Việc lựa chọn cá tươi luôn là mối quan tâm của nhiều gia đình, đặc biệt khi phần lớn cá trên thị trường được bảo quản bằng đá lạnh thay vì còn bơi sống. Trong trường hợp này, chỉ nhìn bằng mắt thường rất khó nhận biết chất lượng thật của sản phẩm.

Theo kinh nghiệm của những người bán cá lâu năm, người tiêu dùng có thể áp dụng quy tắc "5 không" để sàng lọc những con cá đã để lâu, giảm chất lượng hoặc không còn đảm bảo độ tươi. Chỉ cần quan sát kỹ phần thân, bụng, mang, mùi và mắt cá, bạn sẽ dễ dàng đưa ra lựa chọn chính xác hơn. 

Tránh mua cá có bụng phình to hoặc hậu môn lồi bất thường

Bên cạnh phần thân, bụng cá cũng cung cấp nhiều thông tin về tình trạng của sản phẩm. Một con cá còn tươi thường có bụng phẳng, không bị trương lên, không rách hay rỉ dịch. Phần hậu môn có màu trắng, hơi thụt vào trong và không có dấu hiệu biến dạng.

Nếu quan sát thấy bụng cá căng phồng, hậu môn lồi ra ngoài hoặc đổi màu, người tiêu dùng nên cân nhắc vì đây có thể là dấu hiệu cá đã bắt đầu phân hủy.

Không mua cá có mang chuyển màu hoặc xuất hiện mùi nặng

Mang cá là vị trí được nhiều người bán khuyên nên kiểm tra đầu tiên.

Ở cá tươi, mang thường có màu đỏ hoặc đỏ hồng, bề mặt sạch và chỉ có mùi tanh đặc trưng của hải sản. Trong khi đó, nếu mang chuyển sang đỏ sẫm, xám hoặc xuất hiện nhiều nhớt, khả năng cao cá đã được bảo quản quá lâu.

Ngoài màu sắc, mùi phát ra từ mang cũng là yếu tố quan trọng. Nếu xuất hiện mùi hôi, hắc hoặc khó chịu, người mua nên bỏ qua thay vì cố chọn vì giá rẻ. Khi kiểm tra, cần thao tác nhẹ nhàng và đảm bảo vệ sinh để tránh ảnh hưởng đến hàng hóa.

Không chọn cá có thịt nhão, mất độ săn chắc

Độ đàn hồi của thịt cá là một trong những yếu tố phản ánh rõ nhất mức độ tươi ngon.

Thông thường, cá vừa đánh bắt hoặc còn mới sẽ có lớp nhớt tự nhiên phủ bên ngoài, vảy bám chặt vào thân, da nguyên vẹn và không xuất hiện các vết rách bất thường. Khi dùng tay ấn nhẹ lên mình cá, phần thịt sẽ nhanh chóng trở lại trạng thái ban đầu, cho thấy kết cấu còn săn chắc.

Ngược lại, nếu thân cá mềm, thịt dễ tách khỏi xương hoặc vị trí vừa ấn bị lõm lâu không phục hồi, rất có thể cá đã được bảo quản trong thời gian dài và chất lượng không còn đảm bảo.

Không chọn cá có mùi ôi hoặc mùi lạ

Mùi là dấu hiệu giúp nhận biết chất lượng cá khá nhanh chóng. Cá tươi luôn có mùi tanh tự nhiên, dễ chịu và không quá nồng. Trái lại, nếu cá có mùi chua, ôi, thối hoặc bất kỳ mùi bất thường nào khác, đó là dấu hiệu cho thấy quá trình phân hủy đã bắt đầu diễn ra.

Để đánh giá chính xác hơn, người mua nên ngửi cả phần thân, mang và bụng cá thay vì chỉ kiểm tra bề mặt bên ngoài.

Không mua cá có mắt đục, lõm hoặc mất độ trong

Mắt cá là bộ phận rất dễ quan sát ngay cả khi cá được xếp chồng lên nhau. Đối với cá còn tươi, mắt thường trong, sáng, nhãn cầu căng đầy và màng mắt rõ nét. Đây là dấu hiệu cho thấy cá mới được đánh bắt hoặc mới được bảo quản.

Ngược lại, nếu mắt cá chuyển sang màu đục, tối, nhãn cầu bị lõm hoặc mất độ căng, khả năng cao cá đã chết từ lâu và chất lượng không còn như ban đầu.

Theo kinh nghiệm của người bán cá, không nên đánh giá độ tươi của cá chỉ thông qua một yếu tố riêng lẻ. Một con cá đạt chất lượng cần đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí như thân săn chắc, bụng nguyên vẹn, mang đỏ tươi, mùi tanh tự nhiên và mắt trong sáng.

Việc dành thêm vài phút để kiểm tra kỹ trước khi mua không chỉ giúp lựa chọn được thực phẩm tươi ngon mà còn góp phần đảm bảo an toàn cho bữa ăn của cả gia đình.