Nhan sắc trời ban và mối tình đẹp với nhạc sĩ nổi tiếng cả nước

NSƯT Thanh Hương sinh ra trong một gia đình trí thức, khá giả tại Hà Nội. Tuổi thơ của bà gắn với sự đủ đầy, được nuôi dưỡng trong môi trường giàu tình yêu thương. Ngay từ sớm, bà đã bộc lộ năng khiếu nghệ thuật và được gia đình định hướng theo con đường âm nhạc chuyên nghiệp. 

Thời niên thiếu, Thanh Hương theo học tại Nhạc viện Hà Nội. Trong môi trường đào tạo bài bản, bà nhanh chóng gây ấn tượng không chỉ bởi năng lực chuyên môn mà còn bởi nhan sắc nổi bật. Với gương mặt thanh tú, đôi mày lá liễu và thần thái dịu dàng, bà được bạn bè, đồng nghiệp thời đó gọi bằng danh xưng “Hoa khôi Nhạc viện”. Từ nền tảng này, Thanh Hương trở thành nghệ sĩ đàn tranh của dàn nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam, đồng thời thể hiện khả năng ngâm thơ giàu cảm xúc, tạo dấu ấn riêng trong đời sống nghệ thuật. 

Trong ký ức của nhiều người, NSƯT Thanh Hương còn được nhắc đến như một “tri âm” đặc biệt của cố nhạc sĩ Thuận Yến - tác giả của nhiều ca khúc như “Chia tay hoàng hôn”, “Khát vọng”, “Màu hoa đỏ”. 

Vào những năm 1960, nhạc sĩ Thuận Yến và NSƯT Thanh Hương học chung trường Nhạc viện Hà Nội. Thuở ấy, Thanh Hương là cô nữ sinh 15 tuổi học đàn thập lục đẹp mộng mơ đúng như người xưa miêu tả: “Tuổi 15 em trở thành thiếu nữ/Tóc em dài như gió mùa thu”. Trong khi có hàng tá chàng trai theo đuổi thì trái tim của bà lại dành trọn cho người con trai đến từ mảnh đất Quảng Nam cũ (nay thuộc Đà Nẵng). Người con trai được bà miêu tả là “vừa gầy, vừa đen, vừa xấu trai” ấy chính là Thuận Yến.

“Năm tôi mới 15 tuổi, đang theo học ở Nhạc viện Hà Nội đã "bị" ông ấy để ý, theo đuổi. Lúc trẻ ông ấy gầy và rất xấu trai nhưng càng sống cùng, tôi càng thấy yêu nhiều hơn", NSƯT Thanh Hương thổ lộ trong liveshow cuối cùng “Thuận Yến-Tình yêu không lời” diễn ra cuối tháng 9/2009 tại Hà Nội.

Bà cũng “bật mí”, ngày xưa Thuận Yến toàn bị con gái bỏ vì cái tội…xấu trai. Nhưng cùng dân văn nghệ đa sầu đa cảm lại mến mộ tài hát hay, đàn giỏi, ngâm thơ đầy rung động của Thuận Yến nên Thanh Hương “đổ” lúc nào không hay. Bà yêu ông cũng bởi vì tâm hồn ông: “Ông ấy thật thà, chân thành và kiên trì theo đuổi quá!”.

Thuận Yến - Thanh Hương là mối tình đầu bền bỉ và duy nhất của nhau. Vì yêu ông, nên khi Thuận Yến học xong các khóa học ở Nhạc viện được điều động vào hoạt động ở chiến trường Bình Trị Thiên, Thanh Hương đã không màng ở lại làm giảng viên mà tình nguyện ra chiến trường để được gần người thương. Cặp đôi nên duyên vào năm 1968 ngay trên tiền tuyến, trong lời chúc phúc của đồng đội ngay giữa chiến trường.

Tình yêu say đắm với Thanh Hương là nguồn cảm hứng để Thuận Yến cho ra đời hàng loạt tình khúc như: “Chia tay hoàng hôn”, “Tình yêu không lời”, “Tiếng đàn thập lục”...

Lúc sinh thời, nhạc sĩ Thuận Yến từng chia sẻ, “Chia tay hoàng hôn” là ca khúc về tình yêu khiến ông tâm đắc nhất. Bài hát được viết năm 1968, những ngày ngắn ngủi sau đám cưới nơi chiến trường khốc liệt Thuận Yến phải chia tay vợ. Thanh Hương phải trở về để điều trị bệnh khớp. Cuộc chia tay của cặp vợ chồng nghệ sĩ diễn ra ngay trên đường 9 Khe Sanh.

Có thể nói đây là tình khúc hay nhất của Thuận Yến và là một trong những tình khúc hay nhất của âm nhạc Việt Nam. “Chia tay hoàng hôn” sau này được chính con gái ông - ca sĩ Thanh Lam thể hiện đầy xúc cảm, góp phần đưa Thanh Lam lên ngôi “Nữ hoàng nhạc nhẹ” Việt Nam.

3 lần “cứu” con gái thoát nguy

Vợ chồng NSƯT Thanh Hương - nhạc sĩ Thuận Yến có 2 người con là NSND Thanh Lam và DJ Trí Minh. Khi đã làm mẹ, nhan sắc của NSƯT Thanh Hương ngày càng rạng rỡ, mặn mà.

Sau khi lập gia đình, NSƯT Thanh Hương đảm nhận vai trò hậu phương. Khi chồng tập trung sáng tác, bà chủ động gánh vác kinh tế bằng chính hoạt động nghệ thuật. NSƯT Thanh Hương từng giữ chức Trưởng đoàn Dân tộc Đài Tiếng nói Việt Nam nhưng cuộc sống vẫn rất vất vả. Đến 50 tuổi, bà xin nghỉ hưu để cùng cây đàn tranh ngang dọc các sân thơ, làm kinh tế nuôi gia đình.

Theo chia sẻ của bà, quyết định xin nghỉ hưu sớm này là sự hy sinh để nhạc sĩ Thuận Yến thuận lợi trong công việc. Tính ông hiền lành, bà sợ người đời dị nghị những quyết định của ông khi giữ chức Trưởng ban Âm nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam đều do vợ xui khiến. Vậy nên bà chấp nhận “hy sinh một chiến sĩ để chiến sĩ còn lại thành anh hùng”. 

Vào khoảng những năm 1980, 1990, phong trào ngâm thơ đang thịnh, sẵn có nghề đệm đàn tranh trong tay, bà học thêm ngâm thơ, hát dân ca và sẵn sàng trở thành nghệ sĩ hát lót trong chương trình. Từ những buổi tập luyện tranh thủ, bà dần trở thành nghệ sĩ được mời biểu diễn thường xuyên, có thu nhập ổn định để lo cho gia đình.

Là người yêu thơ, NSƯT Thanh Hương thường sưu tầm thơ, gợi cảm hứng cho chồng sáng tác. Có những tác phẩm, nhờ lời khuyên của bà, nhạc sĩ Thuận Yến đã thay đổi cách viết, giành được thành công lớn. Điển hình như với “Gửi em ở cuối sông Hồng” (Dương Soái), ban đầu ông định phổ nhạc cho một giọng nhưng sau đó, với sự góp ý của Thanh Hương, ông phổ thành 2 giọng, tạo thành một bản tình ca bất hủ.

Trong gia đình, NSƯT Thanh Hương là người trực tiếp dìu dắt con cái. NSND Thanh Lam - con gái bà, được tiếp cận âm nhạc từ rất sớm qua những bài học đầu tiên do mẹ truyền dạy. Không chỉ có công sinh thành, NSƯT Thanh Hương còn từng nhiều lần "cứu" NSND Thanh Lam thoát nguy, từ khi cô lọt lòng đến khi nổi danh.

Trong một lần gặp gỡ báo chí, NSƯT Thanh Hương đã tiết lộ, con gái "rượu" Thanh Lam của bà từng bị tráo đổi khi vừa lọt lòng. Theo NSƯT Thanh Hương kể, bà sinh Thanh Lam vào năm 1969 và phải sau 24 tiếng mới được gặp con. Bác sĩ sẽ đeo một cái dây vào cổ cho các bé sơ sinh để đánh dấu. Thế nhưng khi nhận đứa trẻ từ y tá, NSƯT Thanh Hương đã cảm nhận được đó không phải là con của mình. Bà kiên quyết yêu cầu xác minh để nhận lại đúng con.

Theo chia sẻ ghi trên báo Dân Việt, NSƯT Thanh Hương cho biết: “Hôm đó, cả bệnh viện náo loạn lên vì lần đầu tiên có chuyện mẹ đẻ xong không chịu nhận con mà bà mẹ đó lại là một văn công. Nhưng linh tính của người mẹ khiến tôi chắc nịch đứa bé đó không phải là con mình nên tôi vẫn cứng rắn không chịu nhận.

Phải đến 48 tiếng sau, khi bác sĩ Toản - người đỡ đẻ cho tôi đi làm trở lại (trước đó bác sĩ trực ca đêm nên hôm sau được nghỉ ở nhà không đi làm), nghe chuyện từ các y tá, hộ sinh, bác sĩ Toản đến bên đứa trẻ mà tôi đang bế sờ vào đầu rồi "ồ" lên một tiếng.

Bác sĩ Toản bảo: "Đúng rồi, đây không phải là con của cô Hương vì đứa bé này có 3 cái dấu ở trên đầu là do đẻ bằng móc xép, còn cô Hương đẻ thường nên con cô ấy không có cái dấu đó. Đứa bé có 3 cái dấu trên đầu là con của một chị ở Phú Thọ". Sau đó, tự tay bác sĩ Toản bế Lam đến cho tôi, lúc này, bế con trên tay tôi mới có cảm giác đó đúng là con mình".

Theo Dân Trí, NSƯT Thanh Hương cho biết thêm: “Chuyện vỡ lỡ ra, các y tá, hộ sinh… đã xông vào mắng mỏ người phụ nữ Phú Thọ kia rất nhiều. Thời đó, chuyện tráo con như thế là một chuyện rất “kinh thiên động địa”, trước đó chưa bao giờ có chuyện tương tự xảy ra.

Cô ấy lúc đó cũng tội lắm, bị mắng mỏ, chỉ biết nằm khóc. Mãi sau cô ấy mới chia sẻ được rằng, cô đẻ đứa này là đứa thứ 3. Hai đứa trước cũng là con gái, đứa này hy vọng sẽ là cậu con trai nhưng không ngờ lại con gái tiếp. Thấy đứa trẻ đẻ bằng phương pháp móc xép, cô sợ sau này đứa trẻ bị ảnh hưởng thần kinh, sợ chồng bỏ nên đã lén vào phòng sơ sinh tráo dây đeo cổ của con. 

Nghe cô ấy nói vậy, tôi thấy cũng thương cho thân phận của người phụ nữ đó nên không nói gì cả. Tuy nhiên, sau khi câu chuyện này lan rộng ra thì người ta đã không còn đánh dấu đứa trẻ bằng cách quàng dây vào cổ nữa mà thay bằng cách đánh viết số vào cổ tay tay hoặc cổ chân đứa trẻ”.

Lần thứ 2 NSƯT Thanh Hương "cứu" con gái thoát nguy là khi Thanh Lam còn bé đã bị liệt dây thần kinh số 7. Lúc ấy, bà đã đi cầu cứu khắp các danh y để chữa bệnh cho con gái. Hồi tưởng khoảng thời gian ấy, NSƯT Thanh Hương cho biết có lúc một ngày đi 5 bệnh viện. Sau cùng, Thanh Lam khỏi bệnh nhờ một danh y ở Hưng Yên.

Ca sĩ Thanh Lam được nhiều người nghe nhạc và giới truyền thông gọi là “diva” của làng nhạc Việt. Để có tên tuổi thành công như hiện nay, chặng đường của cô luôn có sự đồng hành từ mẹ ruột.

NSƯT Thanh Hương cũng chính là người làm hồ sơ xin xét duyệt danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân cho con gái. Bà không quản ngại hỏi han khắp nơi, tỉ mỉ chuẩn bị từng bộ hồ sơ xét duyệt. Ngay cả khi vấp phải thất bại trong lần xét duyệt đầu tiên, bà vẫn kiên trì hoàn thiện lại mọi thủ tục để Thanh Lam đạt được danh hiệu. Được biết, Thanh Lam là gương mặt đầu tiên trong bộ tứ diva (bên cạnh Hồng Nhung, Mỹ Linh, Trần Thu Hà) được phong Nghệ sĩ Nhân dân.

Theo chia sẻ nữ nghệ sĩ, không riêng gì Thanh Lam mà ngay nhạc sĩ Thuận Yến, ở cả 2 lần xét tặng giải thưởng Nhà nước và giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật, bà cũng là người làm hồ sơ.

Tuổi xế chiều sống trong tình yêu thương của con cái

Những năm cuối đời của nhạc sĩ Thuận Yến, khi ông mắc bệnh Alzheimer, NSƯT Thanh Hương là người duy trì thói quen trò chuyện, chăm sóc từng bữa ăn, sinh hoạt cho chồng. 

Sau khi nhạc sĩ Thuận Yến qua đời vào năm 2014, NSƯT Thanh Hương sống trong căn nhà gắn với nhiều kỷ niệm gia đình. Ở tuổi cao, bà vẫn duy trì hoạt động nghệ thuật, tham gia các sân khấu thơ, xuất hiện trong một số chương trình của con cái. Bà giữ lối sống năng động, tham gia các hoạt động thiện nguyện, giao lưu bạn bè và dành thời gian cho con cháu. 

Trong đời sống thường nhật, NSƯT Thanh Hương thể hiện tinh thần lạc quan. Bà duy trì thói quen làm đẹp, cập nhật thông tin, trò chuyện với người thân. Hiện tại dù đã ở tuổi xế chiều, NSƯT Thanh Hương vẫn sở hữu sắc vóc trẻ trung, rạng rỡ. Mỗi sáng, khi ra khỏi nhà, bà thường trang điểm cẩn thận.

NSƯT Thanh Hương vẫn hài hước nói với con cháu: "Trang điểm tới hơi thở cuối cùng, có chết cũng phải làm con ma xinh đẹp". Quan niệm sống của bà hướng tới sự nhẹ nhàng, coi tuổi già là giai đoạn đáng trân trọng, gắn với sự quây quần và bình yên.