Chiều 12-8, tiếp tục chương trình kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng phân cấp, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm và ứng dụng công nghệ trong quản lý nhà nước.

Đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính

Đại biểu Lê Minh Nam (Đoàn Cần Thơ) đề nghị tiếp tục rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh ngay trong quá trình hoàn thiện dự án Luật.

Theo đại biểu, việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, số hóa và kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý đang ngày càng được đẩy mạnh. Đây là điều kiện thuận lợi để tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục không còn cần thiết.

Đặc biệt, với những thủ tục mà cơ quan nhà nước đã có dữ liệu hoặc có thể khai thác dữ liệu liên thông để xác thực, kiểm tra, cần chuyển từ việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp giấy tờ sang cơ chế cơ quan nhà nước chủ động khai thác thông tin.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý việc cắt giảm thủ tục hành chính phải đi cùng đánh giá rủi ro và xây dựng biện pháp kiểm soát thay thế. Việc này nhằm tránh tạo khoảng trống pháp lý hoặc làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước.

Tăng hậu kiểm trong lĩnh vực nông nghiệp

Góp ý về các quy định liên quan đến Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, đại biểu Lê Công Đỉnh (Đoàn Long An) đề nghị quy định rõ hơn về công tác hậu kiểm bằng công nghệ, đồng thời xác định nguồn lực để triển khai.

Theo đại biểu, việc ứng dụng công nghệ trong hậu kiểm sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm an toàn môi trường, sức khỏe con người và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

Đây cũng là yếu tố quan trọng để duy trì uy tín của nông sản Việt Nam tại thị trường trong nước và quốc tế.

Đại biểu đồng tình với chủ trương phân quyền kiểm tra nhà nước về chất lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu cho địa phương. Việc này có thể giúp tăng tính chủ động, rút ngắn thời gian thông quan và hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu nông sản.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần có quy định, hướng dẫn thủ tục hành chính thống nhất trên toàn quốc. Qua đó bảo đảm các địa phương thực hiện đồng bộ, minh bạch và công bằng.

Quản lý chăn nuôi theo dữ liệu cung cầu

Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đồng Nai) cho rằng dự thảo Luật đã thể hiện rõ định hướng cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp và từng bước chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Theo đại biểu, phương thức quản lý cũng cần chuyển từ quản lý bằng công cụ hành chính sang quản lý dựa trên tiêu chuẩn và trách nhiệm của doanh nghiệp.

Từ thực tiễn ngành chăn nuôi, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc quản lý, điều tiết năng lực sản xuất dựa trên dữ liệu dự báo và cân đối cung cầu.

Theo đề xuất, việc điều tiết có thể được thực hiện theo ba cấp độ.

Ở trạng thái bình thường, cơ quan quản lý theo dõi, dự báo và công khai dữ liệu để thị trường tự điều chỉnh. Khi cung cầu vượt ngưỡng cảnh báo, có thể áp dụng biện pháp kiểm soát việc tăng công suất, mở rộng hoặc xây dựng cơ sở chăn nuôi quy mô lớn, đồng thời điều chỉnh quy mô đàn.

Trong trường hợp mất cân đối nghiêm trọng, có thể áp dụng các chỉ tiêu hoặc tạm dừng có thời hạn theo phạm vi, điều kiện được pháp luật quy định rõ.

Cần kết nối dữ liệu vận hành liên hồ

Một vấn đề khác được các đại biểu quan tâm là quản lý, vận hành hệ thống hồ chứa theo dữ liệu “thời gian thực”. 

Đại biểu Trần Mạnh Huy (Đoàn Đà Nẵng) đề nghị luật hóa ba nguyên tắc gồm dữ liệu “thời gian thực”; kết nối dữ liệu để phục vụ dự báo tác động đến khu vực hạ du; đồng thời xác định trách nhiệm chia sẻ và truy vết thông tin.

Theo đại biểu, quy định trong dự thảo Luật có thể tạo nền tảng cho việc quản trị, vận hành liên hồ theo “thời gian thực” ở quy mô quốc gia.

Dữ liệu vận hành không nên chỉ được quản lý riêng tại từng hồ mà cần kết nối kịp thời với hệ thống dự báo, cảnh báo sớm và phòng, chống thiên tai. Khi dữ liệu được cập nhật và chia sẻ đồng bộ, cơ quan quản lý sẽ có thêm cơ sở để đưa ra quyết định phù hợp với diễn biến thực tế.

Cùng quan tâm đến nội dung này, đại biểu Lý Thị Lan (Đoàn Tuyên Quang) đề nghị làm rõ cơ chế điều phối, vận hành theo “thời gian thực”, nhất là đối với các hồ thuộc thẩm quyền quản lý khác nhau.

Theo đại biểu, hiện các hồ đã có quy định về quan trắc lượng mưa, mực nước, lưu lượng nước đến hồ, lưu lượng xả và dự báo. Trong một số trường hợp, dữ liệu được cập nhật với tần suất ngắn.

Vì vậy, vấn đề quan trọng không chỉ nằm ở việc có đủ dữ liệu mà còn ở khả năng kết nối, tổng hợp và sử dụng dữ liệu một cách kịp thời để điều phối toàn hệ thống.

Điều phối liên hồ theo dữ liệu đồng bộ

Đại biểu Lý Thị Lan đề nghị dữ liệu vận hành của các hồ trong cùng lưu vực phải được kết nối, cập nhật đồng bộ, không phân biệt hồ thuộc thẩm quyền quản lý của Trung ương hay địa phương.

Dự thảo Luật cần bổ sung nguyên tắc bảo đảm kết nối và cập nhật đồng bộ dữ liệu của các hồ chứa trong cùng lưu vực. Việc điều phối vận hành cần dựa trên đánh giá tổng thể diễn biến dòng chảy cũng như tác động đối với khu vực thượng lưu và hạ lưu.

Đồng thời, cần xác định rõ trách nhiệm của cơ quan điều hành, đơn vị quản lý, vận hành hồ chứa và địa phương liên quan khi phát sinh yêu cầu điều chỉnh vận hành giữa các hồ thuộc những cơ quan quản lý khác nhau.

Các nội dung về yêu cầu kỹ thuật, tần suất cập nhật, chuẩn dữ liệu, phương thức kết nối và quy trình vận hành cụ thể có thể giao Chính phủ quy định.

Những đề xuất tại phiên thảo luận cho thấy yêu cầu cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường không chỉ dừng ở việc cắt giảm giấy tờ. Việc xây dựng hệ thống quản lý dựa trên dữ liệu, tăng hậu kiểm và kết nối thông tin giữa các cơ quan được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.