Hành trình khổ luyện võ thuật từ năm 4 tuổi 

Thái Long Vân (1928-2015) sinh tại Tế Ninh, tỉnh Sơn Đông, được xem là một trong những đại võ sư tiêu biểu của võ thuật truyền thống Trung Quốc thế kỷ XX. Cha ông là Thái Quế Cần, nhân vật lừng danh đầu thế kỷ trước, từng hoạt động rộng khắp các vùng Tấn, Thiểm, Cam, Ninh và nhiều địa phương ở miền Nam Trung Quốc.

Năm 18 tuổi, Thái Quế Cần gia nhập tiêu cục Cẩm Nguyên tại Tô Châu, đảm nhận công việc hộ tống hàng hóa qua khu vực Tây Bắc vốn nổi tiếng phức tạp và đầy rẫy cướp bóc. Trong suốt thời gian hành nghề, ông chưa từng để xảy ra thất bại. 

Dù vóc người không quá cao lớn và ngoại hình bình thường, Thái Quế Cần vẫn khiến giới võ lâm nể phục nhờ những đòn đánh nhanh như chớp, mạnh như sấm sét. Danh tiếng của ông gắn liền với biệt danh “Quyền Ma”.

Là người con trai duy nhất trong gia đình, Thái Long Vân sớm được kỳ vọng kế thừa truyền thống võ học của cha. Từ năm 4 tuổi, ông đã bắt đầu luyện võ dưới sự chỉ dạy nghiêm khắc của Thái Quế Cần, tập trung rèn luyện các kỹ năng nền tảng về hông, chân và đùi.

Nhờ quá trình khổ luyện bền bỉ, đến năm 9 tuổi, Thái Long Vân đã thành thạo nhiều kỹ thuật khó như “Tam cước nghênh diện”, “Bát bộ liên hoàn”, “La Hán thập bát thủ”, “Thiếu Lâm phong ma côn”... Sau đó, ông đến Thượng Hải để tiếp tục học hỏi, bái nhiều cao nhân làm thầy và dần tinh thông các môn quyền nổi tiếng như Thiếu Lâm, Hình Ý và Bát Quái.

Năm 1943, giới quyền Anh phương Tây chính thức thách đấu với võ lâm Trung Hoa. Thái Quế Cần cùng võ sư nổi tiếng Vương Tử Bình đã tuyển chọn 8 võ sĩ ưu tú đại diện cho Trung Quốc tham gia thi đấu. Trong số đó, Thái Long Vân là người trẻ tuổi nhất sau khi đích thân thuyết phục cha mẹ cho phép góp mặt.

Theo kết quả bốc thăm, Thái Long Vân thi đấu ở lượt thứ hai. Khi ấy mới 15 tuổi, ông phải đối đầu với võ sĩ quyền Anh người Nga Masolov, đối thủ gần 30 tuổi, sở hữu thể hình cao lớn và vạm vỡ. Sự chênh lệch về tuổi tác lẫn vóc dáng khiến không ít khán giả lo lắng cho chàng thiếu niên đến từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, diễn biến trận đấu lại khiến nhiều người bất ngờ. Ngay khi tiếng chuông khai cuộc vang lên, Masolov lao tới tấn công dồn dập. Thái Long Vân bình tĩnh né tránh, quan sát đối thủ rồi bất ngờ phản công bằng quyền pháp Thiếu Lâm kết hợp với đòn “Tam cước nghênh diện” của Hoa Quyền.

Lối đánh linh hoạt, biến hóa giữa cương và nhu giúp ông liên tục chiếm ưu thế. Chỉ trong chưa đầy 5 phút, Masolov bị đánh ngã tới 13 lần. Đến cuối hiệp 3, khi võ sĩ người Nga tung ra cú đấm quyết định, Thái Long Vân nhanh chóng né tránh rồi tung cú đá trúng bụng đối thủ khiến Masolov gục xuống sàn đấu.

Trọng tài đếm đủ 10 giây nhưng Masolov không thể đứng dậy. Thái Long Vân giành chiến thắng tuyệt đối trong sự vỡ òa của khán giả. Dẫu vậy, phía đối thủ vẫn bày tỏ sự không phục khi cho rằng quyền Anh phương Tây không sử dụng đòn chân.

3 năm sau, vào năm 1946, Masolov tiếp tục gửi lời thách đấu. Lần này, ông cử võ sĩ người Mỹ Russell ra sân với yêu cầu chỉ được sử dụng tay. Tuy nhiên, bằng nền tảng Hoa Quyền và Thiếu Lâm ngày càng hoàn thiện, Thái Long Vân một lần nữa giành chiến thắng thuyết phục.

Là người Lý Tiểu Long đặc biệt ngưỡng mộ 

Theo tờ Văn Hối Báo, từng có người kể với Thái Long Vân rằng huyền thoại võ thuật Lý Tiểu Long rất ngưỡng mộ ông. Thậm chí, cuốn sách “Đào tạo cơ bản võ thuật” do ông biên soạn còn được Lý Tiểu Long đặt ngay đầu giường. 

Ban đầu, Thái Long Vân không dám nhắc tới chi tiết này vì lo ngại bị cho là khoe khoang. Chỉ đến khi đọc các bài nghiên cứu của những chuyên gia thuộc “Hội nghiên cứu Lý Tiểu Long”, ông mới tin đó là sự thật.

Theo các tài liệu được công bố, Lý Tiểu Long từng tìm mua nhiều đầu sách võ thuật xuất bản tại Trung Quốc đại lục, trong đó có 2 tác phẩm “Đào tạo cơ bản võ thuật” và “Hoa quyền” của Thái Long Vân. Ông nghiên cứu và luyện tập theo những hướng dẫn trong sách, đặc biệt chú trọng các bài tập về hông và chân. Những phương pháp này được cho là đã giúp Lý Tiểu Long phát triển khả năng sử dụng cước pháp linh hoạt và tự nhiên như sử dụng đôi tay.

Trong một bộ phim nổi tiếng, Lý Tiểu Long từng thực hiện động tác “Tam bất lạc địa tuyền phong cước”, gồm 3 cú đá liên hoàn trên không kết hợp với cước xoáy. Theo nhiều nhà nghiên cứu, kỹ thuật này được cải biên từ chiêu “Tam bất lạc địa” trong môn Hoa Quyền của Thái Long Vân.

Không chỉ chịu ảnh hưởng trong quá trình luyện tập, Lý Tiểu Long còn thể hiện dấu ấn từ Thái Long Vân trong cuốn sách của chính mình mang tên “Quyền pháp cơ bản Trung Quốc”. Trong tác phẩm này, nhiều hình minh họa được cho là đã được cải biên từ các tài liệu võ học của vị võ sư người Sơn Đông.

Tháng 6/2010, Thái Long Vân viết lời tựa cho bản tiếng Trung của cuốn “Con đường Kung Fu” do Lý Tiểu Long biên soạn. Trong lời tựa, ông chia sẻ: “Tôi và Lý Tiểu Long chưa từng gặp mặt nhưng nhờ sợi dây võ thuật, tôi và anh ấy có một mối duyên sâu sắc…”.

Dù chưa từng gặp nhau ngoài đời, Thái Long Vân và Lý Tiểu Long lại có một sự trùng hợp đặc biệt. Cả 2 đều sinh ngày 27/11, trong đó Thái Long Vân sinh năm 1928 còn Lý Tiểu Long sinh năm 1940. Họ đều cầm tinh con Rồng và chỉ cách nhau đúng một giáp.

Không chỉ nổi danh với tư cách một võ sư có nhiều đệ tử, Thái Long Vân còn được biết đến như một học giả uyên bác, yêu thích cổ cầm, thơ Đường, tiểu thuyết và lịch sử. Theo ông, võ thuật không đơn thuần là phương thức thi đấu mà còn là con đường tu dưỡng bản thân, thấm đẫm tinh thần “Phật, Đạo, Nho”. 

Với học vấn sâu rộng cùng nhân cách được nhiều người kính trọng, Thái Long Vân được xem là một trong những đại sư tiêu biểu của võ thuật hiện đại Trung Quốc và từng được tờ The Paper tôn vinh là “Nhất đại tông sư”.