Giải phẫu bệnh là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán ung thư

Tại "Hội thảo tập huấn chuẩn châu Âu về giải phẫu bệnh tiết niệu 2026" diễn ra ở TPHCM ngày 20/6 do Bệnh viện Bình Dân phối hợp cùng Chi hội Giải phẫu bệnh Tiết niệu (ESUP) và Hội Tiết niệu – Thận học Việt Nam (VUNA) tổ chức, các chuyên gia đã nhấn mạnh vai trò then chốt của y học chính xác.

Mỗi năm, Bệnh viện Bình Dân tiếp nhận trên 30.000 lượt khám ngoại trú và thực hiện hơn 5.000 ca phẫu thuật chuyên khoa này. Riêng trong năm 2025, bệnh viện đã phân tích hơn 25.700 mẫu bệnh phẩm, trong đó có hơn 6.200 mẫu liên quan đến ung thư tiết niệu. Để đưa ra chiến lược điều trị phù hợp, giải phẫu bệnh được xem là cơ sở vững chắc nhằm phân loại bệnh học, đánh giá giai đoạn và định hướng liệu pháp sinh học phân tử cá thể hóa.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác chẩn đoán, PGS.TS Trần Vĩnh Hưng, Giám đốc Bệnh viện Bình Dân phát biểu: "Đằng sau mỗi tiêu bản còn là cơ hội bảo tồn cơ quan, bảo tồn chức năng và gìn giữ chất lượng sống cho người bệnh. Trong bối cảnh gánh nặng ung thư tiết niệu tiếp tục gia tăng, việc chuẩn hóa chẩn đoán giải phẫu bệnh theo các khuyến cáo quốc tế ngày càng được chú trọng, nhằm nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và tối ưu hóa điều trị cho người bệnh".

Tầm quan trọng của việc phát hiện sớm ung thư tuyến tiền liệt

Trong nhóm ung thư đường tiết niệu, ung thư tiền liệt tuyến đang chiếm tỷ lệ lớn và ghi nhận xu hướng tăng rõ rệt thời gian qua. Bệnh thường phát triển hướng ra phía ngoài tuyến tiền liệt, âm thầm tiến triển ở giai đoạn sớm và hiếm khi gây ra các triệu chứng rối loạn tiểu tiện (như tiểu khó, tiểu đêm) giống như bệnh phì đại lành tính.

Tuy nhiên, TS.BS Nguyễn Tế Kha, Trưởng khoa Phẫu thuật Ung bướu Tiết niệu, Bệnh viện Bình Dân cho biết: "Điều này không đồng nghĩa bệnh đang trẻ hóa hay gia tăng đột biến". Nguyên nhân chính đến từ sự phát triển của các phương tiện chẩn đoán, các chương trình tầm soát hiệu quả, cùng với ý thức chăm sóc sức khỏe của người dân và tuổi thọ gia tăng.

Hiện nay, khuyến cáo mới từ Hiệp hội Tiết niệu Mỹ và châu Âu cho thấy chỉ số PSA từ 4-10 ng/mL đã tiềm ẩn nguy cơ ung thư cao. Nhận định về thời điểm vàng trong điều trị, TS.BS Nguyễn Tế Kha nhấn mạnh: "Đây cũng là giai đoạn mà nhiều trường hợp vẫn còn ở mức độ sớm, khả năng điều trị khỏi rất cao nếu được phát hiện kịp thời". Đáng tiếc, thực tế tại Bệnh viện Bình Dân cho thấy có tới 80% bệnh nhân ung thư tiền liệt tuyến đến khám khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, phải trải qua các phương pháp điều trị tốn kém hàng trăm triệu đồng như phẫu thuật robot, hóa trị, xạ trị. Do đó, nam giới từ 50 tuổi (hoặc từ 40 tuổi nếu có tiền sử gia đình) cần chủ động tầm soát định kỳ.

Giải pháp dinh dưỡng chuyên biệt cho người bệnh ung thư

Bên cạnh chẩn đoán và phẫu thuật, vấn đề dinh dưỡng lâm sàng đóng vai trò cốt lõi trong việc phục hồi và kéo dài cơ hội sống còn cho bệnh nhân nặng. Nhận thức rõ điều này, ngày 20/6, Bệnh viện Quân y 175 đã chính thức ký kết hợp tác để thực hiện các nghiên cứu lâm sàng về sản phẩm dinh dưỡng dành riêng cho bệnh nhân ung thư và đái tháo đường.

Chia sẻ về thực trạng và định hướng nghiên cứu dinh dưỡng chuẩn quốc tế nhưng phù hợp với thể trạng người Việt, Thiếu tướng Trần Quốc Việt, Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 cho hay: "Bệnh nhân ung thư rất cần dinh dưỡng đúng, đủ, vừa phải. Hiện nay, chúng tôi vẫn phải tự nấu thức ăn cho bệnh nhân từ các bếp của bệnh viện, thông qua khoa Dinh dưỡng lâm sàng. Trong khi đó, các sản phẩm dịch truyền dinh dưỡng nhập từ nước ngoài về rất đắt. Nghiên cứu được triển khai sau khi có kết quả sẽ giúp bệnh viện định hướng các bệnh nhân cần dinh dưỡng cụ thể như thế nào, để đạt chuẩn của thế giới nhưng phải phù hợp với đặc điểm con người Việt Nam. Từ đó, phía đơn vị cùng nghiên cứu sẽ phát triển các sản phẩm dinh dưỡng cho bệnh nhân trên cơ sở khoa học".

Với sự kết hợp đồng bộ từ việc chuẩn hóa xét nghiệm giải phẫu bệnh học bằng trí tuệ nhân tạo (AI), đẩy mạnh tầm soát sớm, cho đến các nghiên cứu tiên phong về dinh dưỡng lâm sàng, y học Việt Nam đang mở ra nhiều hy vọng mới, không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu gánh nặng kinh tế cho hàng ngàn gia đình người bệnh.