Ông lớn Trung Quốc bất ngờ từ chối mua dầu Iran, muốn tự khai thác kho dự trữ trong nước
Nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới Sinopec cho biết không có kế hoạch mua dầu Iran dù Mỹ tạm nới lỏng một số lệnh trừng phạt, đồng thời đang tìm cách tiếp cận kho dự trữ dầu chiến lược của Trung Quốc để ứng phó gián đoạn nguồn cung.
Sinopec, tập đoàn lọc dầu nhà nước lớn nhất Trung Quốc, cho biết không có ý định mua dầu thô từ Iran, đồng thời đang thúc đẩy xin phép sử dụng nguồn dự trữ dầu của chính phủ để đảm bảo nguồn cung trong bối cảnh thị trường biến động. Phát biểu tại buổi họp công bố kết quả kinh doanh hôm 23/3, Chủ tịch Sinopec Zhao Dong cho biết công ty đưa ra quyết định này chỉ vài ngày sau khi Mỹ ban hành miễn trừ trừng phạt đối với một số lô dầu Iran.
Sinopec là nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới và thường nhập khoảng một nửa nhu cầu dầu thô từ Trung Đông, khiến tập đoàn đặc biệt dễ bị tác động khi nguồn cung khu vực bị gián đoạn. Tình hình càng trở nên căng thẳng khi eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang.
Theo ông Zhao Dong, các gián đoạn nguồn cung đã buộc Sinopec cắt giảm khoảng 5% công suất vận hành nhà máy lọc dầu trong tháng này. Trong tháng 4 và tháng 5, tập đoàn sẽ linh hoạt điều chỉnh sản lượng, đồng thời nỗ lực tăng hiệu suất lọc dầu nhằm đảm bảo nguồn cung trong nước.
Để bù đắp nguồn thiếu hụt, Sinopec đang mua dầu từ Saudi Arabia tại cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Lượng dầu nhập từ Yanbu được cho là nhiều hơn đáng kể so với các đối thủ cạnh tranh, theo ông Zhao. Ngoài ra, công ty cũng đang tìm kiếm thêm nguồn cung từ các khu vực ngoài Trung Đông nhằm giảm phụ thuộc vào khu vực này.
Động thái của Sinopec diễn ra sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ban hành miễn trừ trừng phạt kéo dài 30 ngày đối với các lô dầu Iran đã ở trên biển. Biện pháp này được kỳ vọng giúp đưa khoảng 140 triệu thùng dầu ra thị trường toàn cầu, qua đó giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung.
Tuy nhiên, theo Sinopec, việc mua các lô dầu này không hề đơn giản. Các rào cản chính gồm khó khăn trong thanh toán do các lệnh trừng phạt tài chính đối với Iran vẫn còn hiệu lực, cũng như thực tế rằng nhiều lô dầu đang được vận chuyển bằng các tàu thuộc “đội tàu bóng tối” đã cũ.
“Chúng tôi về cơ bản sẽ không mua dầu Iran, điều này khá rõ ràng”, ông Zhao Dong nói, đồng thời cho biết bộ phận pháp lý của Sinopec vẫn đang đánh giá các miễn trừ của Mỹ đối với dầu Nga và Iran để xem liệu có thể áp dụng hay không.
Trên thực tế, phần lớn dầu Iran xuất sang Trung Quốc hiện nay được các nhà máy lọc dầu tư nhân mua, do hoạt động này nằm trong diện bị trừng phạt.
Trước đó, vào ngày 12/3, Mỹ cũng ban hành miễn trừ 30 ngày cho phép các quốc gia mua dầu Nga bị mắc kẹt trên biển do lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, ông Zhao Dong cho biết không có nhiều dầu Nga sẵn có theo cơ chế này.
Trong bối cảnh nguồn cung biến động, Sinopec đang chủ động đề nghị chính phủ Trung Quốc cho phép sử dụng kho dự trữ dầu quốc gia.
Trung Quốc hiện duy trì lượng dự trữ dầu rất lớn, song theo nguồn tin của Reuters, Bắc Kinh trước đó đã từ chối đề xuất cho phép tiếp cận 13 triệu tấn dầu dự trữ.
Ông Zhao Dong cho biết tập đoàn tin rằng chính phủ Trung Quốc đang theo dõi chặt chẽ lượng tồn kho dầu thô, nhiên liệu và diễn biến thị trường, đồng thời có thể đưa ra các chính sách hỗ trợ hoạt động lọc dầu vào thời điểm phù hợp.
Những gián đoạn nguồn cung mới nhất đang tạo thêm áp lực đối với Sinopec, trong bối cảnh tập đoàn đã phải đối mặt với lợi nhuận suy giảm do cạnh tranh từ các nguồn năng lượng mới và biên lợi nhuận hóa dầu yếu.
Theo báo cáo công bố hôm Chủ nhật, Sinopec cho biết lợi nhuận năm 2025 của công ty đã giảm 36,5%.