Mạnh tay xử phạt thông tin sai sự thật và trách nhiệm quản trị viên

Theo quy định mới, các hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân sẽ đối mặt với mức phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng. Đối với những hành vi gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt có thể lên tới 30 - 50 triệu đồng.

Bên cạnh đó, Nghị định 174 cũng siết chặt trách nhiệm của chủ tài khoản, chủ kênh nội dung, chủ trang cộng đồng và người quản trị nhóm. Những người này không được phép buông lỏng quản lý; nếu không thực hiện ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm pháp luật hoặc thông tin ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đặc biệt là trẻ em khi có yêu cầu của cơ quan chức năng, sẽ bị xử phạt từ 20 - 30 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, cá nhân hoặc tổ chức vi phạm còn có thể bị buộc khóa tài khoản, trang, nhóm hoặc kênh nội dung.

Chia sẻ tác phẩm báo chí thế nào để tránh vi phạm bản quyền

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 174 là quy định về bảo vệ quyền tác giả đối với sản phẩm báo chí. Cụ thể, người dùng cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ sẽ bị phạt từ 20 - 30 triệu đồng.

Luật sư Lê Quang Vinh, công ty Luật Bross & Partners, nhấn mạnh rằng pháp luật Việt Nam từ lâu đã thừa nhận tác phẩm báo chí là đối tượng được bảo hộ quyền tác giả. Quyền này phát sinh từ khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phụ thuộc vào việc đăng ký. Ông cho rằng: "Trích dẫn hợp lý là ngoại lệ cần thiết, nhưng không phải cái cớ để lấy lại phần cốt lõi của bài báo, đăng gần như nguyên văn, làm người đọc không cần truy cập nguồn gốc hoặc dùng nội dung của tòa soạn khác để kiếm tiền".

Nội dung báo chí đang trở thành "nguyên liệu đầu vào" miễn phí cho nhiều mô hình kinh doanh nội dung số. Luật sư Vinh lưu ý rằng, nếu việc sử dụng lại nội dung làm thay thế nhu cầu đọc bài gốc, làm mất lượng truy cập hoặc gây thiệt hại bất hợp lý cho chủ thể quyền thì "không thể chỉ dựa vào việc ghi nguồn để biện minh".

Hướng dẫn xác định vi phạm từ cơ quan quản lý

Để làm rõ cách thức chia sẻ nội dung đúng quy định, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), đã đưa ra những nguyên tắc cụ thể. Theo ông, người dùng chỉ chia sẻ đường link (link) bài báo trên Facebook, đăng link kèm bình luận cá nhân, gửi link vào nhóm chat hay sử dụng nút chia sẻ tích hợp trên các trang báo thì hoàn toàn không vi phạm bản quyền.

Ngược lại, nếu người dùng chia sẻ đường link nhưng kèm theo một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo khi chưa được sự đồng ý thì có thể bị xem là vi phạm. Đối với trường hợp lấy thông tin từ một bài báo rồi viết lại bằng câu chữ khác, Cục trưởng nhận định cần xem xét cụ thể. Nếu đó là thông tin gốc do một cơ quan báo chí tự khai thác, việc sử dụng lại vẫn có thể bị xem là vi phạm bản quyền. Ngược lại, với những thông tin phổ biến như thời tiết hoặc tai nạn giao thông, việc viết lại có thể không bị coi là vi phạm.

Tuy nhiên, ông Lê Quang Tự Do nhấn mạnh: "Bất kể chúng ta sử dụng vào mục đích phi thương mại hay thương mại đều cần được sự cho phép của người chủ sở hữu quyền đó". Trong từng trường hợp cụ thể, cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào các quy định để đối chiếu, thẩm định và đánh giá mức độ vi phạm.