Giá nhà tăng nhanh trong nhiều năm qua khiến việc sở hữu một căn hộ tại các đô thị lớn trở thành mục tiêu ngoài tầm với của không ít người lao động. Trong bối cảnh đó, việc phát triển nhà ở cho thuê đang được Trung ương và các địa phương xác định là giải pháp quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở, bảo đảm an sinh xã hội và góp phần cân bằng thị trường bất động sản.

Gần 10 năm làm việc tại Hà Nội, chị Trần Anh Ngọc (quê Phú Thọ) hiện thuê một căn phòng khép kín rộng chưa đầy 12 m² tại khu vực Đại La với giá khoảng 5 triệu đồng mỗi tháng. Dù làm công việc nhân sự với thu nhập khoảng 17 triệu đồng/tháng và đã tích lũy được gần 800 triệu đồng, chị vẫn chưa thể hiện thực hóa giấc mơ sở hữu một căn hộ bởi giá bất động sản liên tục tăng cao.

Theo chị Ngọc, đối với những người lao động ngoại tỉnh, chi phí thuê nhà luôn là khoản chi lớn nhất sau khi đến Thủ đô lập nghiệp. Khi giá cả sinh hoạt đồng loạt tăng, tiền thuê nhà càng trở thành áp lực đối với nhóm có thu nhập trung bình và thấp. Vì vậy, chị kỳ vọng các dự án nhà ở cho thuê sớm hoàn thành để tạo thêm nguồn cung với mức giá hợp lý, giúp người dân có cơ hội tiếp cận chỗ ở ổn định, an toàn và hợp pháp.

Có hoàn cảnh tương tự, anh Nguyễn Trung Kiên, quê Tuyên Quang, hiện công tác tại một cơ quan Nhà nước trên phố Trần Hưng Đạo, cho biết gia đình bốn người đang thuê một căn chung cư mini với giá khoảng 7 triệu đồng mỗi tháng. Tiền thuê nhà hiện chiếm gần 40% tổng thu nhập của hai vợ chồng, khiến việc tích lũy để mua nhà gần như không khả thi.

Anh Kiên chia sẻ đã từng tìm hiểu một số dự án nhà ở xã hội nhưng phải tạm gác kế hoạch vì không đủ khả năng tài chính để đáp ứng khoản vốn ban đầu cũng như áp lực trả nợ vay. Điều gia đình mong muốn nhất hiện nay là có một nơi ở ổn định với chi phí thuê phù hợp để yên tâm làm việc và nuôi dạy con cái.

Theo ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), phát triển nhà ở cho thuê là xu hướng tất yếu và là bước cụ thể hóa hiệu quả các chủ trương của Đảng và Nhà nước về bảo đảm an sinh xã hội.

Ông Đính nhận định phần lớn nguồn cung nhà cho thuê hiện nay vẫn do người dân tự đầu tư nên còn thiếu tính chuyên nghiệp, chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về hạ tầng, chất lượng dịch vụ, môi trường sống và công tác quản lý vận hành. Để thị trường bất động sản phát triển bền vững, cần xây dựng cơ cấu cân đối giữa nhà ở để bán và nhà ở cho thuê.

Theo ông, các dự án nhà ở cho thuê vừa được Hà Nội khởi công sẽ là cơ sở để thành phố đánh giá hiệu quả thực tiễn, từ đó hoàn thiện cơ chế và nhân rộng mô hình trên nhiều phân khúc khác nhau, góp phần giải quyết bài toán cung - cầu và từng bước đưa giá bất động sản về mức hợp lý hơn.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Dương Công Minh, cổ đông chủ chốt Công ty Cổ phần Him Lam, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Sacombank, cho biết dự án khu nhà ở hỗn hợp Him Lam Long Biên có quy mô khoảng 25 ha, dự kiến cung cấp gần 2.000 căn hộ cho thuê, là một trong những dự án tiên phong hưởng ứng chủ trương phát triển nhà ở cho thuê.

Theo ông Minh, tại nhiều quốc gia phát triển ở châu Âu và châu Á, nhà ở cho thuê đã trở thành một trụ cột quan trọng trong hệ thống nhà ở đô thị. Đây là mô hình đáp ứng hiệu quả nhu cầu của người lao động, công chức, công nhân, các gia đình trẻ và những người chưa đủ điều kiện sở hữu nhà ở nhưng cần nơi cư trú ổn định, chất lượng.

Ông cho rằng phát triển nhà ở cho thuê không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội mà còn là mô hình đầu tư bền vững, góp phần thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản. Để khuyến khích doanh nghiệp tham gia, cần có cơ chế riêng cho phân khúc này, đặc biệt là chính sách tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp và thời hạn vay dài để giảm chi phí đầu tư.

Theo Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE), Nhà nước cần tiếp tục giữ vai trò kiến tạo trong quy hoạch, bố trí quỹ đất, hỗ trợ tài chính, kiểm soát giá thuê và bảo đảm đúng đối tượng được hưởng chính sách.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng về định hướng phát triển nhà ở trong giai đoạn mới, Bộ Xây dựng xác định nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược, phục vụ nhu cầu của đông đảo người dân. Bộ đề nghị các địa phương khẩn trương điều tra, đánh giá thực chất nhu cầu thuê nhà của từng nhóm đối tượng để xây dựng kế hoạch đầu tư phù hợp, tránh tình trạng mất cân đối cung - cầu và lãng phí nguồn lực.

Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các địa phương xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu, danh mục dự án và lộ trình cụ thể; phấn đấu mỗi tỉnh, thành phố khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê trong năm 2026, đồng thời triển khai các dự án quy mô lớn từ quý III và quý IV.

Song song với đó, các địa phương cần đẩy mạnh phát triển nhà lưu trú công nhân, quy hoạch quỹ đất sạch có hạ tầng đồng bộ, khuyến khích người dân đầu tư xây dựng nhà cho thuê và vận hành hiệu quả Quỹ phát triển nhà ở từ các nguồn lực hợp pháp nhằm tăng nguồn cung, tạo điều kiện để người dân tiếp cận nhà ở với chi phí phù hợp, góp phần xây dựng thị trường bất động sản phát triển ổn định và bền vững.