Nữ ‘thần đồng’ được dự đoán giành 'Nobel Toán học': 16 tuổi đỗ đại học, 35 tuổi là Giáo sư, giải được bài toán hơn một thế kỷ

Đời sống 22/04/2026 21:13

Cô được đánh giá là một trong những gương mặt nổi bật của Toán học đương đại khi liên tục giành nhiều giải thưởng uy tín.

Những năm gần đây, Wang Hong là một trong những nhà Toán học nổi tiếng của thế giới. Cô được đánh giá là một trong những gương mặt sáng giá của Toán học đương đại, đặc biệt khi liên tiếp giành hai giải thưởng danh giá chỉ trong vòng một tuần. Với thành tích này, giới chuyên môn nhận định cô là ứng viên nặng ký cho Fields Medal 2026 - giải thưởng được ví như “Nobel Toán học”.

Ngày 19/4, Ban tổ chức Breakthrough Prize - giải thưởng được mệnh danh là “Oscar của khoa học”, công bố Wang Hong là người chiến thắng hạng mục New Horizons, dành cho các nhà khoa học trẻ xuất sắc, với phần thưởng trị giá 100.000 USD. Chỉ trước đó 5 ngày, cô và cộng sự cũng được vinh danh bởi Clay Mathematics Institute - một trong những tổ chức uy tín hàng đầu thế giới trong lĩnh vực Toán học.

giaosutoanhoc2_1776867149.jpg
Giáo sư Wang Hong.

Các giải thưởng này ghi nhận loạt đóng góp quan trọng của Wang trong những lĩnh vực nền tảng như phân tích điều hòa, phương trình vi phân riêng phần và lý thuyết đo hình học. Trong đó, nổi bật nhất là bước đột phá đối với Kakeya conjecture - một bài Toán đã thách thức các nhà toán học suốt hơn một thế kỷ.

Wang cùng với Joshua Zahl đã giải được giả thuyết Kakeya trong không gian ba chiều, một phiên bản đặc biệt khó của bài toán do Sōichi Kakeya đặt ra từ năm 1917. Bài toán này xuất phát từ câu hỏi: diện tích nhỏ nhất mà một chiếc kim mỏng vô hạn có thể quét được khi quay là bao nhiêu?

Suốt hơn một thế kỷ, bài toán này khiến các nhà toán học trên thế giới bối rối. Qua nhiều năm, nó được phát triển thành nghiên cứu về tập hợp Kakeya - những hình chứa một đoạn thẳng theo mọi hướng trong một không gian nhất định.

Trong công trình dài 127 trang công bố ngày 24/2/2025 trên arXiv, Wang đã chứng minh rằng các tập Kakeya trong không gian ba chiều không thể “quá nhỏ”, tức là chúng phải mang bản chất ba chiều dù có thể không có thể tích theo nghĩa thông thường. Kết quả này nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng Toán học, dù chưa qua bình duyệt chính thức.

Giới chuyên gia đánh giá đây là một cột mốc quan trọng, không chỉ tác động đến toán học thuần túy mà còn có thể ứng dụng trong các lĩnh vực như khoa học máy tính và mật mã, đặc biệt là xử lý dữ liệu, tạo hình ảnh và truyền thông không dây. Eyal Lubetzky - Trưởng khoa Toán tại Viện Courant, nhận định đây là một trong những thành tựu nổi bật nhất của toán học thế kỷ 21.

giaosutoanhoc_1776867150.jpg
Cô được đánh giá là một trong những gương mặt sáng giá của Toán học đương đại.

Wang Hong sinh năm 1990 tại Quế Lâm (Trung Quốc). Từ nhỏ, cô đã bộc lộ năng lực học thuật xuất sắc. Năm 16 tuổi, cô đạt 653/750 điểm trong kỳ thi tuyển sinh đại học và trúng tuyển Đại học Bắc Kinh. Ban đầu, cô theo học khoa Khoa học Trái đất, sau đó chuyển sang Toán học. Cô tiếp tục học cao học tại Paris-Sud University và École Polytechnique, rồi nhận bằng Tiến sĩ tại Massachusetts Institute of Technology vào năm 2019.

Từ năm 2023, Wang là Phó Giáo sư tại Viện Courant thuộc New York University và đến năm 2025 được công nhận là Giáo sư. Tháng 9/2025, Wang Hong chính thức trở thành Giáo sư Toán học thứ 14 được bổ nhiệm tại Viện Nghiên cứu Khoa học Xã hội Cao cấp (IHES) ở Pháp.

Trước đó, cô cũng từng nhận nhiều giải thưởng uy tín như Maryam Mirzakhani New Frontiers Prize, Salem Prize và Ostrowski Prize.

Nếu giành chiến thắng tại Fields Medal 2026, cô không chỉ trở thành một trong số ít phụ nữ trong lịch sử nhận giải mà còn là nhà toán học gốc Hoa tiếp theo sau Shing-Tung Yau và Terence Tao được vinh danh ở đỉnh cao này.

Các buổi lên lớp của giáo sư Wang Hong luôn thu hút đông đảo sinh viên tham gia. Trên mạng xã hội, một số sinh viên đã chia sẻ khoảnh khắc tham dự giờ lên lớp của cô và mô tả: "Khoảnh khắc cô ấy cất tiếng, cả lớp học im lặng. Giọng nói nhẹ nhàng của cô ấy chứa đựng một niềm tin vững chắc. Cô ấy khoanh tròn và vẽ các hình, con số, sơ đồ đơn giản nhưng đẹp đẽ”; “Giáo sư Wang Hong thực sự cuốn hút. Cô ấy điềm tĩnh, tự chủ và thể hiện trí tuệ của mình một cách tao nhã”.

Linh Chi