Sức bật từ các hợp tác xã kiểu mới

Theo Báo Đà Nẵng, tại các địa phương trên địa bàn thành phố, kinh tế tập thể đã và đang phát huy hiệu quả rõ rệt trong việc tập hợp nông dân và tạo cầu nối đưa sản phẩm tiếp cận thị trường. Mô hình này không chỉ dừng lại ở sản xuất nông sản thô mà đã chuyển mạnh sang chế biến sâu, qua đó gia tăng giá trị cho các sản phẩm OCOP.

Tại xã Lãnh Ngọc, 4 hợp tác xã cùng nhiều tổ hợp tác đang đóng vai trò then chốt trong việc hình thành chuỗi giá trị mới. Các đơn vị như Hợp tác xã QNA FARM với các sản phẩm từ chuối, nghệ, mật ong, gừng; Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Đất Quảng với viên gừng non; hay Hợp tác xã Nhân Tâm với các dòng trà… đã minh chứng rõ nét cho tư duy sản xuất mới, gắn nông sản địa phương với thị trường tiêu thụ.

Bà Hoàng Thị Thúy Nga, Giám đốc Hợp tác xã Nhân Tâm cho biết, đơn vị hiện có 2 sản phẩm OCOP 3 sao là mộc thanh trà và mứt bưởi xứ Tiên. Các sản phẩm được chế biến từ nông sản địa phương, chú trọng chất lượng, an toàn thực phẩm và phù hợp nhu cầu thị trường nên nhận được sự quan tâm của người tiêu dùng. “Việc tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại giúp sản phẩm địa phương đến gần hơn với khách hàng, từng bước khẳng định thương hiệu và giá trị nông sản bản địa. Đồng thời mong muốn thành phố sớm áp dụng các cơ chế chính sách đặc thù cho nông thôn, nông nghiệp”, bà Nga kiến nghị.

Trên quy mô toàn thành phố, Đà Nẵng hiện có 760 hợp tác xã, trong đó lĩnh vực nông nghiệp chiếm 458 hợp tác xã. Ông Nguyễn Xuân Vũ, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố Đà Nẵng cho rằng: “Chúng tôi đã triển khai nhiều chương trình đào tạo, tập huấn về phát triển sản phẩm nông nghiệp, quản lý chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực quản trị cho cán bộ hợp tác xã. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm củng cố nội lực, tạo nền tảng cho các hợp tác xã phát triển bền vững, đóng góp vào việc phát triển nông nghiệp hiện đại và xây dựng nông thôn mới”.

Tại xã Sơn Cẩm Hà, toàn xã hiện có 19 hợp tác xã. Trong đó có 4 hợp tác xã tham gia dự án liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị các cây trồng chủ lực kinh tế vườn cho 159 hộ. Cụ thể, Hợp tác xã Nông nghiệp và dịch vụ Tấn Phát, Hợp tác xã Nông nghiệp Phước Tuyên và Hợp tác xã Nông nghiệp Tiền Phong liên kết trồng, tiêu thụ 15ha lòn bon và 11,35ha măng cụt; Hợp tác xã Nông nghiệp Phước Hà liên kết trồng và tiêu thụ 12ha cam giấy.

Ngoài ra, xã Sơn Cẩm Hà đã phê duyệt dự án xây dựng VietGAP và mã số vùng trồng cho cây chè tại thôn Thanh Tân, liên kết theo chuỗi giá trị cho 3ha/15 hộ từ nguồn duy trì nâng chuẩn nông thôn mới. Hiện địa phương duy trì 7 sản phẩm OCOP, trong đó có 1 sản phẩm đạt 4 sao và 6 sản phẩm đạt 3 sao. Các sản phẩm ngày càng được nâng cao chất lượng, cải thiện mẫu mã bao bì, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, qua đó từng bước tiếp cận thị trường và gia tăng doanh thu cho chủ thể.

Giải pháp nâng tầm giá trị nông sản bản địa

Hiện nay, thành phố Đà Nẵng có 552 sản phẩm OCOP còn hiệu lực, gồm 2 sản phẩm 5 sao, 96 sản phẩm 4 sao và 454 sản phẩm 3 sao. Tại xã Thăng Điền, địa phương đã ban hành kế hoạch giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị đăng ký phát triển sản phẩm. Hiện xã có 2 sản phẩm OCOP đạt 3 sao gồm siro húng chanh tỏi đen và bún gạo lứt khô Lợi Phát. Năm 2026, xã tiếp tục đăng ký 7 sản phẩm tham gia chương trình OCOP, trong đó có 6 sản phẩm mới.

Ông Trương Công Sơn, Chủ tịch UBND xã Thăng Điền cho biết: “Xã Thăng Điền sẽ chú trọng phát triển sản phẩm bằng cách khuyến khích mở rộng quy mô, đầu tư máy móc, nhân công, không ngừng cải thiện chất lượng và mẫu mã. Ngoài ra, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền ứng dụng công nghệ vào sản xuất, tiếp cận bán hàng trực tuyến và kết nối sàn thương mại điện tử. Phấn đấu đạt 75% sản phẩm OCOP tiêu thụ qua hệ thống điện tử”.

Tại xã Hòa Tiến, hai hợp tác xã gồm Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 và Hòa Tiến 2 đã liên kết với doanh nghiệp trong sản xuất và thu mua lúa giống, với diện tích 162ha/vụ. Nhiều giống lúa chất lượng cao, thích ứng điều kiện địa phương như HG12, HG244, Hà Phát 3 được đưa vào sản xuất. Hiệu quả kinh tế từ lúa giống cao hơn lúa thương phẩm từ 15–30%, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân.

Lãnh đạo xã Hòa Tiến cho biết địa phương sẽ tiếp tục duy trì diện tích 162ha hiện có, đồng thời mở rộng thêm vùng sản xuất lúa giống tại các thôn có điều kiện phù hợp. Khi thành phố Đà Nẵng ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026–2030, xã sẽ tận dụng hạ tầng sẵn có, đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp tham gia liên kết sản xuất và tiêu thụ, đồng thời quy hoạch vùng sản xuất ổn định và đầu tư hoàn thiện hạ tầng phục vụ sản xuất.

Tại khu vực Nam Trà My, Trà Tập, Trà Linh, Trà Leng hiện có 21 hợp tác xã đang hoạt động, trong đó 14 hợp tác xã tham gia trồng và chế biến dược liệu. Ông Trần Văn Mẫn, Chủ tịch UBND xã Nam Trà My cho biết: “Việc phát triển kinh tế tập thể, xây dựng sản phẩm OCOP chất lượng cao không chỉ giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang liên kết quy mô lớn mà còn góp phần hình thành chuỗi giá trị bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương và từng bước xây dựng trung tâm công nghiệp dược liệu theo định hướng của Chính phủ và thành phố Đà Nẵng”.

Ông Nguyễn Thế Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn cho biết: “Trong giai đoạn 2026–2030, thành phố xác định tiếp tục ưu tiên nâng hạng các sản phẩm hiện có, phát triển OCOP xanh, OCOP du lịch và OCOP số. Đồng thời ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ thực tế ảo (VR/AR) trong xúc tiến thương mại, trải nghiệm sản phẩm OCOP, phát triển sản phẩm du lịch gắn với chuyển đổi số”.

Bên cạnh đó, các địa phương cũng ưu tiên phát triển mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị, kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp xanh gắn với du lịch cộng đồng. Ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Chủ tịch xã Sơn Cẩm Hà cho biết: “Địa phương sẽ hỗ trợ phát triển thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm chế biến đã được cấp quyền sở hữu công nghiệp. Đồng thời xây dựng chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc cho các sản phẩm chủ lực, qua đó tăng khả năng tiếp cận thị trường và phục vụ công tác quản lý, tiêu thụ sản phẩm”.