Theo thông tin từ Sở GD&ĐT Hà Nội, năm học 2025-2026 dự kiến toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh hoàn thành chương trình trung học cơ sở (THCS). Trong kế hoạch phân luồng sau THCS, năm học 2026-2027, hệ thống các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn dự kiến tuyển khoảng 88.000 học sinh, bao gồm trường trung học phổ thông (THPT), trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Với quy mô này, khoảng 59.000-60.000 học sinh sẽ không có suất vào lớp 10 tại các trường THPT công lập, buộc phải lựa chọn các hướng học khác như trường tư thục hoặc cơ sở đào tạo nghề.

Áp lực lớn từ kỳ thi tuyển sinh lớp 10

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội từ nhiều năm nay luôn có mức độ cạnh tranh cao. Tỷ lệ học sinh lớp 9 được học tại các trường THPT công lập chỉ khoảng 65%, thấp hơn nhiều so với nhu cầu thực tế của phụ huynh và học sinh.

Bên cạnh áp lực từ quy mô tuyển sinh, yếu tố tâm lý cũng góp phần khiến cuộc cạnh tranh trở nên căng thẳng. Phần lớn phụ huynh mong muốn con theo học hệ THPT công lập để tiếp tục lộ trình thi đại học. Trong khi đó, chi phí học tại các trường tư thục khá cao, còn lựa chọn học nghề ở độ tuổi 15 vẫn chưa nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ nhiều gia đình.

Kỳ thi vào lớp 10 THPT không chuyên năm 2026 tại Hà Nội diễn ra trong 2 ngày 30 và 31/5. Thí sinh tham gia 3 bài thi độc lập gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ.

Môn Toán và Ngữ văn thi theo hình thức tự luận, thời gian làm bài 120 phút. Môn Ngoại ngữ thi trắc nghiệm trong 60 phút, thí sinh lựa chọn một trong các thứ tiếng: Anh, Pháp, Đức, Nhật hoặc Hàn. Bài thi được chấm bằng phần mềm máy tính.

Đề thi được xây dựng bám sát yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông 2018, nội dung chủ yếu thuộc chương trình lớp 9.

Một điểm mới trong tuyển sinh năm nay là điều kiện dự tuyển dựa trên nơi cư trú của học sinh, thay cho quy định về nơi thường trú trước đây. Hà Nội cũng bỏ quy định phân chia khu vực tuyển sinh; mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào các trường THPT công lập không chuyên. Mức điểm chênh lệch giữa các nguyện vọng được điều chỉnh giảm nhằm tăng khả năng trúng tuyển.

Hệ thống trường THPT tiếp tục chịu sức ép

Hiện Hà Nội có 124 trường THPT công lập, gồm 4 trường chuyên, 117 trường không chuyên và 3 trường tự chủ tài chính. Trong năm học 2026-2027, thành phố dự kiến thành lập 3 trường mới, gồm 2 trường công lập (THPT Việt Hùng tại xã Đông Anh và một trường tại ô đất A11 khu đô thị mới Cầu Giấy) cùng một trường THPT tư thục tại số 423 Minh Khai. Tuy nhiên, chỉ tiêu tuyển sinh của 2 trường công lập mới chưa được công bố.

Theo dự thảo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm đang được lấy ý kiến, để đáp ứng nhu cầu học tập trong giai đoạn 2031-2045, Hà Nội cần bổ sung 91 trường THPT. Tính chung toàn hệ thống giáo dục các cấp, thành phố dự kiến phải xây thêm 986 trường học, trong đó có 441 trường mầm non, 288 trường tiểu học, 166 trường THCS và 91 trường THPT.

Qua rà soát, 33 xã, phường đang thiếu trường học, cần được ưu tiên đầu tư trong thời gian tới, gồm: Cầu Giấy, Nghĩa Đô, Yên Hòa, Khương Đình, Thanh Xuân, Khương Liệt, Hoàng Mai, Vĩnh Hưng, Tương Mai, Định Công, Hoàng Liệt, Yên Sở, Lĩnh Nam, Long Biên, Bồ Đề, Việt Hưng, Phúc Lợi, Tây Hồ, Phú Thượng, Tây Tựu, Phú Diễn, Xuân Đỉnh, Đông Ngạc, Thượng Cát, Từ Liêm, Xuân Phương, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Hà Đông, Dương Nội, Yên Nghĩa, Phú Lương, Kiến Hưng.

Thành phố cho biết đã hoàn tất việc bố trí quỹ đất để xây dựng mới hệ thống trường phổ thông, trong đó cấp THPT dự kiến xây dựng thêm 140 trường trong các giai đoạn tới. Sở GD&ĐT đang phối hợp với chính quyền địa phương rà soát nhu cầu trường học theo địa giới hành chính mới, làm cơ sở đề xuất kế hoạch đầu tư.

Việc mở rộng mạng lưới trường học được kỳ vọng góp phần giảm áp lực tuyển sinh, tạo thêm lựa chọn học tập cho học sinh Thủ đô trong những năm tới.