Uống trà để khỏe hơn trong ngày Tết: Chuyên gia khuyến cáo điều gì?

Sống khỏe 15/02/2026 09:20

Trong những ngày Tết Nguyên đán cổ truyền, bên cạnh mâm cơm sum họp và những câu chuyện đầu xuân, chén trà nóng luôn hiện diện như một biểu tượng của sự chậm rãi, gắn kết và an yên. Uống trà không chỉ là một thói quen văn hóa lâu đời mà còn mang lại nhiều giá trị tích cực cho sức khỏe, nếu được sử dụng đúng cách và điều độ.

Những nguy cơ tiềm ẩn khi sử dụng trà thiếu khoa học

tra1_1771081076.jpg
Uống trà không chỉ là nét đẹp văn hóa, mà còn có nhiều lợi ích cho sức khỏe ngày Tết.

Bác sĩ Lê Nhất Duy, hiện công tác tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – Cơ sở 3, nhận định rằng trà chứa nhiều hợp chất polyphenol và flavonoid có tác dụng chống oxy hóa, tuy nhiên nếu sử dụng không đúng cách sẽ gây ra những tác động tiêu cực cho cơ thể. Một sai lầm phổ biến là uống trà quá đặc hoặc dùng quá nhiều trong ngày, khiến lượng caffeine tự nhiên trong trà gây hồi hộp, tim đập nhanh và mất ngủ. Ngoài ra, việc uống trà khi bụng đói còn khiến cơ thể bị kích thích tăng tiết acid dạ dày, dẫn đến cảm giác cồn cào hoặc đau thượng vị.

Theo bác sĩ Lê Nhất Duy, thói quen uống trà ngay sau bữa ăn giàu đạm cũng cần đặc biệt lưu ý, bởi điều này có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt và gây thiếu máu về lâu dài. Bên cạnh đó, việc uống trà quá nóng dễ làm tổn thương niêm mạc miệng và thực quản, làm tăng nguy cơ viêm mạn tính đường tiêu hóa trên, tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm. Ngoài những vấn đề kể trên, bác sĩ cũng cho biết việc uống trà vào buổi tối muộn hoặc dùng trà thay hoàn toàn nước lọc là những thói quen không tốt ch sức khỏe mà nhiều người vẫn duy trì.

Không chỉ vậy, các loại trà đóng gói sẵn có hương liệu và chất tạo vị tuy mang lại mùi thơm hấp dẫn nhưng thực tế lại không có lợi cho sức khỏe nếu sử dụng thường xuyên. Trong những ngày Tết, khi chế độ ăn thường nhiều dầu mỡ và đạm, việc lựa chọn loại trà phù hợp càng trở nên quan trọng để bảo vệ hệ tiêu hóa và sức khỏe tổng thể. Khi xuất hiện các triệu chứng như cồn cào dạ dày hoặc mất ngủ kéo dài, người dân nên chủ động giảm lượng trà hoặc tạm ngưng sử dụng để theo dõi phản ứng của cơ thể một cách sát sao.

Việc đặt yếu tố an toàn và điều độ lên hàng đầu sẽ giúp chén trà phát huy đúng giá trị, vừa làm ấm không khí ngày xuân vừa giữ cho tinh thần luôn thư thái. Bác sĩ Lê Nhất Duy khuyến cáo thêm rằng mỗi người chỉ nên uống một lượng trà vừa phải mỗi ngày và tránh dùng trà quá sát giờ đi ngủ để không ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Đồng thời, nên ưu tiên các loại trà thảo mộc tự nhiên, hương vị nhẹ, chứa ít hoặc không chứa caffeine để cơ thể thực sự được nghỉ ngơi sau một năm dài làm việc.

Việc thấu hiểu những phản ứng của cơ thể khi thưởng trà sẽ giúp mỗi người tự điều chỉnh thói quen sao cho phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân. Chén trà ngày đầu năm chỉ thực sự mang lại giá trị khi được thưởng thức trong sự tỉnh táo và hiểu biết rõ ràng về giới hạn của bản thân. Những lưu ý này đặc biệt quan trọng đối với người cao tuổi và những người nhạy cảm với các hoạt chất kích thích có trong lá trà tươi, nhằm đảm bảo một kỳ nghỉ lễ trọn vẹn và khỏe mạnh cho mọi thành viên trong gia đình.

Giải pháp thưởng trà khoa học giúp hạn chế rủi ro cho sức khỏe

gung_1771081297.webp
Ngoài trà xanh, có thể uống trà gừng cũng rất tốt cho tiêu hóa.

Theo y học, lá trà xanh chứa khoảng 20% tanin – hoạt chất có tác dụng làm săn da và sát khuẩn – cùng hàm lượng caffeine dao động từ 1,5 đến 5%. Khi sử dụng ở mức phù hợp, các thành phần này kết hợp với vitamin B1, B2 và vitamin C có thể giúp tăng sự tỉnh táo trong sinh hoạt hằng ngày. Ngoài ra, theanin và các hợp chất thơm tự nhiên trong trà có thể góp phần hỗ trợ thư giãn tinh thần, nhưng không nên xem đây là giải pháp điều trị căng thẳng hay mệt mỏi.

Caffeine kết hợp với tanin có thể giúp giảm cảm giác uể oải trong thời gian ngắn, tuy nhiên nếu lạm dụng sẽ gây tác dụng ngược đối với tim mạch và giấc ngủ. Các chất chống oxy hóa trong trà xanh được cho là có lợi trong việc hỗ trợ phòng ngừa bệnh tim mạch, song lợi ích này chỉ phát huy khi trà được sử dụng điều độ và đúng cách. Đặc biệt, y học hiện đại khuyến cáo không nên uống nước trà để qua đêm do các thành phần có lợi suy giảm, trong khi nguy cơ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa lại tăng lên.

Việc để trà qua đêm khiến hương vị và chất lượng trà giảm rõ rệt, đồng thời hàm lượng các hợp chất chống oxy hóa cũng bị suy giảm theo thời gian. Vì vậy, chỉ nên pha trà vừa đủ dùng trong ngày thay vì giữ lại nước trà từ hôm trước. Ngay cả các loại trà lạnh pha sẵn bảo quản trong tủ lạnh qua đêm cũng không được khuyến khích sử dụng.

Trong trường hợp cần bảo quản trà đen hoặc trà ô long, người dùng có thể cho trà vào chai thủy tinh đậy kín nắp nhưng thời gian sử dụng không nên vượt quá 24 giờ kể từ khi pha. Với các loại trà thảo dược, việc sử dụng đúng liều lượng là yếu tố then chốt để tránh kích ứng dạ dày và các tác dụng không mong muốn. Việc lạm dụng kéo dài một loại trà duy nhất cũng có thể làm giảm khả năng hấp thụ sắt của cơ thể do tác động của tanin.

Những người đang mắc bệnh hoặc đang sử dụng thuốc điều trị cần tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi dùng trà thảo dược để tránh tương tác thuốc. Ngay cả người khỏe mạnh cũng có thể gặp rủi ro nếu sử dụng nhiều loại trà thảo dược cùng lúc mà không hiểu rõ đặc tính. Trong những ngày Tết, để hỗ trợ tiêu hóa sau các bữa ăn nhiều đạm, người dân có thể lựa chọn trà gừng hoặc trà vỏ quýt với lượng vừa phải, xem đây như biện pháp hỗ trợ chứ không phải giải pháp thay thế cho chế độ sinh hoạt lành mạnh.

Bình An