Fenbi (Phấn Bút), doanh nghiệp đào tạo thi công chức đình đám Trung Quốc lại một lần nữa trở thành tâm điểm dư luận do một khoản lỗ đầu tư ngắn hạn bất thường.

Tuần trước, Fenbi đã công bố dự báo kết quả kinh doanh trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông (HKEX). Theo đó, tính đến ngày 30/6/2026, công ty này dự kiến đạt doanh thu không dưới 1,22 tỷ nhân dân tệ (hơn 4.747 tỷ đồng), giảm không quá 18,30% so với mức 1,492 tỷ nhân dân tệ (khoảng 5.805 tỷ đồng) cùng kỳ năm ngoái; lợi nhuận ròng chuyển từ lãi sang lỗ, với mức lỗ ròng dự kiến không quá 200 triệu tệ (hơn 778 tỷ đồng).

Báo cáo tiết lộ, trong khoảng thời gian từ 1/7 đến 7/7/2026, công ty Fenbi đã bán một số sản phẩm ETF (Quỹ hoán đổi danh mục) và chứng khoán niêm yết mua qua thị trường công khai, ghi nhận tổng khoản lỗ đầu tư khoảng 8,3 triệu USD (tương đương khoảng 56,38 triệu nhân dân tệ, tức hơn 218 tỷ đồng). Tính đến ngày 24/7/2026, trong số các tài sản ghi nhận theo giá trị hợp lý và thay đổi được tính vào lợi nhuận/lỗ trong kỳ, công ty luyện thi công chức nổi tiếng này vẫn nắm giữ chứng khoán niêm yết của 3 công ty đại chúng với tổng giá trị khoảng 8,5 triệu USD (khoảng 223 tỷ đồng).

Khoản lỗ đầu tư chứng khoán trị giá hơn 56 triệu nhân dân tệ này xảy ra ngay trước thời điểm người sáng lập kiêm cựu Giám đốc điều hành (CEO) của Fenbi - ông Trương Tiểu Long (Zhang Xiaolong) từ chức.

Sự việc càng trở nên nhạy cảm khi trước đó, ông từng tuyên bố trong một bài diễn thuyết công khai rằng “cá nhân mình đã đầu tư chứng khoán lãi 53 triệu nhân dân tệ (hơn 206 tỷ đồng)”, làm dấy lên những tranh luận gay gắt trên thị trường vốn và truyền thông về công tác quản lý dòng tiền và kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp niêm yết.

Đằng sau khoản lỗ đầu tư hơn 218 tỷ đồng

Khoản lỗ đầu tư khoảng 56,38 triệu nhân dân tệ (hơn 218 tỷ đồng) do Fenbi công bố rơi vào khoảng thời gian từ ngày 1/7 đến ngày 7/7/2026, ngay sau ngày công ty hoàn tất việc bán tháo ồ ạt để “cắt lỗ” đóng vị thế.

Ngày 8/7/2026, Fenbi chính thức phát thông báo thay đổi nhân sự trên HKEX. Ông Trương Tiểu Long từ nhiệm toàn bộ các chức vụ trong tập đoàn, bao gồm thành viên Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc điều hành (CEO) và không còn giữ bất kỳ vị trí quản lý nào tại công ty. Nhân sự thay thế vị trí của ông là Phó Chủ tịch Thịnh Hải Yến (Sheng Haiyan).

Một tháng trước đó, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm CEO của Fenbi Trương Tiểu Long cũng từng trở thành tâm điểm dư luận vì những phát ngôn công khai của mình.

Ngày 3/6, Trương Tiểu Long được mời đến Học viện Triết học thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc để tổ chức diễn thuyết về định hướng nghề nghiệp. Tại hội trường, ông bất ngờ thay đổi chủ đề, chia sẻ về trải nghiệm đầu tư cổ phiếu nhờ mô hình trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo ghi nhận tại sự kiện, ông tuyên bố trong tháng 5 năm 2026 đã đầu tư toàn bộ 800 triệu nhân dân tệ (gần 3.113 tỷ đồng) tiền mặt cá nhân vào thị trường chứng khoán, thu về khoản lãi trên sổ sách lên tới 53 triệu nhân dân tệ chỉ trong một tháng, đồng thời thừa nhận chia sẻ điều này là để “khoe sự giàu có”. Trong buổi nói chuyện, ông cũng khuyến khích sinh viên rằng “đầu tư cổ phiếu công nghệ và cổ phiếu Mỹ là hướng đi có tiềm năng nhất trong tương lai”.

Do khán giả tại hội trường phản ứng thờ ơ, ông Trương Tiểu Long sau đó đã mất kiểm soát cảm xúc và có những phát ngôn không chuẩn mực, sử dụng ngôn từ thô tục, gây xôn xao cộng đồng mạng. Ngày hôm sau, ông đã đăng thư xin lỗi có kèm chữ ký của mình trên trang Weibo chính thức của Fenbi, thừa nhận hành vi không đúng mực và tuyên bố nhận trách nhiệm. Tuy nhiên, sự việc vẫn không dừng lại ở đó.

Đến ngày 8/7, Fenbi chính thức công bố quyết định từ chức toàn bộ vị trí quản lý của ông Trương Tiểu Long.

Nhìn vào trục thời gian phân bổ dòng tiền và việc rút lui, thời điểm nguồn vốn trên tài khoản công ty Fenbi chảy vào tài khoản chứng khoán và ETF có độ biến động cao trên thị trường thứ cấp trùng khớp một cách đáng ngạc nhiên với khung thời gian CEO Trương Tiểu Long tuyên truyền về việc “cá nhân đầu tư cổ phiếu sinh lời”.

Dữ liệu báo cáo tài chính cho thấy, tính đến ngày 31/12/2025, số dư “tài sản tài chính ghi nhận theo giá trị hợp lý và thay đổi được tính vào lợi nhuận/lỗ trong kỳ” trên sổ sách của Fenbi là 132 triệu nhân dân tệ (gần 514 tỷ đồng). Thuyết minh báo cáo tài chính chỉ ra rằng tài sản này trước đây chủ yếu bao gồm các sản phẩm quản lý tài sản ngân hàng có rủi ro thấp. Cùng thời điểm, số dư tiền và các khoản tương đương tiền của công ty Fenbi là 869 triệu nhân dân tệ (hơn 3.381 tỷ đồng).

Đối với một doanh nghiệp có ngành nghề kinh doanh chính là đào tạo thi chứng chỉ nghề nghiệp, việc sử dụng nguồn tiền dự trữ vốn dùng cho vận hành hàng ngày hoặc phòng ngừa rủi ro để ném vào các quỹ ETF và cổ phiếu niêm yết trên thị trường công khai, rồi tạo ra khoản lỗ chiếm hơn 20% lợi nhuận ròng của năm trước chỉ trong vỏn vẹn 6 phiên giao dịch là điều bất thường. Thông báo chính thức của Fenbi đổ lỗi cho khoản lỗ này là do “thị trường chứng khoán toàn cầu biến động thất thường thời gian gần đây”.

Tuy nhiên, việc chuyển tiền từ các sản phẩm tài chính an toàn sang tài sản rủi ro cao, sau đó nhanh chóng cắt lỗ đã bộc lộ những điểm yếu trong quy trình phê duyệt vốn, ra quyết định đầu tư và cơ chế quản trị rủi ro của doanh nghiệp này.

Video giới thiệu về cổ phiếu Fenbi (2469.HK) – Đơn vị đào tạo nghề phi bằng cấp tại Trung Quốc vào năm 2023 - Nguồn clip: 輝立証券集團 Phillip Securities Group

Hoạt động kinh doanh cốt lõi lao dốc rõ rệt trong 3 năm qua

Bên cạnh khoản lỗ đầu tư chứng khoán, sự giảm tốc trong đà tăng trưởng kinh doanh cốt lõi của Fenbi cũng khiến thị trường vốn bắt đầu định giá lại giá trị lâu dài của doanh nghiệp này.

Trong 3 năm qua, kết quả kinh doanh của Fenbi sụt giảm thấy rõ. Năm 2023, Fenbi đạt doanh thu 3,021 tỷ nhân dân tệ, tăng 7,5% so với cùng kỳ; lợi nhuận ròng đã điều chỉnh đạt 445 triệu tệ. Công ty này đã tinh giản đội ngũ giảng viên toàn thời gian (giảm 18% xuống còn 3.225 người), nâng biên lợi nhuận gộp lên 52%, cải thiện hoạt động kinh doanh sau khi niêm yết.

Năm 2024, cuộc chiến giá cả và sự sụt giảm giá trị trung bình trên từng đơn hàng bắt đầu xuất hiện. Doanh thu cả năm của công ty giảm xuống còn 2,79 tỷ nhân dân tệ (giảm 7,6%), lợi nhuận ròng đã điều chỉnh giảm xuống 3,63 tỷ tệ. Đến năm 2025, doanh thu tiếp tục thu hẹp còn 2,677 tỷ nhân dân tệ (giảm 4,1%), lợi nhuận ròng đã điều chỉnh đạt 2,81 tỷ tệ (giảm 17,3%).

Sang nửa đầu năm 2026, đà suy giảm càng mở rộng. Dự báo cho thấy doanh thu 6 tháng đầu năm 2026 của Fenbi không dưới 1,22 tỷ nhân dân tệ, mức giảm so với cùng kỳ vượt quá 18,3%. Về lợi nhuận ròng, công ty này đã chuyển trực tiếp từ mức lãi 227 triệu nhân dân tệ của cùng kỳ năm 2025 sang mức lỗ không quá 200 triệu tệ; mức lỗ ròng đã điều chỉnh tối đa là 180 triệu nhân dân tệ.

Giải thích về việc kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026 chuyển sang thua lỗ, Fenbi đưa ra hai nguyên nhân trong bản công bố của mình: Một là số lượng chỉ tiêu tuyển dụng trong các kỳ thi công chức/viên chức giảm, dẫn đến doanh thu dịch vụ đào tạo thi tuyển giảm. Hai là công ty chủ động tối ưu hóa cơ cấu nhân sự, phát sinh một khoản chi phí trợ cấp nghỉ việc lớn cho nhân viên trong kỳ.

Việc số lượng chỉ tiêu tuyển dụng giảm đã làm lung lay quan điểm trước đây rằng nhu cầu luyện thi công chức luôn ổn định bất chấp biến động kinh tế. Dù số lượng thí sinh đăng ký dự thi vẫn ở mức cao, nhưng số lượng chỉ tiêu thực tế giảm đã làm giảm tỷ lệ tham gia đào tạo tổng thể và hiệu quả chuyển đổi của các lớp học thỏa thuận giá cao. Trong bối cảnh cạnh tranh ngành gay gắt, người học trở nên thận trọng hơn với các khóa học đắt tiền, gây áp lực trực tiếp lên khả năng tăng giá của trung tâm.

Để tìm kiếm động lực tăng trưởng thứ hai, Fenbi đã tăng cường đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ AI từ năm 2025. Báo cáo thường niên 2025 cho biết công ty này đã tái phân bổ 60,8 triệu đô la Hồng Kông (HKD) tiền chưa sử dụng từ đợt IPO sang cho R&D AI và xây dựng hạ tầng, đưa tổng chi phí R&D cả năm lên 245 triệu nhân dân tệ (tăng 10,6%). Công ty liên tiếp ra mắt gói luyện đề hệ thống AI giá 399 tệ (hơn 1,5 triệu đồng) cùng các công cụ trực tuyến liên quan.

Tuy nhiên, từ dữ liệu doanh thu nửa đầu năm 2026, các sản phẩm AI trực tuyến giá rẻ đã không thể lấp đầy khoảng trống doanh thu do sự sụt giảm của các khóa học trực tiếp truyền thống giá cao để lại. Đồng thời, mã nguồn mở và sự phổ cập hóa của công nghệ mô hình lớn (LLM) ở khía cạnh truyền tải kiến thức cũng làm giảm rào cản công nghệ của ngành này, cho phép các cơ sở nhỏ lẻ và giảng viên độc lập bắt kịp các công cụ tương tự với chi phí thấp, khiến Fenbi không thể tạo ra rào cản cạnh tranh độc quyền lâu dài.

Năng lực sinh lời của mảng kinh doanh cốt lõi đi xuống, cộng hưởng với sóng gió quản lý dòng tiền đã phản ánh trực tiếp lên giá cổ phiếu trên thị trường thứ cấp. Tháng 1 năm 2023, Fenbi niêm yết với giá phát hành 9,90 đô la đô la Hồng Kông/cổ phiếu, giá cổ phiếu từng chạm đỉnh 15,05 HKD/cổ phiếu vào tháng 2 năm 2023, tương ứng vốn hóa thị trường có thời điểm đạt 33,679 tỷ HKD.

Trong hơn 2 năm sau đó, giá cổ phiếu công ty bước vào chuỗi ngày sụt giảm kéo dài. Sau khi công bố bản dự báo kết quả kinh doanh và khoản lỗ đầu tư vào ngày 28/7/2026, cổ phiếu Fenbi đã bốc hơi 16,87% chỉ trong một ngày, đóng cửa ở mức 0,345 HKD/cổ phiếu. Trong phiên giao dịch ngày 29/7, giá cổ phiếu tiếp tục dò đáy kỷ lục ở mức 0,325 HKD/cổ phiếu. So với mức đỉnh, cổ phiếu của Fenbi đã giảm giá tổng cộng hơn 97%; vốn hóa thị trường cũng “bốc hơi”, chỉ còn khoảng 720 triệu HKD.