Tỷ phú Wang Xingxing (36 tuổi), nhà sáng lập Unitree Robotics, đang đứng trước cơ hội chứng kiến tài sản tăng mạnh khi công ty robot của ông chuẩn bị lên sàn với mức định giá khoảng 9 tỷ USD, bất chấp việc Mỹ siết hạn chế đối với robot sản xuất tại Trung Quốc.

Cổ phiếu Unitree đã tăng 629% trong phiên giao dịch đầu tiên trên sàn Thượng Hải, sau khi huy động được 6,1 tỷ nhân dân tệ (tương đương 904 triệu USD). Đây cũng là nhà sản xuất robot hình người đầu tiên trở thành công ty đại chúng tại Trung Quốc.

Unitree nổi tiếng với các robot hình người được sử dụng tại nhiều viện nghiên cứu ở Mỹ và robot chó cơ khí từng được Thủy quân lục chiến Mỹ thử nghiệm để phóng tên lửa.

Tuy nhiên, tháng 7, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã siết quy định đối với robot sản xuất ở nước ngoài vì lý do an ninh quốc gia. Unitree cảnh báo động thái này có thể ảnh hưởng đến doanh số tại Mỹ.

Dù vậy, nhà đầu tư vẫn đổ xô mua cổ phiếu Unitree trước thời điểm niêm yết. Lượng đăng ký mua từ nhà đầu tư cá nhân đã cao hơn 5.500 lần số cổ phiếu chào bán.

“Ngành robot hiện vẫn đang ở giai đoạn rủi ro cao và cần vốn đầu tư lớn”, Meng Shen, Giám đốc tại Chanson & Co, nhận định. Theo ông, nhà đầu tư vẫn đánh giá cao tầm nhìn và năng lực của Wang, tương tự trường hợp Elon Musk tại Tesla và SpaceX.

Với giá 150,80 NDT (22,35 USD)/cổ phiếu, Unitree được định giá khoảng 9 tỷ USD. Giá trị cổ phần Wang nắm giữ đã tăng khoảng 25% lên 2,7 tỷ USD. Ông cũng dự kiến phân phối khoảng 800 triệu USD cổ phần cho nhân viên trong những năm tới.

Từ kỹ sư drone đến gương mặt mới của ngành robot Trung Quốc

Wang thành lập Unitree ở tuổi 26, sau khi rời công việc tại nhà sản xuất drone DJI. Trước đó, nguyên mẫu robot bốn chân giá rẻ XDog do ông thiết kế khi học cao học bất ngờ lan truyền trên mạng và thu hút những người đầu tiên rót vốn vào dự án.

Ban đầu, Wang thường xuyên chia sẻ hoạt động của công ty trên mạng xã hội. Nhưng sau khi Chính phủ Trung Quốc đưa Unitree vào nhóm doanh nghiệp chủ lực trong chiến lược phát triển công nghệ, hình ảnh của ông cũng thay đổi.

Vài tuần sau màn trình diễn robot hình người của Unitree tại Gala mừng Xuân của CCTV, Wang xuất hiện bên cạnh Jack Ma và Pony Ma tại một hội nghị do Chủ tịch Tập Cận Bình chủ trì.

Truyền thông nhà nước sau đó ca ngợi Wang như một gương mặt mới của đổi mới sáng tạo Trung Quốc.

Unitree đạt lợi nhuận 278 triệu NDT năm ngoái, một kết quả đáng chú ý trong ngành robot vốn tiêu tốn nhiều tiền mặt. Nhưng công ty thừa nhận chưa đầu tư đủ vào các mô hình AI quy mô lớn và còn phụ thuộc đáng kể vào các cơ sở nghiên cứu học thuật để tạo doanh thu.

Để khắc phục điểm yếu này, Wang đã đạt thỏa thuận để DeepSeek đầu tư 140 triệu nhân dân tệ đổi lấy 2,3% cổ phần Unitree. DeepSeek sẽ cung cấp kiến trúc AI và năng lực tính toán để phát triển “bộ não” cho robot của công ty.

Theo công ty tư vấn IDC, quy định mới của FCC có thể khiến các doanh nghiệp Trung Quốc phải duy trì những mẫu robot đã được phép bán tại Mỹ bằng các nâng cấp nhỏ, thay vì đưa sản phẩm mới vào thị trường. Phía Bắc Kinh kế đó tuyên bố sẽ bảo vệ doanh nghiệp trước các hạn chế này.

Dù vậy,chuyên gia Paul Triolo tại DGA Group cho rằng robot Trung Quốc vẫn có lợi thế về hiệu năng, số lượng ứng dụng và khả năng kết hợp phần cứng với phần mềm.

“Các nhà sản xuất robot hình người của Mỹ, trong đó có Tesla và Figure, hiện dường như vẫn đứng sau đối thủ Trung Quốc”, ông nói.