Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội dự kiến chính thức triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực trung tâm Hoàn Kiếm. Đây được xem là bước đi khởi đầu trong lộ trình kiểm soát khí thải giao thông, đồng thời cải thiện chất lượng không khí tại đô thị.

Phạm vi thí điểm ban đầu được xác định tương đối gọn, chủ yếu kế thừa không gian phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm và mở rộng sang một số khu vực lân cận. Trong khu vực này, các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch như xe máy chạy xăng, ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải sẽ bị hạn chế lưu thông theo khung giờ hoặc theo từng tuyến đường cụ thể.

Đáng chú ý, một số biện pháp mạnh cũng được đưa ra, trong đó có việc cấm xe tải trên 3.500kg sử dụng nhiên liệu hóa thạch đi vào vùng phát thải thấp; đồng thời hạn chế xe máy, đặc biệt là các phương tiện hoạt động kinh doanh qua ứng dụng, tùy theo từng thời điểm. Thành phố cũng định hướng không khuyến khích gia tăng phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, tiến tới kiểm soát chặt chẽ việc đăng ký mới.

Chính sách này được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết của HĐND TP. Hà Nội, nhằm cụ thể hóa các yêu cầu cấp bách về kiểm soát ô nhiễm không khí theo chỉ đạo của Chính phủ. Trong đó, giao thông được xác định là một trong những nguồn phát thải lớn tại khu vực đô thị, cần ưu tiên kiểm soát.

Sau giai đoạn thí điểm, Hà Nội dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ quận Hoàn Kiếm, trước khi lan sang các khu vực khác. Trong vòng 3-5 năm tới, thành phố đặt mục tiêu mở rộng phạm vi đến Vành đai 1, xa hơn là Vành đai 2. Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, đây là mục tiêu đầy tham vọng, đòi hỏi nguồn lực lớn cũng như sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng và chính sách.

Song song với việc “siết” các phương tiện gây ô nhiễm, Hà Nội cũng thúc đẩy chuyển đổi sang giao thông xanh. Thành phố đang nghiên cứu các chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chuyển sang sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường, đồng thời xây dựng hệ thống giám sát dựa trên công nghệ số nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Theo UBND TP. Hà Nội, việc chuyển sang áp dụng phương án cấm xe theo khung giờ, thay vì cấm toàn thời gian, được đưa ra sau quá trình lấy ý kiến các sở, ngành và cơ sở. Thực tế cho thấy cần giãn lộ trình triển khai để phù hợp với điều kiện hạ tầng, an sinh xã hội cũng như thói quen đi lại của người dân. Thành phố xác định xây dựng vùng phát thải thấp là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm giảm ô nhiễm không khí.

Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2016-2020 cho thấy nồng độ bụi PM2.5 tại Hà Nội cao gần gấp đôi quy chuẩn quốc gia, trong khi bụi PM10 vượt từ 1,3-1,6 lần. Giao thông được xác định là nguồn phát thải lớn nhất, chiếm khoảng 58-74% tùy thời điểm, trong đó xe máy là tác nhân chính.

Hiện toàn thành phố có hơn 8 triệu phương tiện, bao gồm khoảng 1,1 triệu ô tô và 6,9 triệu xe máy, cùng với khoảng 1,2 triệu phương tiện từ các tỉnh, thành khác lưu thông mỗi ngày. Hà Nội cũng đưa ra các tiêu chí xác định vùng phát thải thấp dựa trên mức độ ưu tiên bảo vệ môi trường, tình trạng ùn tắc giao thông và dữ liệu quan trắc chất lượng không khí trong năm gần nhất.