn đều sản lượng, tránh tình trạng dội chợ do thu hoạch ồ ạt, qua đó giảm thiểu áp lực về giá trên thị trường.