Tối 8/10, tại Công viên Hội An, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa tổ chức khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Xứ Thanh năm 2026 với chủ đề “Đậm bản sắc - Bừng tinh hoa”. Diễn ra từ ngày 8 đến 11/10, sự kiện quy tụ gần 200 gian hàng của các xã, phường, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch đến từ 20 tỉnh, thành phố trong cả nước cùng nước bạn Lào.

Không đơn thuần là hoạt động giới thiệu và thưởng thức món ngon, liên hoan được tổ chức như một không gian giao thoa giữa ẩm thực, văn hóa, sản phẩm đặc trưng và du lịch. Qua đó, những giá trị vốn hiện diện trong đời sống thường nhật của mỗi vùng đất có thêm cơ hội được nhận diện, quảng bá và phát triển thành sản phẩm có sức cạnh tranh trên thị trường.

Hội tụ tinh hoa ẩm thực, khơi dậy giá trị thương hiệu địa phương

Điểm nhấn của Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Xứ Thanh năm 2026 là sự phong phú của hơn 600 món ăn, đồ uống, đặc sản và sản phẩm OCOP đến từ nhiều vùng miền. Từ nem chua, nem nướng, bánh răng bừa, chả tôm và hải sản biển xứ Thanh đến chả mực Hạ Long, bánh tôm Hà Nội, cháo lươn Nghệ An, bánh lọc Huế, cơm cháy Ninh Bình, bánh tráng trộn Tây Ninh…, mỗi sản phẩm góp thêm một sắc thái vào bức tranh ẩm thực đa dạng.

Sự hiện diện của các món ăn đặc trưng từ miền núi, đồng bằng đến vùng biển không chỉ tạo nên sức hấp dẫn cho sự kiện, mà còn cho thấy tiềm năng của ẩm thực trong việc kể câu chuyện về vùng đất, con người và truyền thống sản xuất. Mỗi món ăn mang theo dấu ấn nguyên liệu, phương pháp chế biến, kinh nghiệm nghề nghiệp và tập quán văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Đặc biệt, không gian văn hóa các dân tộc Mường, Thái góp phần tái hiện đời sống cộng đồng thông qua ẩm thực truyền thống, văn nghệ dân gian, trò chơi, trò diễn và các sản phẩm thủ công. Bên cạnh đó, không gian ẩm thực Lào mang đến sắc màu giao lưu quốc tế, tạo nên sự đa dạng trong trải nghiệm của người dân và du khách.

Tại nhiều gian hàng, hoạt động trưng bày được kết hợp với trình diễn, chế biến món ăn trực tiếp. Du khách có thể quan sát kỹ năng của nghệ nhân, đầu bếp, tìm hiểu nguyên liệu và cách thức tạo nên những món ăn đặc trưng. Chính sự tương tác này giúp sản phẩm vượt ra ngoài giá trị tiêu dùng thông thường, trở thành một trải nghiệm văn hóa có khả năng tạo dấu ấn với khách tham quan.

Đối với Thanh Hóa, đây cũng là dịp để các địa phương giới thiệu rõ hơn thế mạnh riêng, từ sản vật miền biển, nông sản đồng bằng đến đặc sản vùng trung du, miền núi. Khi được đặt trong một không gian quảng bá chung, những sản phẩm vốn quen thuộc với người dân địa phương có thêm cơ hội tiếp cận các nhóm khách hàng mới, mở rộng khả năng tiêu thụ và từng bước xây dựng thương hiệu.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lê Văn Trung, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa nhấn mạnh, ẩm thực không chỉ là hương vị món ăn mà còn là hương vị quê hương, ký ức văn hóa và câu chuyện về đất, người. Theo ông, giữ gìn ẩm thực truyền thống chính là giữ gìn bản sắc văn hóa; phát triển ẩm thực cũng là tạo thêm sức hấp dẫn, giá trị và sức cạnh tranh cho du lịch Thanh Hóa.

Từ góc nhìn phát triển thương hiệu sản phẩm, đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa: đặc sản địa phương không nên chỉ dừng ở việc được biết đến bởi hương vị, mà cần được nhận diện thông qua câu chuyện nguồn gốc, bản sắc văn hóa và trải nghiệm gắn với nơi sản sinh ra sản phẩm. Khi những yếu tố ấy được kết nối chặt chẽ, món ăn có thể trở thành một phần trong hình ảnh điểm đến, góp phần tạo dựng niềm tin và thúc đẩy quyết định lựa chọn của người tiêu dùng.

Kết nối đặc sản với thị trường, mở rộng không gian quảng bá số

Một điểm đáng chú ý tại liên hoan năm nay là sự kết nối giữa hoạt động giới thiệu sản phẩm trực tiếp với quảng bá, tiêu thụ trên môi trường số. Các xã, phường, doanh nghiệp và chủ thể OCOP không chỉ trưng bày, chế biến, bán sản phẩm mà còn tư vấn điểm đến, giới thiệu tuyến, tour du lịch và các chương trình khuyến mại, kích cầu mùa thu - đông năm 2026.

Nhờ đó, liên hoan từng bước hình thành chuỗi liên kết giữa ẩm thực, sản phẩm OCOP, doanh nghiệp, điểm đến và du khách. Một gian hàng đặc sản không chỉ là nơi bán hàng, mà còn có thể trở thành điểm giới thiệu văn hóa địa phương, cung cấp thông tin du lịch và gợi mở những hành trình trải nghiệm mới.

Đặc biệt, việc huy động KOL, KOC và các nhà sáng tạo nội dung tham gia livestream giới thiệu, quảng bá các món ăn, đặc sản, sản phẩm OCOP và điểm đến đã mở rộng phạm vi tiếp cận của sự kiện. Những hoạt động này được triển khai trên các nền tảng số, mạng xã hội, tạo điều kiện để người dân và du khách ở xa theo dõi, tương tác, tìm hiểu sản phẩm ngay cả khi không trực tiếp có mặt tại Công viên Hội An.

Trong bối cảnh hành vi tiêu dùng ngày càng gắn với môi trường trực tuyến, việc kết hợp trải nghiệm tại chỗ với quảng bá số giúp sản phẩm địa phương có thêm kênh tiếp cận thị trường. Người tiêu dùng không chỉ nhìn thấy sản phẩm qua hình ảnh mà còn có thể tìm hiểu cách chế biến, câu chuyện văn hóa và những giá trị đặc trưng được giới thiệu trong quá trình livestream.

Đây cũng là cơ hội để các chủ thể sản xuất, kinh doanh từng bước làm quen với phương thức quảng bá hiện đại, nâng cao khả năng giới thiệu sản phẩm và tìm kiếm đối tác. Tuy nhiên, để lợi thế truyền thông chuyển hóa thành hiệu quả kinh doanh lâu dài, chất lượng sản phẩm, thông tin nguồn gốc, hình thức bao gói và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường vẫn là những yếu tố quan trọng cần được chú trọng.

Trong khuôn khổ liên hoan, Ban tổ chức còn tổ chức chấm chọn, trao giải đối với các gian hàng, món ăn, đồ uống, phần trình diễn nghề, trang trí và thực đơn tiêu biểu. Hoạt động này góp phần khuyến khích sự sáng tạo, nâng cao chất lượng tổ chức và tạo động lực để các đơn vị đầu tư hơn cho sản phẩm, cách thức giới thiệu cũng như trải nghiệm của khách hàng.

Về lâu dài, giá trị của một sự kiện ẩm thực không chỉ được đo bằng số lượng gian hàng hay lượng khách tham quan, mà còn nằm ở khả năng tạo ra những kết nối bền vững sau khi sự kiện khép lại. Đó là cơ hội hợp tác giữa các doanh nghiệp, khả năng mở rộng đầu ra cho đặc sản, sự liên kết giữa cơ sở sản xuất với đơn vị lữ hành và việc hình thành những sản phẩm du lịch gắn với văn hóa ẩm thực.

Theo định hướng được lãnh đạo ngành văn hóa, thể thao và du lịch Thanh Hóa chia sẻ tại lễ khai mạc, ngành du lịch đang hướng tới gia tăng giá trị từ mỗi chuyến đi, nâng mức chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú và để lại những ký ức đẹp trong lòng du khách. Trong mục tiêu đó, ẩm thực có thể trở thành một mắt xích quan trọng, bởi trải nghiệm ăn uống luôn gắn liền với nhu cầu khám phá văn hóa và tìm hiểu đời sống bản địa.

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Xứ Thanh năm 2026 vì thế không chỉ góp phần quảng bá những món ngon, sản vật đặc trưng, mà còn mở ra hướng khai thác sâu hơn giá trị của thương hiệu địa phương. Khi mỗi đặc sản được đặt trong câu chuyện văn hóa riêng, mỗi gian hàng trở thành điểm kết nối thị trường và mỗi trải nghiệm có khả năng khơi gợi mong muốn quay trở lại, ẩm thực sẽ góp phần làm giàu bản sắc và nâng cao sức cạnh tranh cho du lịch xứ Thanh.

Với những hoạt động giao lưu, trải nghiệm và quảng bá trực tiếp kết hợp nền tảng số, sự kiện được kỳ vọng từng bước trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng, tiến tới xây dựng thương hiệu thường niên của Thanh Hóa. Đây cũng là cơ hội để các địa phương, doanh nghiệp và chủ thể OCOP tiếp tục khẳng định giá trị sản phẩm, tìm kiếm cơ hội hợp tác và đưa tinh hoa ẩm thực đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước cũng như du khách quốc tế.