Hành trình gây dựng thương hiệu từ đồi chè quê hương

Theo Báo Phú Thọ, những triền đồi tại Chí Tiên từ lâu đã trở thành nơi cây chè cắm rễ sâu vào đời sống của bao gia đình. Tại đây, mỗi luống chè ôm sát theo sườn đất, nối tiếp nhau tạo nên một bức tranh xanh ngút ngàn. Thế nhưng, giá trị thực sự của những búp chè không chỉ nằm ở sự ưu đãi của thổ nhưỡng, mà còn được quyết định qua hàng loạt công đoạn: Hái, hong, sao, vò, sấy, phân loại, đóng gói.

Công ty TNHH Chè Hoài Trung ra đời năm 2002 tại khu 9, xã Chí Tiên, huyện Thanh Ba (cũ). Thuở đầu, cơ sở chủ yếu làm chè đen, quy mô nhỏ, sản phẩm chưa nhiều, thị trường cũng hẹp, chế biến còn nặng tính thủ công. Hơn 20 năm sau, trên nền xưởng nhỏ ngày nào là nhà máy rộng khoảng 6.000m2, có khả năng chế biến hàng nghìn tấn chè thành phẩm mỗi năm. Vùng nguyên liệu liên kết đã vượt 100ha.

Chia sẻ về sự gắn kết này, bà Bùi Thị Mão, Giám đốc Công ty TNHH Chè Hoài Trung cho biết: “Người sành chè nhìn sắc nước trước khi đưa chén lên gần mũi, rồi mới nhấp một ngụm nhỏ. Vị chát lướt qua đầu lưỡi, vừa đủ để đánh thức vị giác; sau đó là dư vị ngọt sâu, lưu lại khá lâu. Với bà Mão, một chén trà ngon không chỉ nằm ở hương hay vị mà trong đó còn chứa đựng cả những yếu tố về thổ nhưỡng vùng đồi, tuổi cây, thời điểm hái và bàn tay người làm nghề”.

Sự kết nối giữa doanh nghiệp và người dân không dừng lại ở việc thu mua. Cán bộ kỹ thuật của công ty luôn theo sát người dân trong quá trình chăm sóc, thu hái, hướng dẫn các yêu cầu chất lượng ngay trên nương chè. Cách làm này buộc thói quen canh tác phải chặt chẽ hơn, nhưng đổi lại, người trồng bớt cảnh phấp phỏng theo giá thu mua của thương lái. Trong chuỗi liên kết đó, doanh nghiệp chủ động được nguồn nguyên liệu; nông dân có thị trường; sản phẩm có điều kiện giữ chất lượng từ gốc.

Nâng tầm giá trị chè Việt vươn ra thị trường quốc tế

Để khẳng định vị thế trên bản đồ trà quốc tế, Hoài Trung xác định không thể dựa mãi vào phương pháp thủ công. Bước ngoặt lớn nhất nằm ở việc mạnh dạn đầu tư công nghệ hiện đại, đặc biệt là hệ thống máy móc nhập khẩu từ Nhật Bản để chuẩn hóa quy trình. Điều này giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất về an toàn thực phẩm, quản lý chất lượng và vệ sinh môi trường như ISO 22000:2018 và VietGAP.

Điển hình cho bước tiến này là sản phẩm “Chè đinh cao cấp Hoài Trung”. Không dùng lá chè đã xòe rộng, dòng trà này chỉ sử dụng búp non vừa nhú, nhỏ, chắc, xoăn như chiếc đinh. Theo quy trình của công ty, khoảng 7-8kg búp tươi mới cho ra 1kg chè đinh khô. Con số ngắn gọn đó chứa cả buổi gù mình trên nương, những mẻ nguyên liệu bị loại nếu không đạt yêu cầu và sự khắt khe ngay từ cửa đầu tiên của nhà máy.

Tháng 5/2023, “Chè đinh cao cấp Hoài Trung” được công nhận tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp Quốc gia. Đây là dấu mốc cho thấy búp chè địa phương có thể bước vào phân khúc giá trị cao khi được sản xuất theo quy trình chặt chẽ và xây dựng được thương hiệu rõ ràng. Hiện nay, mỗi năm Hoài Trung xuất khẩu khoảng 1.000 tấn chè đen tới các thị trường Trung Đông, Trung Quốc; đồng thời cung cấp chè xanh cao cấp, chè túi lọc cho khách hàng trong và ngoài nước.

Về định hướng tương lai, bà Bùi Thị Mão chia sẻ: “Trong câu chuyện bà Mão kể bên ấm trà, mỗi gói chè còn mang một phần giá trị của quê nhà: Màu đất trung du, công người hái búp, sự nhạy nghề của người đứng máy. Sản phẩm đi xa đến đâu, tên Chí Tiên, Thanh Ba và Phú Thọ có thêm cơ hội được nhắc đến ở đó. Và phía trước vẫn là những việc khó, không thể làm vội. Vùng nguyên liệu cần tiếp tục đi theo hướng sản xuất sạch; công nghệ phải được cập nhật; truy xuất nguồn gốc phải rõ đến từng công đoạn; chế biến sâu và hoạt động xuất khẩu cần chuyên nghiệp hơn”.

Từ búp non vừa nhú trên đồi Chí Tiên, đến sản phẩm có mặt ngoài biên giới là quãng đường được đo bằng hơn 20 năm làm nghề, bằng hơn 100ha liên kết và bằng từng mẻ chè phải giữ đúng hương vị. Chè Đất Tổ đi xa, nhưng dấu đất, dấu người vẫn ở lại trong mỗi lần nước nóng chạm cánh chè. Ấm chè đã vơi, dưới đáy chén, sắc vàng còn đọng một lớp mỏng, hậu ngọt vẫn chưa tan.