Hai kỳ kiểm tra trong năm 2027
Theo kế hoạch mới được Hội đồng Y khoa Quốc gia thông tin tới các cơ sở đào tạo khối ngành sức khỏe, năm 2027 dự kiến tổ chức 2 kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh đối với các chức danh bác sĩ.

Cụ thể, kỳ kiểm tra thứ nhất dự kiến diễn ra vào tháng 3/2027, thời gian tiếp nhận hồ sơ dự kiến trong tháng 1. Kỳ kiểm tra thứ hai dự kiến tổ chức vào tháng 12/2027, với thời gian tiếp nhận hồ sơ dự kiến trong tháng 9.

Đối tượng kiểm tra gồm 4 chức danh: bác sĩ Y khoa, bác sĩ Y học cổ truyền, bác sĩ Răng - Hàm - Mặt và bác sĩ Y học dự phòng. Việc tổ chức 2 kỳ trong năm được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn về thời gian cho người đủ điều kiện tham dự, đồng thời đáp ứng yêu cầu triển khai cơ chế đánh giá năng lực theo lộ trình của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

Theo Hội đồng Y khoa Quốc gia, hình thức kiểm tra là trực tiếp trên máy tính hoặc máy tính bảng tại các địa điểm được công bố khi đăng ký dự kiểm tra. Nội dung câu hỏi được xây dựng dựa trên các lĩnh vực năng lực và danh mục những vấn đề chuyên môn thiết yếu.

Đáng chú ý, cấu trúc và ma trận đề kiểm tra được xây dựng riêng cho từng chức danh bác sĩ, trên cơ sở các quyết định của Hội đồng Y khoa Quốc gia. Cách tiếp cận này nhằm đánh giá năng lực phù hợp với đặc thù chuyên môn của từng nhóm người hành nghề, thay vì áp dụng một cấu trúc kiểm tra chung.

Các cơ sở đào tạo khối ngành sức khỏe được đề nghị thông tin, tuyên truyền và phổ biến kế hoạch đến người học cũng như những người dự kiến tham dự kỳ kiểm tra năm 2027. Những thông tin liên quan đến lịch kiểm tra, điều kiện tham dự và các nội dung chuyên môn sẽ tiếp tục được cập nhật trên cổng thông tin điện tử của Hội đồng Y khoa Quốc gia.

Hoàn thiện ngân hàng câu hỏi, chuẩn đầu ra
Để chuẩn bị cho việc triển khai cơ chế đánh giá năng lực trên phạm vi quốc gia, các tiểu ban chuyên môn thuộc Hội đồng Y khoa Quốc gia đang từng bước hoàn thiện cấu trúc đề, danh mục vấn đề chuyên môn thiết yếu và ngân hàng câu hỏi.

Đối với Tiểu ban Y khoa, đơn vị này đã phối hợp với 29 cơ sở đào tạo tổ chức kỳ thử nghiệm cấu trúc đề kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh đối với bác sĩ Y khoa.

Sau kỳ thử nghiệm, Tiểu ban Y khoa tiếp tục tổ chức hội thảo phân tích câu hỏi và xác định chuẩn đạt của kỳ thử nghiệm. Đồng thời, tiểu ban đang hoàn thiện bản đặc tả chi tiết chuẩn đầu ra của danh mục các vấn đề chuyên môn thiết yếu để trình Ban và Hội đồng Y khoa Quốc gia xem xét, thông qua.

Với Tiểu ban Răng - Hàm - Mặt, bản đặc tả chi tiết chuẩn đầu ra của danh mục vấn đề chuyên môn thiết yếu đã được xây dựng và gửi xin ý kiến Hội Răng - Hàm - Mặt Việt Nam.

Trong khi đó, Tiểu ban Y học cổ truyền đang hoàn thiện bản đặc tả chi tiết chuẩn đầu ra của danh mục vấn đề chuyên môn thiết yếu để trình Ban và Hội đồng thông qua.

Đối với Tiểu ban Y học dự phòng, Hội đồng đã trình để ban hành quyết định về hình thức câu hỏi, miền năng lực, danh mục vấn đề chuyên môn thiết yếu và cấu trúc ma trận đề kiểm tra. Tiểu ban cũng đã tổ chức tập huấn chuyên gia biên soạn câu hỏi theo hình thức trắc nghiệm nhiều lựa chọn và xây dựng 150 câu hỏi sơ thảo.

Theo kế hoạch, Tiểu ban Y học dự phòng sẽ thử nghiệm cấu trúc đề vào tuần cuối tháng 9/2026, tiến hành đánh giá, phân tích cấu trúc đề vào đầu tháng 10/2026, qua đó chuẩn bị ngân hàng đề chính thức cho kỳ kiểm tra lần thứ nhất vào đầu năm 2027.

Công tác chuẩn bị được triển khai trong bối cảnh Hội đồng Y khoa Quốc gia và các đơn vị liên quan đang khẩn trương hoàn thiện điều kiện tổ chức kỳ kiểm tra đầu tiên. Bộ Y tế cũng yêu cầu bảo đảm các yêu cầu về nhân lực, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin và địa điểm kiểm tra nhằm hướng tới một kỳ kiểm tra khách quan, công bằng, minh bạch và an toàn.

Thay đổi phương thức cấp giấy phép hành nghề
Việc tổ chức kiểm tra đánh giá năng lực đối với bác sĩ từ năm 2027 xuất phát từ quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023. Theo lộ trình, Hội đồng Y khoa Quốc gia thực hiện nhiệm vụ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề từ ngày 1/1/2027 đối với chức danh bác sĩ; từ ngày 1/1/2028 đối với y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh; và từ ngày 1/1/2029 đối với kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện và tâm lý lâm sàng.

Luật Khám bệnh, chữa bệnh quy định việc kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề trước khi đề nghị cấp giấy phép áp dụng đối với các chức danh gồm bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu viên ngoại viện và tâm lý lâm sàng. Người dự kiểm tra phải đáp ứng các điều kiện theo quy định, trong đó có yêu cầu về văn bằng phù hợp và hoàn thành thời gian thực hành khám bệnh, chữa bệnh.

Theo quy định hướng dẫn, thời gian thực hành đối với bác sĩ đã được rút ngắn từ 18 tháng xuống còn 12 tháng. Sau khi hoàn thành các yêu cầu về đào tạo và thực hành, người đề nghị cấp giấy phép hành nghề thuộc diện áp dụng phải tiếp tục đáp ứng yêu cầu kiểm tra, đánh giá năng lực theo quy định.

Điểm đáng chú ý của chính sách mới là phương thức quản lý người hành nghề được chuyển từ việc chủ yếu xem xét điều kiện hồ sơ sang cơ chế đánh giá năng lực trước khi cấp giấy phép hành nghề. Đây là thay đổi có ý nghĩa đối với cả cơ sở đào tạo, người học và hệ thống khám bệnh, chữa bệnh, khi năng lực chuyên môn trở thành một tiêu chí được kiểm chứng ở cấp quốc gia.

Đối với các chứng chỉ hành nghề đã được cấp trước ngày 1/1/2024, pháp luật quy định được chuyển đổi sang giấy phép hành nghề và thực hiện gia hạn định kỳ 5 năm một lần kể từ ngày chuyển đổi. Giấy phép hành nghề cũng có thời hạn 5 năm, trong đó cập nhật kiến thức y khoa là một trong những điều kiện để thực hiện gia hạn.

Như vậy, từ năm 2027, bác sĩ là nhóm chức danh đầu tiên bước vào lộ trình kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề do Hội đồng Y khoa Quốc gia chủ trì. Việc triển khai 2 kỳ kiểm tra trong năm 2027 cùng quá trình xây dựng ngân hàng câu hỏi, chuẩn đầu ra và thử nghiệm cấu trúc đề cho thấy cơ chế mới đang được chuẩn bị theo hướng từng bước chuẩn hóa công cụ đánh giá trước khi áp dụng trên diện rộng.

Về lâu dài, yêu cầu kiểm tra năng lực trước cấp giấy phép, kết hợp với nghĩa vụ cập nhật kiến thức y khoa trong quá trình hành nghề, sẽ đặt trọng tâm quản lý vào năng lực thực tế và khả năng duy trì chuẩn chuyên môn, thay vì chỉ dựa trên bằng cấp và hồ sơ hành chính.