Trong khi nhiều doanh nhân nổi tiếng của Trung Quốc gắn liền với các lĩnh vực bất động sản, công nghệ hay thương mại điện tử, Hứa Khai Hoa lại tạo dựng sự nghiệp từ một ngành ít được chú ý hơn: Tái chế pin và rác thải điện tử. Sau hơn 2 thập kỷ phát triển, doanh nghiệp do ông sáng lập hiện đạt doanh thu hàng chục tỷ nhân dân tệ mỗi năm và trở thành một trong những tên tuổi hàng đầu trong lĩnh vực kinh tế tuần hoàn.

Từ Giáo sư đại học đến nhà sáng lập doanh nghiệp tái chế

Trước khi bước vào thương trường, Hứa Khai Hoa là Giáo sư chuyên ngành vật liệu luyện kim tại Đại học Trung Nam (Trung Quốc). 

Năm 2000, trong thời gian tham gia chương trình trao đổi học thuật tại Nhật Bản, ông được tiếp xúc với các nghiên cứu về môi trường và tái chế tài nguyên. Đây cũng là thời điểm ông nhận ra mức độ nghiêm trọng của vấn đề rác thải điện tử. 

Theo các nghiên cứu mà ông tiếp cận khi đó, chỉ một viên pin điện thoại bị thải bỏ không đúng cách cũng có thể gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Trong khi đó, lượng thiết bị điện tử bị loại bỏ trên toàn cầu ngày càng tăng nhanh, kéo theo nguy cơ lãng phí khối lượng lớn tài nguyên quý hiếm. 

Từ đây, Hứa Khai Hoa nhìn thấy một cơ hội mà ít người chú ý: Nếu có thể thu hồi các kim loại giá trị từ các loại phế liệu như pin cũ và rác điện tử, ngành tái chế không chỉ mang lại lợi ích môi trường mà còn có tiềm năng trở thành một ngành công nghiệp quy mô lớn. 

Từ nhận định đó, Hứa Khai Hoa nhìn thấy tiềm năng phát triển của một ngành công nghiệp mới dựa trên việc thu hồi và tái sử dụng các vật liệu giá trị từ rác thải điện tử.

Năm 2001, ông quyết định rời công việc giảng dạy để đến Thâm Quyến khởi nghiệp. Công ty được đặt tên GEM, với định hướng phát triển các giải pháp tái chế nhằm biến chất thải thành nguồn tài nguyên phục vụ sản xuất.

Những năm đầu hoạt động, thách thức lớn nhất đối với GEM đến từ công nghệ xử lý pin đã qua sử dụng. Đây là  một quá trình phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các loại pin chứa nhiều kim loại như lithium, cobalt hay nickel. Nếu xử lý không đúng cách, chúng có thể gây cháy nổ hoặc tạo ra chất thải độc hại.

Thời điểm đó, phần lớn công nghệ tách chiết kim loại tiên tiến nằm trong tay các doanh nghiệp nước ngoài. Để tạo lợi thế cạnh tranh, Hứa Khai Hoa dành nguồn lực đáng kể cho nghiên cứu và phát triển.

Sau nhiều năm thử nghiệm, GEM đạt bước tiến quan trọng vào năm 2004 khi sản xuất thành công bột cobalt và nickel siêu mịn có độ tinh khiết cao, đáp ứng yêu cầu của ngành công nghiệp. Thành tựu này tạo nền tảng để doanh nghiệp từng bước xây dựng năng lực công nghệ riêng.

Đến nay, GEM đã sở hữu hơn 5.000 bằng sáng chế và tham gia xây dựng 18 tiêu chuẩn quốc gia trong lĩnh vực tái chế. Doanh nghiệp cũng phát triển các quy trình thu hồi kim loại với hiệu suất cao đối với nhiều nguyên liệu chiến lược phục vụ ngành năng lượng mới.

Có công nghệ trong tay chưa đồng nghĩa với việc chinh phục được thị trường. Trong giai đoạn đầu, nhiều khách hàng vẫn hoài nghi về chất lượng nguyên liệu được sản xuất từ nguồn phế liệu tái chế.

Để thuyết phục đối tác, GEM triển khai các chương trình dùng thử sản phẩm và chủ động tiếp cận khách hàng. Hứa Khai Hoa cũng trực tiếp tham gia nhiều cuộc gặp gỡ nhằm giới thiệu công nghệ và mô hình kinh doanh của doanh nghiệp.

Cơ hội lớn xuất hiện vào năm 2008 khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu khiến một nhà cung cấp bột nickel lớn của Canada phải dừng hoạt động. GEM nhanh chóng tham gia thay thế nguồn cung trên thị trường.

Sau khi vượt qua các tiêu chuẩn kiểm định khắt khe từ khách hàng quốc tế, doanh nghiệp bắt đầu mở rộng thị phần và trở thành đối tác của nhiều tập đoàn lớn. Đây được xem là cột mốc quan trọng giúp ngành vật liệu tái chế chứng minh khả năng đáp ứng các yêu cầu công nghiệp ở quy mô lớn.

Xây dựng "mỏ khoáng sản đô thị" từ rác thải điện tử

Bên cạnh hoạt động tái chế truyền thống, Hứa Khai Hoa sớm nhận ra tiềm năng của thị trường pin xe điện. Khi ngành năng lượng mới bắt đầu phát triển, ông dự báo lượng pin hết vòng đời sử dụng sẽ tăng mạnh trong tương lai.

Năm 2012, GEM mở rộng sang lĩnh vực vật liệu pin. Đến năm 2017, doanh nghiệp đưa vào vận hành dây chuyền tái chế pin động lực đầu tiên tại Trung Quốc. Thời điểm đó, thị trường xe điện vẫn đang trong giai đoạn phát triển, song chiến lược đón đầu xu hướng đã mang lại lợi thế đáng kể cho công ty.

Hiện GEM mạng lưới gồm 16 khu công nghiệp tuần hoàn tại Trung Quốc, Indonesia, Hàn Quốc và Nam Phi. Doanh nghiệp hợp tác với nhiều tập đoàn lớn trong ngành điện tử và pin như Samsung Electronics hay CATL, đồng thời xử lý hàng trăm nghìn tấn pin đã qua sử dụng cùng các loại rác thải điện tử mỗi năm.

Theo số liệu công bố, năm 2024 GEM đạt doanh thu khoảng 33,2 tỷ nhân dân tệ, tương đương hơn 129.000 tỷ đồng. Giá trị vốn hóa thị trường của doanh nghiệp cũng vượt mốc 30 tỷ nhân dân tệ.

Trong bối cảnh nhu cầu đối với các kim loại chiến lược như lithium, cobalt và nickel ngày càng tăng, tái chế pin được xem là một giải pháp giúp giảm phụ thuộc vào hoạt động khai thác tài nguyên truyền thống. Giới chuyên môn gọi nguồn nguyên liệu thu hồi từ thiết bị điện tử cũ là "mỏ khoáng sản đô thị" bởi chúng chứa hàm lượng kim loại quý không hề thua kém nhiều mỏ tự nhiên. Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mô hình này còn góp phần giảm áp lực khai thác khoáng sản và hạn chế ô nhiễm môi trường.