Hành trình kỳ diệu và bước đột phá vi phẫu phức hợp

Sáng 29/7, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức công bố thực hiện thành công ca ghép dương vật từ người cho chết não.

Người bệnh là nam giới, 43 tuổi đã từng trải qua phẫu thuật cắt đoạn dương vật tại Trung tâm Nam học – Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Sau 4 năm điều trị, sức khỏe của người bệnh hoàn toàn ổn định.

Tuy nhiên, do phần dương vật còn lại rất ngắn, người bệnh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt tình dục, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và tâm lý. Mặc dù chức năng tiểu tiện vẫn được bảo tồn, người bệnh có nguyện vọng tha thiết được ghép dương vật nhằm phục hồi hình thái, chức năng và từng bước trở lại cuộc sống bình thường.

Sau khi được hội chẩn đa chuyên khoa và đánh giá đầy đủ về chuyên môn, miễn dịch, tâm lý cũng như các yếu tố đạo đức, người bệnh được xác định đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn để chỉ định ghép dương vật. Quyết định này được cân nhắc hết sức thận trọng, với mục tiêu phục hồi hình thái, chức năng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

PGS.TS Nguyễn Quang, Giám đốc Trung tâm Nam học, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức chia sẻ: Trong ca ghép này, chúng tôi tái lập các cấu trúc giải phẫu của dương vật, bao gồm niệu đạo, thể xốp và thể hang, đồng thời dưới kính hiển vi tiến hành khâu nối các động mạch, tĩnh mạch và dây thần kinh có kích thước rất nhỏ. Các kỹ thuật tái tạo và vi phẫu được phối hợp chặt chẽ trong suốt cuộc mổ, đòi hỏi độ chính xác rất cao nhằm bảo đảm sự sống của mảnh ghép và tạo điều kiện cho phục hồi chức năng.

PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình và Thẩm mỹ cho biết, các bác sĩ của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã có gần 20 năm kinh nghiệm trong phẫu thuật nối dương vật đứt rời do tai nạn, giúp nhiều người bệnh phục hồi gần như hoàn toàn chức năng.

Bên cạnh đó, bệnh viện cũng đã triển khai thường quy các kỹ thuật tạo hình dương vật cho người bệnh bị bỏng, dị tật bẩm sinh, không có dương vật hoặc cần tạo hình trong quá trình xác định giới tính. Những kinh nghiệm tích lũy trong lĩnh vực vi phẫu và tạo hình là nền tảng quan trọng để triển khai kỹ thuật ghép dương vật.

Ca phẫu thuật diễn ra hôm 27/7 kéo dài 6 giờ dưới sự tham gia của nhiều chuyên khoa như ghép tạng, nam học, vi phẫu, gây mê hồi sức, miễn dịch và giải phẫu bệnh. Y văn thế giới ghi nhận rất ít trường hợp tương tự, chỉ 5 ca công bố tính đến năm 2018. Ê-kíp phẫu thuật đã xây dựng quy trình chuyên môn kỹ lưỡng cho ca ghép này, dựa trên kinh nghiệm quốc tế.

Một điểm đặc biệt nữa là sự phối hợp của rất nhiều chuyên khoa. Từ khi có nguồn hiến phù hợp đến khi hoàn thành ca ghép, các chuyên gia về ghép tạng, nam học, vi phẫu, gây mê hồi sức, miễn dịch, xét nghiệm và điều dưỡng đã làm việc liên tục, phối hợp chặt chẽ như một thể thống nhất.

Dấu mốc lịch sử của y học Việt Nam và quá trình hồi phục của người bệnh

PGS.TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức chia sẻ: Theo các báo cáo trên y văn thế giới, đến nay mới có 5 ca ghép dương vật được công bố. Trong đó, ca gần đây nhất được công bố vào năm 2018.

Đây là ca ghép dương vật đầu tiên tại Việt Nam nên ê-kíp phải chuẩn bị rất kỹ về chuyên môn, xây dựng quy trình, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và phối hợp nhiều chuyên khoa như ghép tạng, nam học, vi phẫu, gây mê hồi sức, miễn dịch, giải phẫu bệnh. Ca ghép này đánh dấu bước phát triển mới của ngoại khoa Việt Nam, khẳng định năng lực làm chủ các kỹ thuật ghép mô phức hợp và thể hiện sự trưởng thành của hệ thống ghép tạng Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Ca ghép không chỉ mang ý nghĩa điều trị cho một người bệnh mà còn khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật ghép mô phức hợp của đội ngũ bác sĩ Việt Nam, mở ra cơ hội điều trị cho những bệnh nhân mất dương vật do ung thư, chấn thương hoặc tai nạn.

Đến thời điểm hiện tại, diễn biến sau ghép của người bệnh rất khả quan. Mảnh ghép được tưới máu tốt, màu sắc và nhiệt độ bình thường, không ghi nhận dấu hiệu hoại tử hay tắc mạch.

Các kết quả theo dõi lâm sàng và siêu âm Doppler đều cho thấy hệ thống mạch máu của mảnh ghép hoạt động ổn định. Người bệnh tỉnh táo, toàn trạng ổn định, các chỉ số sinh tồn trong giới hạn bình thường.

Vết mổ tiến triển tốt, chưa ghi nhận các biến chứng sớm đáng kể. Chức năng tiểu tiện được theo dõi chặt chẽ và người bệnh đang đáp ứng tốt với phác đồ điều trị chống thải ghép cũng như chăm sóc sau ghép.

Tuy nhiên, ghép dương vật là một dạng ghép mô phức hợp, nên ngoài việc mảnh ghép sống tốt trong giai đoạn đầu còn cần thời gian để đánh giá sự hồi phục của cảm giác, chức năng cương, sự liền của niệu đạo cũng như nguy cơ thải ghép trong trung và dài hạn.

Do vậy mặc dù những kết quả ban đầu rất đáng khích lệ, đội ngũ y bác sĩ sẽ tiếp tục theo dõi sát người bệnh trong thời gian tới trước khi có thể đánh giá đầy đủ hiệu quả lâu dài của ca ghép. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là mảnh ghép sống mà còn giúp người bệnh phục hồi tối đa chức năng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Thành công bước đầu của ca ghép là tiền đề quan trọng để Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiếp tục phát triển các kỹ thuật ghép mô phức hợp, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và mang lại cơ hội phục hồi cho những người bệnh có tổn thương đặc biệt mà trước đây chưa có giải pháp tối ưu.