Nhiều quy định mới về an toàn thực phẩm và kiểm dịch tác động tới nông sản xuất khẩu
Trong nửa đầu tháng 4/2026, các quốc gia thành viên WTO đã liên tục đưa ra những thay đổi quan trọng trong quy định về kiểm dịch động thực vật và an toàn thực phẩm (SPS). Những động thái này đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu trong nước phải có sự thích ứng kịp thời để tránh rủi ro.
Theo số liệu từ Văn phòng SPS Việt Nam, tính từ ngày 1/4 đến 15/4/2026, có tổng cộng 40 thông báo đã được ban hành. Trong số này, có 17 quy định chính thức có hiệu lực và 23 dự thảo đang trong giai đoạn lấy ý kiến rộng rãi từ các bên liên quan.
Tại khu vực Đông Phi, Cộng đồng Đông Phi (EAC) đang lấy ý kiến cho hàng loạt dự thảo quy chuẩn kỹ thuật đối với nhóm nông sản và thực phẩm như bột hạt bí ngô, bột vừng, dầu ngô, sốt mayonnaise và hạt hướng dương. Các quy chuẩn này áp dụng tiêu chuẩn quốc tế khắt khe về giới hạn ô nhiễm kim loại nặng và độc tố vi nấm.
Bên cạnh đó, EAC cũng siết chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật theo Codex, cùng các yêu cầu về vệ sinh sản xuất, bao gói và ghi nhãn. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, thị trường này cũng vừa đưa ra yêu cầu mới đối với bột mì và bánh mì, nghiêm cấm sử dụng các thành phần tạo màu sẫm hoặc hương vị nhân tạo nhằm thay đổi màu sắc tự nhiên của sản phẩm.
Lộ trình tuân thủ cho các quy định tại Thổ Nhĩ Kỳ đã được ấn định cụ thể. Các doanh nghiệp có thời hạn đến cuối tháng 9/2026 đối với mặt hàng bột mì và cuối tháng 12/2026 đối với các loại bánh mì.
Đối với thị trường Liên minh châu Âu (EU), dự thảo sửa đổi Quy định (EU) 2022/1616 đang gây chú ý khi tập trung vào vật liệu nhựa tái chế tiếp xúc với thực phẩm. Những thay đổi này đặt ra nghĩa vụ chứng minh tuân thủ và truy xuất nguồn gốc khắt khe trong toàn bộ chuỗi cung ứng, bao gồm cả hàng nhập khẩu.
EU yêu cầu các doanh nghiệp phải lưu giữ hồ sơ chi tiết tại mọi công đoạn từ tiền xử lý đến gia công. Đồng thời, cơ quan quản lý tại đây sẽ áp dụng mã hàng hóa TARIC/CN cho một số loại nhựa tái chế, đặc biệt là nhựa PET, nhằm tăng cường khả năng kiểm soát kỹ thuật.
Trong khi đó, tại Australia, các điều kiện nhập khẩu đối với bưởi tươi từ Việt Nam đã chính thức được công bố trên hệ thống BICON. Để thâm nhập thị trường này, bưởi Việt Nam phải đảm bảo được sản xuất từ các vùng trồng và cơ sở đóng gói được phê duyệt.
Hàng hóa bắt buộc phải qua xử lý chiếu xạ trước khi xuất khẩu để kiểm soát triệt để các đối tượng kiểm dịch như ruồi đục quả, rệp sáp và nhện đỏ. Ngoài ra, sản phẩm phải có giấy phép nhập khẩu và giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp.
Trước những biến động không ngừng về rào cản kỹ thuật quốc tế, hoạt động xuất khẩu nông sản và thực phẩm của Việt Nam đang đứng trước những thách thức trực tiếp. Việc chủ động cập nhật thông tin và điều chỉnh quy trình sản xuất là yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp duy trì thị phần.
Nâng cao năng lực tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế không chỉ là cách để vượt qua các rào cản kỹ thuật mà còn là chìa khóa để thương hiệu Việt mở rộng sự hiện diện tại các thị trường khó tính trên toàn cầu trong tương lai.
